Nghị định 20/2026 được đánh giá là một bước tiến cải cách đáng chú ý, góp phần giảm áp lực chi phí cho khu vực doanh nghiệp tư nhân, qua đó mở ra dư địa tăng trưởng mới cho lực lượng đang giữ vai trò then chốt của nền kinh tế.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 20/2026 nhằm cụ thể hóa và hướng dẫn thi hành một số nội dung của Nghị quyết 198/2025/QH15. Điểm nhấn quan trọng của Nghị định này là các quy định về miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, đặc biệt dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo quy định mới, các doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong vòng 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Đối với những doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận trước thời điểm Nghị quyết 198 có hiệu lực (17/5/2025) và vẫn còn thời gian hưởng ưu đãi, chính sách mới sẽ tiếp tục được áp dụng cho phần thời gian còn lại.

Giới chuyên gia nhận định, chính sách này không chỉ giúp doanh nghiệp mới thành lập giảm gánh nặng chi phí và cải thiện dòng tiền, mà còn kỳ vọng tạo lực đẩy cho khu vực doanh nghiệp tư nhân, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và ươm mầm thêm nhiều doanh nghiệp non trẻ trong giai đoạn đầu nhiều thách thức.

Giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp mới

Bà Trịnh Thị Ngân, Trưởng Ban cố vấn Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, cho rằng việc ban hành Nghị định 20 ngay trước thềm Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã tạo sự phấn khởi lớn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Theo bà, quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu có ý nghĩa thiết thực, giúp doanh nghiệp giảm chi phí vay vốn và tăng khả năng sinh lời trong giai đoạn khởi nghiệp còn nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, chính sách này còn có thể khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi mô hình lên doanh nghiệp, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đây cũng là cơ sở để Nhà nước xây dựng các chính sách quản lý và điều hành kinh tế vĩ mô hiệu quả hơn.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giữ chân nhân lực chất lượng cao

Ngoài hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, Nghị định 20 còn đưa ra các ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cũng như các cá nhân là chuyên gia, nhà khoa học làm việc trong lĩnh vực này. Theo đó, những cá nhân có thu nhập từ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 2 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo.

Nhiều ý kiến cho rằng các quy định này mở ra triển vọng mới cho sự phát triển của doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các đơn vị tiên phong về đổi mới sáng tạo. TS Nguyễn Minh Sơn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, nhấn mạnh rằng những cơ chế mới sẽ góp phần tháo gỡ các rào cản lớn tồn tại lâu nay đối với doanh nghiệp tư nhân, nhất là trong bối cảnh thể chế chưa hoàn thiện và rủi ro pháp lý còn cao.

Ông cũng chỉ ra rằng thủ tục hành chính phức tạp, chi phí tuân thủ lớn và sự thiếu minh bạch trong tiếp cận nguồn lực đã làm hạn chế sáng kiến và đổi mới. Nếu Nghị định được triển khai đúng lộ trình và hiệu quả, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo công bằng, cạnh tranh và bền vững sẽ dần hình thành.

Đẩy nhanh thực thi, đơn giản hóa thủ tục

Ông Nguyễn Văn Phụng, nguyên Cục trưởng Cục Thuế Doanh nghiệp lớn, nhận định Nghị định 20 đã đáp ứng mong đợi của cộng đồng doanh nghiệp và hiện thực hóa các chủ trương lớn từ Quốc hội và Bộ Chính trị. Việc miễn thuế, hỗ trợ tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất được xem là những giải pháp thiết thực cho doanh nghiệp mới thành lập và khởi nghiệp, vốn còn hạn chế về nguồn lực và năng lực quản trị.

Tuy nhiên, theo ông Phụng, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, không chỉ cần hỗ trợ tài chính mà còn phải nâng cao khả năng hấp thụ chính sách của doanh nghiệp. Việc đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan và đẩy nhanh tốc độ triển khai là yếu tố then chốt để chính sách đến đúng đối tượng và phát huy hiệu quả.

Doanh nghiệp chủ động thích ứng

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Trịnh Thị Ngân cho rằng các doanh nghiệp nhỏ cần chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số và minh bạch hóa hoạt động tài chính – quản trị để tận dụng tối đa các cơ chế hỗ trợ. Trong bối cảnh Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ, đổi mới và chuyển đổi số được xem là điều kiện tiên quyết đối với mỗi doanh nghiệp.

Khi doanh nghiệp xây dựng được nền tảng minh bạch và hiện đại, việc tiếp cận các chính sách hỗ trợ về vốn, đào tạo nhân lực hay kích cầu tiêu dùng sẽ thuận lợi hơn, từ đó tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong dài hạn.

(Nguồn: Vietstock)