Trước cú sốc năng lượng từ xung đột Mỹ–Iran và rủi ro lạm phát khó lường, các ngân hàng trung ương lớn nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lãi suất trong tuần này để chờ thêm tín hiệu rõ ràng.

Tuần quyết định của các ngân hàng trung ương lớn

Tuần này được xem là thời điểm then chốt khi hàng loạt cơ quan tiền tệ hàng đầu như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Nhật Bản (BOJ), Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) và Ngân hàng Trung ương Canada (BOC) đồng loạt họp chính sách.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động mạnh do xung đột giữa Mỹ và Iran, giới phân tích cho rằng các ngân hàng trung ương sẽ ưu tiên giữ nguyên lãi suất thay vì siết chặt thêm. Đây là lựa chọn không dễ dàng, khi cú sốc năng lượng lần thứ hai trong vòng 5 năm khiến việc dự báo lạm phát trở nên đặc biệt phức tạp.

Cú sốc địa chính trị làm thay đổi cách hoạch định chính sách

Theo ông Tomasz Wieladek, chiến lược gia vĩ mô châu Âu tại công ty đầu tư T Rowe Price, chiến lược phù hợp lúc này là “chờ xem”, bởi các nhà hoạch định chính sách đang phải xử lý một môi trường chưa từng có tiền lệ.

Cuộc chiến tại Vùng Vịnh buộc các ngân hàng trung ương chuyển từ cách tiếp cận dựa trên một kịch bản chính sang đánh giá nhiều kịch bản khác nhau, tính đến các biến số địa chính trị và biến động hàng hóa.

Ông Sebastian Barrack, người đứng đầu bộ phận hàng hóa tại công ty quản lý quỹ đầu cơ Citadel, nhận định các phát ngôn của Donald Trump đã làm thay đổi động lực thị trường dầu mỏ toàn cầu, khiến nhà giao dịch liên tục điều chỉnh chiến lược trước các tín hiệu bất ngờ từ cả Washington và Tehran.

Bài học từ giai đoạn 2021–2022, khi nhiều ngân hàng trung ương bị đánh giá là phản ứng chậm với lạm phát, vẫn đang tạo áp lực lớn lên các quyết định hiện tại. Ông Jens Larsen, cựu quan chức BOE hiện làm việc tại công ty tư vấn Eurasia Group, cho rằng đây là thách thức lớn với các nhà điều hành vốn quen với mô hình dự báo truyền thống.

ECB và Fed thận trọng, ưu tiên quan sát thêm dữ liệu

Dù thị trường từng đặt cược ECB sẽ nâng lãi suất hai lần trong năm, nhà kinh tế trưởng Philip Lane khẳng định cơ quan này không muốn hành động vội vàng khi chưa rõ xung đột sẽ kéo dài bao lâu.

Theo Jens Eisenschmidt, nhà kinh tế của ngân hàng Morgan Stanley, ECB có thể cần ít nhất tới tháng 6 để đánh giá chính xác tình hình. Trong khi đó, bà Katharine Neiss, nhà kinh tế trưởng châu Âu của công ty PGIM Fixed Income, nhận định ECB đang ở “vị thế thuận lợi hơn” so với nhiều ngân hàng trung ương khác khi đã đưa lạm phát về gần mức mục tiêu 2%.

Với Fed, cuộc họp ngày 29/4 gần như chắc chắn sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5–3,75%. Chủ tịch Jerome Powell cùng các nhà hoạch định chính sách đang chờ thêm tín hiệu rõ ràng về tác động của xung đột đối với lạm phát và thị trường lao động.

Hiện lạm phát ở Mỹ đo bằng chỉ số PCE vẫn ở mức 2,8%, cao hơn mục tiêu 2%. Thống đốc Chris Waller cảnh báo rằng các cú sốc giá – từ năng lượng đến chính sách thương mại – có thể khiến kỳ vọng lạm phát tăng cao và “ăn sâu” vào nền kinh tế.

BOJ, BOE giữ nguyên lập trường, rủi ro tăng trưởng gia tăng

Ngân hàng Nhật Bản đã quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 0,75% trong cuộc họp ngày 28/4, dù có 3 thành viên ủng hộ nâng lên 1%. Nguyên nhân chính là sự bất định từ xung đột ở Vùng Vịnh và rủi ro đối với nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như Nhật Bản.

BOJ đồng thời nâng dự báo lạm phát lõi năm tài khóa 2026 lên 2,8% nhưng hạ mạnh dự báo tăng trưởng xuống còn 0,5% từ 1%. Giới phân tích kỳ vọng cơ quan này có thể tăng lãi suất lên 1% vào tháng 6.

Tương tự, vào tháng 3, thị trường từng xuất hiện nhiều đồn đoán rằng Bank of England (BOE) sẽ sớm nâng lãi suất từ mức 3,75%. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, kỳ vọng về việc tăng lãi suất trong cuộc họp tuần này đã hạ nhiệt đáng kể, sau khi Thống đốc Andrew Bailey phát tín hiệu cho rằng giới đầu tư đã phản ứng quá vội vàng. Quyết định lãi suất của BOE sẽ được đưa ra vào ngày thứ Năm (30/4).

Trong bối cảnh bất định hiện nay, các ngân hàng trung ương đang lựa chọn cách tiếp cận thận trọng: chưa vội hành động cho đến khi có thêm dữ liệu xác nhận liệu cú sốc lạm phát hiện tại chỉ là tạm thời hay sẽ kéo dài như giai đoạn trước.

Nguồn: VnEconomy