Nghị viện châu Âu đình chỉ phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ sau lời đe dọa áp thuế của ông Trump về vấn đề Greenland. EU khẳng định sẵn sàng kích hoạt các biện pháp trả đũa kinh tế để bảo vệ lợi ích khối.

Quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt vì tranh chấp địa chính trị

Ngày 20/1, Nghị viện châu Âu (EP) đã đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt khi chính thức tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương với Mỹ. Văn kiện này, vốn mới được ký kết vào mùa Hè năm 2025 (tháng 7), từng được kỳ vọng sẽ tạo ra khuôn khổ pháp lý ổn định và thúc đẩy dòng chảy thương mại giữa hai nền kinh tế lớn. Tuy nhiên, mọi nỗ lực hợp tác đã rơi vào bế tắc sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra những lời đe dọa áp đặt các biện pháp thuế quan trừng phạt liên quan đến tranh chấp quyền kiểm soát vùng lãnh thổ Greenland.

Động thái cứng rắn này từ phía châu Âu được thúc đẩy bởi sự đồng thuận cao giữa các nhóm chính trị chủ chốt tại EP, bao gồm liên minh Xã hội-Dân chủ (S&D). Bà Iratxe García Pérez, Chủ tịch nhóm S&D, đã xác nhận việc rút nội dung bỏ phiếu phê chuẩn hiệp định khỏi chương trình nghị sự. Điều này đồng nghĩa với việc thỏa thuận chưa thể có hiệu lực thi hành, đẩy quan hệ song phương đứng trước nguy cơ đối đầu kinh tế nghiêm trọng.

Doanh nghiệp châu Âu đối mặt với rủi ro bất định

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự đổ vỡ này xuất phát từ tuyên bố của Nhà Trắng về việc sẵn sàng áp thuế nhập khẩu bổ sung, với mức dao động từ 10% đến 25%, nhằm vào các quốc gia châu Âu phản đối tham vọng của Mỹ đối với Greenland (thuộc Đan Mạch). Vấn đề địa chính trị này đã nhanh chóng trở thành điểm nóng xung đột, làm gián đoạn tiến trình hợp tác thương mại vốn chỉ vừa được nối lại chưa đầy một năm.

Sự đình trệ của hiệp định đang đặt các doanh nghiệp châu Âu vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan" về mặt pháp lý và tài chính. Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của khối, với kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 503 tỷ euro (khoảng 588 tỷ USD) vào năm 2023. Việc thiếu vắng một cơ chế điều tiết thuế quan ổn định, cộng thêm nguy cơ xuất hiện các hàng rào thuế quan mới từ Washington, đang tạo ra áp lực đè nặng lên triển vọng tăng trưởng kinh tế của khu vực.

EU kích hoạt trạng thái phòng thủ, sẵn sàng trả đũa

Trước sức ép gia tăng từ bên kia bờ Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu (EU) đã phát đi những tín hiệu cứng rắn, khẳng định quyết tâm bảo vệ lợi ích kinh tế cốt lõi. Các nguồn tin cho biết EU đang xem xét nghiêm túc các phương án đáp trả, bao gồm khả năng kích hoạt công cụ chống cưỡng ép kinh tế và chuẩn bị sẵn một gói thuế quan trả đũa nhắm vào các mặt hàng chiến lược của Mỹ.

Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos (Thụy Sĩ), Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã chỉ trích việc áp đặt thuế quan giữa các đối tác và đồng minh là "một sai lầm". Bà nhấn mạnh rằng EU sẽ có phản ứng kiên quyết và tương xứng nếu các lời đe dọa của Mỹ trở thành hiện thực. Lập trường này cũng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các nhà lãnh đạo chủ chốt, trong đó có Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, với thông điệp nhất quán rằng châu Âu sẽ không ngần ngại sử dụng mọi công cụ kinh tế cần thiết để bảo vệ vị thế của mình.

Theo Vietstock