Thông tin cán cân thương mại Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu hơn 15 tỉ USD một con số kỷ lục cao nhất trong vòng một thập kỷ qua đang là tâm điểm chú ý của giới phân tích kinh tế. Trước hiện tượng đảo chiều bất ngờ này từ trạng thái thặng dư thương mại (xuất siêu) vững chắc nhiều năm, cơ quan Hải quan đã chính thức cung cấp những thông tin chi tiết nhằm mổ xẻ bản chất thực sự của dòng tiền xuất nhập khẩu.

Biến động giá chip và linh kiện điện tử đẩy nhập siêu tăng vọt

Theo số liệu cập nhật mới nhất tính đến ngày 7/6 từ Tổng cục Hải quan, mức nhập siêu khủng của nước ta đã nâng lên con số chính xác là 15,36 tỉ USD. Đại diện cơ quan Hải quan, ông Ngô Như An – Phó trưởng ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan, cho biết dòng tiền nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu đổ vào nhóm hàng hóa cốt lõi phục vụ chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Tác nhân lớn nhất cấu thành nên con số này chính là nhóm mặt hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Do những biến động căng thẳng của thị trường công nghệ thế giới, giá nhiều loại chip bán dẫn đã tăng phi mã, có những loại tăng gấp 5 đến 7 lần so với trước đây. Việc giá linh kiện đầu vào bị đội lên quá cao đã trực tiếp kéo kim ngạch nhập khẩu nhóm này tăng đột biến. Chỉ tính riêng lũy kế 5 tháng đầu năm, con số nhập siêu của riêng nhóm linh kiện điện tử đã chạm mốc 13,61 tỉ USD, chiếm phần lớn tổng giá trị nhập siêu của cả nước.

Bên cạnh đó, biến động địa chính trị từ khu vực Trung Đông đẩy giá dầu thô thế giới leo thang cũng là một nguyên nhân khách quan. Việt Nam dù có xuất khẩu dầu thô nhưng vẫn phải nhập khẩu một lượng lớn dầu thô và xăng dầu thành phẩm để phục vụ các nhà máy lọc dầu trong nước, khiến giá trị kim ngạch nhập khẩu năng lượng phình to theo giá thế giới.

Năng lực hấp thụ của doanh nghiệp và nỗi lo từ giới chuyên gia

Mặc dù việc tăng cường nhập khẩu nhóm hàng máy móc, thiết bị, ô tô và linh kiện nhằm mục đích giúp doanh nghiệp chủ động nguồn vật liệu dự phòng, đảm bảo sản xuất các đơn hàng đã ký kết, tình trạng nhập siêu tăng mạnh và kéo dài vẫn là vấn đề cần hết sức lưu ý. Diễn biến này cho thấy mức độ phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và linh kiện nước ngoài của nhiều ngành sản xuất hiện nay còn khá lớn.

Theo chuyên gia kinh tế (ông Huy), nếu tình trạng nhập siêu tiếp tục kéo dài trong bối cảnh tốc độ phục hồi xuất khẩu còn chậm, các áp lực đối với tỷ giá, cán cân thanh toán cũng như thị trường ngoại hối có nguy cơ gia tăng. Chuyên gia nhấn mạnh rằng vấn đề đáng quan tâm nhất hiện tại không phải là xu hướng nhập khẩu tăng, mà nằm ở khả năng hấp thụ của nền kinh tế và sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Trường hợp kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh nhưng đầu ra xuất khẩu không có sự cải thiện tương ứng, hiệu quả sử dụng các nguồn lực kinh tế sẽ bị ảnh hưởng

Tín hiệu hạ nhiệt và xu hướng cán cân thương mại thời gian tới

Nhận định về xu hướng xuất nhập khẩu trong giai đoạn tiếp theo, đại diện cơ quan Hải quan thừa nhận đây là một bài toán rất khó dự báo chính xác do các yếu tố bất định từ thị trường quốc tế, xung đột địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu đang thay đổi liên tục một cách khó lường.

Tuy nhiên, một tín hiệu tích cực mang tính khách quan là qua hệ thống theo dõi sát sao dữ liệu, cơ quan Hải quan nhận thấy tình hình nhập siêu đã bắt đầu có dấu hiệu "hạ nhiệt". Cụ thể, dù bước sang những ngày đầu tháng 6, cán cân thương mại của Việt Nam vẫn đang ở trạng thái nhập siêu, nhưng mức độ và tốc độ tăng trưởng của kim ngạch nhập khẩu đã thấp hơn rõ rệt so với giai đoạn căng thẳng trước đó. Cơ quan Hải quan khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ và cung cấp số liệu kịp thời để các bộ, ngành liên quan đưa ra các giải pháp điều tiết kinh tế vĩ mô phù hợp nhất nhằm đưa cán cân thương mại sớm ổn định trở lại.
Nguồn: Thanh Niên