Cung cầu đồng toàn cầu đang bước vào giai đoạn thay đổi mạnh mẽ khi quá trình điện khí hóa, phát triển xe điện và năng lượng tái tạo làm gia tăng nhu cầu tiêu thụ trên toàn thế giới. Trong khi đó, nguồn cung đồng vẫn đối mặt với nhiều thách thức, khiến thị trường và giá đồng phái sinh trở thành tâm điểm theo dõi của nhà đầu tư.

Thực trạng tình hình cung cầu đồng toàn cầu hiện nay 

Đồng là kim loại công nghiệp quan trọng bậc nhất của nền kinh tế hiện đại nhờ khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, độ bền cao và có thể tái chế nhiều lần. Kim loại này hiện diện trong hầu hết lĩnh vực sản xuất như xây dựng, điện lực, điện tử, ô tô, viễn thông và năng lượng tái tạo. Chính vì vậy, biến động cung cầu đồng toàn cầu thường được xem là chỉ báo phản ánh sức khỏe của nền kinh tế thế giới.

Theo báo cáo của International Copper Study Group (ICSG) xuất bản tháng 6/2026, nhu cầu đồng tinh luyện toàn cầu vẫn duy trì xu hướng tăng trong những năm gần đây¹, bất chấp tốc độ tăng trưởng kinh tế của một số khu vực chậm lại. Động lực chính đến từ quá trình chuyển đổi năng lượng, đầu tư hạ tầng điện và sự phát triển của ngành xe điện.

Ở chiều ngược lại, nguồn cung đồng tuy vẫn tăng nhưng tốc độ mở rộng chưa theo kịp nhu cầu do nhiều dự án khai thác mới mất nhiều năm để đưa vào vận hành, trong khi các mỏ hiện hữu đối mặt với tình trạng suy giảm chất lượng quặng và chi phí khai thác ngày càng cao.

Theo Báo cáo triển vọng khoáng sản toàn cầu 2025 của IEA², đồng là một trong những kim loại có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung lớn nhất trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp nếu hoạt động đầu tư khai thác không được đẩy mạnh.

Nhu cầu đồng trong xây dựng vẫn chiếm tỷ trọng lớn

Báo cáo triển vọng khoáng sản toàn cầu (IEA) cũng cho biết một trong những động lực quan trọng nhất của nhu cầu đồng trong xây dựng là sự phát triển của cơ sở hạ tầng và đô thị hóa.

Đồng được sử dụng rộng rãi trong:

• Hệ thống dây dẫn điện của các tòa nhà;

• Cáp điện trung và cao thế;

• Hệ thống điều hòa không khí;

• Đường ống dẫn nước;

• Thiết bị cơ điện trong công trình dân dụng và công nghiệp.

Mặc dù thị trường bất động sản tại Trung Quốc có giai đoạn tăng trưởng chậm, nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng tại Mỹ, Ấn Độ, Đông Nam Á và Trung Đông vẫn duy trì ở mức cao. Các chương trình nâng cấp lưới điện, xây dựng đô thị thông minh và mở rộng hệ thống giao thông tiếp tục hỗ trợ nhu cầu đồng trong xây dựng trong trung và dài hạn.

Bên cạnh đó, nhiều quốc gia đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng truyền tải điện để đáp ứng sự phát triển của năng lượng tái tạo. Đây là yếu tố giúp nhu cầu đồng trong lĩnh vực xây dựng không chỉ phụ thuộc vào bất động sản mà còn gắn chặt với quá trình hiện đại hóa hệ thống năng lượng.

Nhu cầu kim loại xe điện trở thành động lực tăng trưởng mới

Nếu xây dựng là ngành tiêu thụ đồng truyền thống thì nhu cầu kim loại xe điện lại là động lực tăng trưởng nổi bật nhất trong thập kỷ vừa qua.

Một chiếc xe điện (EV) có thể sử dụng lượng đồng nhiều hơn từ 2 đến 4 lần so với xe sử dụng động cơ đốt trong. Đồng xuất hiện trong động cơ điện, pin, bộ biến tần, hệ thống quản lý pin, cáp điện áp cao và các bộ sạc.

Không chỉ bản thân phương tiện, việc mở rộng mạng lưới trạm sạc cũng tạo ra lượng tiêu thụ đồng rất lớn. Mỗi trạm sạc nhanh cần sử dụng đáng kể dây cáp, máy biến áp và thiết bị điện chứa đồng.

Theo báo cáo Global EV Outlook của IEA, doanh số xe điện toàn cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây. Song song với đó, nhu cầu kim loại xe điện, đặc biệt là đồng, lithium và nickel, cũng tăng nhanh nhằm đáp ứng quá trình điện khí hóa ngành giao thông.

Ngoài xe điện, các hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), điện gió ngoài khơi và điện mặt trời cũng tiêu thụ lượng đồng lớn hơn nhiều so với các công nghệ năng lượng truyền thống. Đây là lý do nhiều tổ chức nghiên cứu đánh giá đồng sẽ tiếp tục là kim loại chiến lược của quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Nhu cầu đồng từ Trung Quốc vẫn quyết định xu hướng thị trường

Khi nhắc đến nhu cầu đồng Trung Quốc, giới phân tích thường xem đây là yếu tố có sức ảnh hưởng lớn nhất đến giá đồng thế giới.

Trung Quốc hiện là quốc gia tiêu thụ và nhập khẩu đồng lớn nhất toàn cầu. Theo số liệu từ International Copper Study Group (ICSG) và OEC, nước này chiếm khoảng một nửa nhu cầu tiêu thụ đồng tinh luyện của thế giới.

Đồng được sử dụng trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế Trung Quốc như:

• Sản xuất thiết bị điện;

• Xây dựng;

• Điện tử;

• Xe điện;

• Năng lượng tái tạo;

• Hạ tầng truyền tải điện.

Do quy mô tiêu thụ rất lớn, bất kỳ thay đổi nào trong nhu cầu đồng Trung Quốc đều có thể tác động đáng kể đến giá đồng trên các sở giao dịch quốc tế.

Ví dụ, khi Chính phủ Trung Quốc triển khai các gói kích thích đầu tư hạ tầng hoặc nới lỏng chính sách bất động sản, thị trường thường kỳ vọng nhu cầu đồng sẽ tăng, qua đó hỗ trợ giá đồng phái sinh. Ngược lại, nếu hoạt động sản xuất công nghiệp hoặc lĩnh vực bất động sản suy yếu, giá đồng thường chịu áp lực giảm do lo ngại nhu cầu tiêu thụ chậm lại.

Nguồn cung đồng toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức

Trong khi nhu cầu tăng nhanh, nguồn cung đồng lại không thể mở rộng với tốc độ tương ứng.

Theo ICSG, sản lượng khai thác đồng toàn cầu vẫn tăng nhưng chủ yếu nhờ một số dự án mới đi vào hoạt động tại Peru, Cộng hòa Dân chủ Congo và Indonesia. Tuy nhiên, mức tăng này chưa đủ để tạo ra nguồn cung dư thừa lớn.

Có nhiều nguyên nhân khiến nguồn cung gặp khó khăn.

Trước hết, thời gian phát triển một mỏ đồng mới thường kéo dài từ 10 đến 15 năm. Quá trình này bao gồm thăm dò địa chất, đánh giá tác động môi trường, xin cấp phép, xây dựng cơ sở hạ tầng và đưa mỏ vào khai thác thương mại.

Bên cạnh đó, nhiều mỏ đồng lâu năm đang đối mặt với tình trạng hàm lượng quặng suy giảm. Điều này khiến doanh nghiệp phải khai thác nhiều quặng hơn để sản xuất cùng một lượng đồng tinh luyện, làm chi phí khai thác tăng lên.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, nguồn cung còn chịu ảnh hưởng từ các cuộc đình công, thiếu nước, thay đổi chính sách thuế tài nguyên và quy định môi trường tại các quốc gia khai thác lớn.

Theo S&P Global Commodity Insights, nếu không có thêm các dự án quy mô lớn được triển khai đúng tiến độ, thị trường đồng có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt kéo dài trong thập kỷ tới.

Sản lượng đồng Chile có còn giữ vai trò quyết định?

Khi nói đến nguồn cung đồng, không thể bỏ qua sản lượng đồng Chile.

Theo USGS Mineral Commodity Summaries và ICSG, Chile nhiều năm liên tiếp là quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới, đóng góp khoảng 23-25% tổng sản lượng khai thác toàn cầu. Những mỏ nổi tiếng như Escondida, Chuquicamata và El Teniente đều nằm tại quốc gia Nam Mỹ này.

Chính vì tỷ trọng lớn, mọi biến động liên quan đến sản lượng đồng Chile đều có khả năng tác động trực tiếp đến giá đồng thế giới.

Trong những năm gần đây, sản lượng đồng Chile chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như:

• Chất lượng quặng suy giảm tại các mỏ lâu năm;

• Tình trạng thiếu nước tại khu vực sa mạc Atacama;

• Chi phí khai thác gia tăng;

• Yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường.

Mặc dù Chính phủ Chile và các doanh nghiệp khai khoáng đang đầu tư mở rộng công suất, nhiều tổ chức nghiên cứu nhận định tốc độ tăng sản lượng đồng Chile sẽ không còn cao như giai đoạn trước.

Điều này đồng nghĩa với việc nguồn cung tương lai sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào các quốc gia như Peru, Cộng hòa Dân chủ Congo và Indonesia.

Top các nước nhập khẩu đồng lớn nhất thế giới

Ở chiều ngược lại, hoạt động nhập khẩu đồng chủ yếu tập trung tại các quốc gia có ngành sản xuất phát triển.

Đứng đầu là Trung Quốc với quy mô nhập khẩu vượt trội. Nhu cầu đồng Trung Quốc đến từ ngành điện, điện tử, xây dựng, xe điện và sản xuất thiết bị công nghiệp, khiến nước này trở thành yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến cán cân cung cầu đồng toàn cầu.

Hoa Kỳ cũng nằm trong nhóm nhập khẩu lớn khi nhu cầu phục vụ đầu tư hạ tầng, quốc phòng, năng lượng và sản xuất thiết bị điện ngày càng tăng.

Đức là trung tâm sản xuất công nghiệp của châu Âu, tiêu thụ lượng lớn đồng cho ngành ô tô, cơ khí và điện tử.

Ý và Hàn Quốc cũng thuộc nhóm quốc gia nhập khẩu đồng lớn nhờ ngành sản xuất dây cáp điện, thiết bị điện và linh kiện điện tử phát triển mạnh.

Cung cầu đồng toàn cầu ảnh hưởng đến giá đồng phái sinh như thế nào?

Giá đồng phái sinh trên COMEX (CME Group) và London Metal Exchange (LME) phản ánh kỳ vọng của thị trường về trạng thái cung cầu trong tương lai.

Khi cung cầu đồng toàn cầu chuyển sang trạng thái thiếu hụt, giá đồng thường có xu hướng tăng do nhà đầu tư kỳ vọng nguồn hàng giao ngay sẽ trở nên khan hiếm. Ngược lại, nếu sản lượng khai thác tăng nhanh hoặc nhu cầu tiêu thụ suy yếu, giá đồng có thể chịu áp lực điều chỉnh.

Trong thực tế, có ba yếu tố được theo dõi sát sao nhất.

• Thứ nhất là nhu cầu đồng Trung Quốc. Do chiếm tỷ trọng tiêu thụ lớn nhất thế giới, các chỉ số như PMI sản xuất, đầu tư bất động sản hay sản lượng công nghiệp của Trung Quốc thường tạo ra biến động mạnh đối với giá đồng.
• Thứ hai là sản lượng đồng Chile. Nếu sản lượng giảm do đình công, thiên tai hoặc gián đoạn khai thác, thị trường thường phản ứng bằng cách đẩy giá đồng tăng vì lo ngại nguồn cung bị thu hẹp.
• Thứ ba là nhu cầu kim loại xe điện. Khi doanh số xe điện và đầu tư vào năng lượng tái tạo tăng nhanh hơn dự báo, triển vọng tiêu thụ đồng cũng tích cực hơn, góp phần hỗ trợ giá đồng trong trung và dài hạn.

Ngoài ra, giá đồng còn chịu tác động từ lượng tồn kho tại LME, COMEX và SHFE, chính sách lãi suất của Fed, biến động của đồng USD cũng như triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Vì vậy, nhà đầu tư cần kết hợp phân tích cung - cầu vật chất với các yếu tố vĩ mô để đưa ra quyết định giao dịch hiệu quả.

Kết luận

Cung cầu đồng toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục là yếu tố chi phối xu hướng giá đồng trong nhiều năm tới. Sự gia tăng của nhu cầu đồng trong xây dựng, nhu cầu đồng Trung Quốc và nhu cầu kim loại xe điện đang tạo động lực tăng trưởng bền vững cho thị trường, trong khi sản lượng đồng Chile cùng khả năng mở rộng nguồn cung từ các quốc gia khai thác lớn sẽ quyết định mức độ cân bằng của thị trường.

Đối với nhà đầu tư hàng hóa phái sinh, việc theo dõi sát các báo cáo của ICSG, IEA, USGS, dữ liệu thương mại từ OEC và UN Comtrade cùng diễn biến tồn kho trên LME, COMEX là cơ sở quan trọng để đánh giá triển vọng giá đồng.

Nếu bạn muốn cập nhật nhanh các báo cáo cung cầu kim loại, phân tích xu hướng giá đồng, dữ liệu tồn kho và chiến lược giao dịch hàng hóa phái sinh, hãy theo dõi Vncommodities. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi liên tục cung cấp thông tin thị trường, phân tích chuyên sâu và kiến thức đầu tư, giúp nhà đầu tư nắm bắt cơ hội trên thị trường hàng hóa toàn cầu.

>>>> THAM KHẢO THÊM

Đầu tư phái sinh kim loại đồng

Các loại hợp đồng tương lai đồng 

Các sàn giao dịch kim loại nổi tiếng thế giới