Viện Dầu khí Mỹ (API) là một trong những tổ chức có ảnh hưởng lớn nhất đối với ngành dầu khí toàn cầu. Không chỉ đại diện cho các doanh nghiệp năng lượng tại Mỹ, API còn công bố báo cáo tồn kho dầu thô hàng tuần - dữ liệu được giới đầu tư đặc biệt quan tâm vì có khả năng tác động mạnh đến giá dầu và thị trường hàng hóa phái sinh.

Trong bài viết này, hãy cùng Vncommodities tìm hiểu Viện Dầu khí Mỹ là gì? Hoạt động như thế nào? Và báo cáo tồn kho từ API thì khác gì so với EIA nhé! 

Viện Dầu khí Mỹ (API) là gì?

Viện Dầu khí Mỹ (American Petroleum Institute - API) là hiệp hội thương mại đại diện cho ngành công nghiệp dầu khí và khí tự nhiên của Hoa Kỳ. Tổ chức này hoạt động với mục tiêu thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành năng lượng thông qua việc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, nghiên cứu, vận động chính sách và cung cấp dữ liệu thị trường.

Khác với Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (Energy Information Administration - EIA) là cơ quan trực thuộc Chính phủ Mỹ, API là một tổ chức phi lợi nhuận do các doanh nghiệp trong ngành dầu khí thành lập và điều hành.

Hiện nay, API đại diện cho hàng trăm doanh nghiệp hoạt động trong toàn bộ chuỗi giá trị của ngành năng lượng, từ:

• Khai thác dầu thô và khí tự nhiên

• Vận chuyển và lưu trữ

• Lọc hóa dầu

• Phân phối nhiên liệu

• Hóa chất và các sản phẩm năng lượng

Bên cạnh vai trò đại diện cho ngành dầu khí Mỹ, API còn nổi tiếng trên thị trường tài chính nhờ Báo cáo tồn kho dầu thô API (API Weekly Statistical Bulletin) - một trong những dữ liệu được nhà đầu tư theo dõi sát sao trước khi EIA công bố báo cáo chính thức.

Lịch sử thành lập Viện Dầu khí Mỹ

API được thành lập vào năm 1919, trong bối cảnh ngành dầu khí Hoa Kỳ bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh sau Chiến tranh thế giới thứ nhất. Khi đó, nhu cầu xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất và tạo tiếng nói chung cho các doanh nghiệp trong ngành ngày càng trở nên cấp thiết.

Mục tiêu ban đầu của API bao gồm:

• Thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật trong khai thác và chế biến dầu khí.

• Thúc đẩy nghiên cứu khoa học và đổi mới công nghệ.

• Đại diện cho lợi ích của ngành dầu khí trước Chính phủ Mỹ.

• Nâng cao mức độ an toàn trong hoạt động sản xuất và vận hành.

Trải qua hơn một thế kỷ phát triển, API đã trở thành một trong những tổ chức có sức ảnh hưởng lớn nhất trong ngành năng lượng. Hiện nay, hàng nghìn tiêu chuẩn kỹ thuật do API ban hành đang được áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực khoan dầu, đường ống, bồn chứa, thiết bị áp lực và an toàn công nghiệp.

Ngoài vai trò về tiêu chuẩn kỹ thuật, API cũng mở rộng hoạt động sang nghiên cứu thị trường và cung cấp dữ liệu thống kê nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư.

Vai trò của Viện Dầu khí Mỹ

Đại diện cho ngành dầu khí Hoa Kỳ

API là cầu nối giữa doanh nghiệp và Chính phủ Mỹ trong việc xây dựng chính sách liên quan đến:

• Khai thác dầu khí;

• Môi trường;

• Thuế;

• Thương mại;

• Năng lượng;

• Đầu tư.

Thông qua các hoạt động nghiên cứu và vận động chính sách, API góp phần định hình môi trường pháp lý cho ngành năng lượng Mỹ.

Xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế

Một trong những đóng góp lớn nhất của API là phát triển hệ thống API Standards.

Các tiêu chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật đối với:

• Giếng khoan;

• Đường ống dẫn dầu;

• Bồn chứa;

• Van công nghiệp;

• Thiết bị khoan;

• Hệ thống an toàn;

• Kiểm định chất lượng.

Nhiều quốc gia và doanh nghiệp trên thế giới sử dụng tiêu chuẩn API như một thước đo về chất lượng và độ an toàn trong lĩnh vực dầu khí.

Một trong những quy chuẩn nổi tiếng nhất của API đó là tỷ trọng API (độ API - API Gravity) - chỉ số đo mức độ nặng nhẹ của dầu mỏ so với nước. 

Cung cấp dữ liệu thống kê cho thị trường

API thu thập dữ liệu từ các doanh nghiệp thành viên và công bố nhiều báo cáo thống kê về:

• Sản lượng;

• Tiêu thụ;

• Tồn kho dầu thô;

• Xăng;

• Nhiên liệu chưng cất.

Những dữ liệu này giúp doanh nghiệp đánh giá tình hình cung - cầu năng lượng và hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra quyết định giao dịch.

Thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới công nghệ

API tài trợ và phối hợp với nhiều tổ chức nghiên cứu nhằm phát triển các giải pháp:

• Giảm phát thải;

• Nâng cao hiệu suất khai thác;

• Tăng cường an toàn lao động;

• Ứng dụng công nghệ mới trong ngành dầu khí.

Các báo cáo và dữ liệu quan trọng do API công bố

Mặc dù API thực hiện nhiều hoạt động nghiên cứu, đối với thị trường tài chính, báo cáo được quan tâm nhiều nhất là Báo cáo tồn kho dầu hàng tuần (API Weekly Statistical Bulletin).

Ngoài ra, API còn cung cấp nhiều dữ liệu về:

• Tồn kho xăng;

• Tồn kho nhiên liệu chưng cất;

• Tồn kho dầu tại Cushing;

• Nhập khẩu dầu;

• Hoạt động lọc dầu;

• Nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu.

Những dữ liệu này giúp phản ánh diễn biến cung - cầu năng lượng tại Mỹ, quốc gia tiêu thụ dầu lớn hàng đầu thế giới.

Báo cáo tồn kho API là gì?

Báo cáo tồn kho API là báo cáo thống kê hàng tuần phản ánh sự thay đổi lượng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ đang được lưu trữ tại Hoa Kỳ.

Báo cáo được xây dựng dựa trên dữ liệu tự nguyện do các doanh nghiệp thành viên API cung cấp, bao gồm:

• Công ty khai thác;

• Nhà máy lọc dầu;

• Đơn vị lưu trữ;

• Doanh nghiệp phân phối nhiên liệu.

Do Mỹ là quốc gia tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới nên biến động tồn kho thường phản ánh khá nhanh tình trạng cung - cầu trên thị trường năng lượng.

Nhà đầu tư vì vậy sử dụng báo cáo API như một tín hiệu sớm trước khi báo cáo chính thức của EIA được công bố.

Báo cáo tồn kho API được công bố khi nào?

Thông thường, API công bố báo cáo vào tối thứ Ba hàng tuần theo giờ miền Đông Hoa Kỳ (ET), tương ứng với rạng sáng thứ Tư theo giờ Việt Nam. Trong những tuần có ngày nghỉ lễ tại Mỹ, lịch công bố có thể được lùi lại một ngày.

Thời điểm này diễn ra trước báo cáo tồn kho chính thức của EIA khoảng một ngày. Nhờ vậy, thị trường thường phản ứng ngay sau khi số liệu API được phát hành, đặc biệt trên các thị trường giao dịch dầu WTI, Brent và các hợp đồng tương lai năng lượng.

Dữ liệu trong báo cáo API được thu thập từ đâu?

Khác với EIA có quyền yêu cầu doanh nghiệp báo cáo theo quy định của Chính phủ, API chủ yếu thu thập dữ liệu trên cơ sở tự nguyện từ các công ty thành viên.

Nguồn dữ liệu bao gồm:

• Doanh nghiệp khai thác dầu;

• Nhà máy lọc dầu;

• Đơn vị lưu trữ;

• Doanh nghiệp vận chuyển;

• Công ty kinh doanh nhiên liệu.

Sau khi tổng hợp và xử lý, API công bố mức thay đổi tồn kho của nhiều nhóm sản phẩm khác nhau.

Do phương pháp thu thập dữ liệu mang tính tự nguyện nên đôi khi kết quả giữa API và EIA có thể xuất hiện chênh lệch đáng kể.

Báo cáo tồn kho API tác động như thế nào đến thị trường năng lượng và hàng hóa phái sinh?

Báo cáo tồn kho API thường tạo ra biến động mạnh ngay sau thời điểm công bố, bởi nó cung cấp tín hiệu sớm về cán cân cung - cầu dầu mỏ tại Mỹ. Nhà đầu tư theo dõi sát sao các con số này để điều chỉnh kỳ vọng trước báo cáo của EIA.

Khi tồn kho dầu giảm mạnh

Nếu lượng dầu tồn kho giảm nhiều hơn dự báo, điều đó thường cho thấy nhu cầu tiêu thụ cao hoặc nguồn cung bị thu hẹp.

Trong trường hợp này, thị trường có xu hướng kỳ vọng nguồn cung sẽ thắt chặt hơn, từ đó:

• Giá dầu WTI và Brent thường tăng;

• Hợp đồng tương lai dầu thô có xu hướng tăng giá;

• Cổ phiếu doanh nghiệp năng lượng có thể hưởng lợi;

• Thị trường hàng hóa liên quan cũng được hỗ trợ.

Khi tồn kho dầu tăng mạnh

Ngược lại, nếu tồn kho tăng cao hơn kỳ vọng, điều này thường phản ánh nguồn cung dư thừa hoặc nhu cầu tiêu thụ suy yếu.

Khi đó:

• Giá dầu thường chịu áp lực giảm;

• Hợp đồng tương lai dầu thô có thể giảm giá;

• Tâm lý thị trường chuyển sang thận trọng;

• Các doanh nghiệp khai thác dầu có thể chịu áp lực về lợi nhuận.

Tác động đến các thị trường khác

Ngoài dầu thô, báo cáo API còn ảnh hưởng đến:

• Thị trường khí tự nhiên;

• Cổ phiếu ngành năng lượng;

• Tỷ giá của các quốc gia xuất khẩu dầu;

• Thị trường hàng hóa nói chung.

Tuy nhiên, mức độ tác động còn phụ thuộc vào bối cảnh kinh tế, chính sách của OPEC+, diễn biến địa chính trị và kỳ vọng của nhà đầu tư trước thời điểm công bố.

Báo cáo tồn kho API và EIA khác nhau như thế nào?

API và EIA đều công bố dữ liệu về tồn kho dầu thô của Mỹ nhưng có nhiều điểm khác biệt về cơ quan phát hành, phương pháp thu thập và mức độ tin cậy. Hiểu rõ sự khác nhau giữa hai báo cáo sẽ giúp nhà đầu tư đánh giá chính xác hơn các biến động của thị trường.

Trên thực tế, thị trường thường phản ứng ngay với báo cáo API do đây là dữ liệu xuất hiện trước. Tuy nhiên, nếu số liệu EIA được công bố sau đó khác biệt đáng kể so với API, giá dầu có thể biến động lần nữa để phản ánh thông tin mới.

Vì vậy, nhiều nhà giao dịch chuyên nghiệp sử dụng báo cáo API như một công cụ dự báo ngắn hạn, nhưng vẫn ưu tiên báo cáo EIA để xác nhận xu hướng và xây dựng chiến lược giao dịch.

Nhà đầu tư nên sử dụng báo cáo API như thế nào?

Đối với nhà đầu tư giao dịch hàng hóa phái sinh, báo cáo API không nên được xem là tín hiệu duy nhất để ra quyết định. Thay vào đó, cần kết hợp với các yếu tố như:

• Dự báo đồng thuận của thị trường trước thời điểm công bố.

• Báo cáo tồn kho chính thức của EIA.

• Chính sách sản lượng từ OPEC và OPEC+.

• Dữ liệu kinh tế vĩ mô như PMI, GDP, lạm phát và việc làm.

• Diễn biến địa chính trị có thể ảnh hưởng đến nguồn cung dầu.

Việc đánh giá tổng hợp nhiều nguồn thông tin sẽ giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro do biến động ngắn hạn và có cái nhìn đầy đủ hơn về xu hướng giá dầu.

Kết luận

Viện Dầu khí Mỹ (API) không chỉ là tổ chức đại diện cho ngành dầu khí Hoa Kỳ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, thúc đẩy nghiên cứu và cung cấp dữ liệu cho thị trường năng lượng. Trong số các ấn phẩm của tổ chức này, Báo cáo tồn kho API được giới đầu tư đặc biệt quan tâm vì mang đến tín hiệu sớm về cán cân cung - cầu dầu mỏ và có thể tạo ra biến động đáng kể đối với giá dầu cũng như thị trường hàng hóa phái sinh.

Để nâng cao hiệu quả đầu tư, nhà giao dịch nên theo dõi đồng thời báo cáo API và EIA, kết hợp với các yếu tố như chính sách của OPEC+, dữ liệu kinh tế vĩ mô và diễn biến địa chính trị. Nếu bạn muốn cập nhật nhanh các báo cáo năng lượng, phân tích thị trường và chiến lược giao dịch hàng hóa phái sinh, hãy theo dõi Vncommodities để không bỏ lỡ những thông tin quan trọng!