Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu việc sửa đổi Luật Đất đai phải tập trung tháo gỡ các vướng mắc thực tiễn, đơn giản hóa thủ tục hành chính và không làm phát sinh thêm khó khăn cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai.

Tại cuộc họp về định hướng sửa đổi Luật Đất đai ngày 26/5, Phó Thủ tướng nhấn mạnh đất đai là nguồn lực đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Vì vậy, việc sửa luật cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và giải quyết các bất cập phát sinh trong thực tiễn.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, một trong những mục tiêu trọng tâm của lần sửa đổi này là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đơn giản hóa quy trình thủ tục hành chính theo hướng nhanh gọn, minh bạch và hiệu quả hơn. Các quy định mới cần tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận đất đai, thực hiện các thủ tục liên quan mà không phát sinh thêm chi phí hay rào cản hành chính.

Bên cạnh đó, các chính sách về tài chính đất đai, quy hoạch và sử dụng đất cũng cần được rà soát, hoàn thiện nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai – tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành để bảo đảm có thể triển khai đồng bộ ngay sau khi luật được ban hành và có hiệu lực.

Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2024. Tuy nhiên, sau gần hai năm thực hiện, nhiều quy định đã bộc lộ những hạn chế và phát sinh các vấn đề mới cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Một trong những nội dung đáng chú ý là từ ngày 1/7/2025, Việt Nam triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp gồm cấp tỉnh và cấp xã, phường. Trong khi đó, Luật Đất đai hiện hành vẫn đang quy định hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo ba cấp gồm quốc gia, tỉnh và huyện. Điều này dẫn đến sự thiếu đồng bộ với mô hình tổ chức hành chính mới.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc duy trì quy hoạch sử dụng đất ba cấp trong bối cảnh không còn cấp huyện có thể gây chồng chéo, làm phát sinh bất cập trong quá trình triển khai và quản lý đất đai tại địa phương.

Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi hiện đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến với dự kiến điều chỉnh khoảng 65 điều của Luật Đất đai năm 2024. Nhiều nội dung quan trọng được đề xuất bổ sung nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp.

Trong đó, đáng chú ý là đề xuất cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đối với các trường hợp mua bán đất bằng giấy viết tay trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2024 nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Đồng thời, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất siết chặt các giao dịch đất đai trong thời gian chờ thu hồi đất nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, trục lợi chính sách.

Bên cạnh đó, dự thảo luật cũng hướng tới tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương nhằm phù hợp với mô hình tổ chức mới, nâng cao tính chủ động trong công tác quản lý và giải quyết thủ tục đất đai tại cơ sở.

Theo kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện hồ sơ, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét bổ sung dự án Luật Đất đai (sửa đổi) vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026. Nếu được thông qua, các quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, thúc đẩy phát triển kinh tế và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong giai đoạn tới.