Iran đang đàm phán với Oman về kế hoạch áp dụng cơ chế thu phí cố định đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Động thái này được xem là bước đi nhằm củng cố quyền kiểm soát của Tehran đối với tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới, trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.

Iran thúc đẩy cơ chế thu phí mới trên eo biển Hormuz

Tehran xác nhận đang trao đổi với Oman để xây dựng một cơ chế thu phí vĩnh viễn đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz — tuyến hàng hải vận chuyển phần lớn dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Đại sứ Iran tại Pháp Mohammad Amin-Nejad cho rằng Iran và Oman cần phối hợp toàn diện nhằm đảm bảo an ninh cũng như quản lý hiệu quả hoạt động lưu thông tại khu vực này. Theo ông Amin-Nejad, việc duy trì an ninh hàng hải đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, vì vậy các quốc gia và doanh nghiệp hưởng lợi từ tuyến vận tải này cần có trách nhiệm đóng góp chi phí tương ứng.

Nhà ngoại giao Iran đồng thời khẳng định cơ chế thu phí nếu được triển khai sẽ vận hành theo hướng minh bạch và có tổ chức.

Lưu lượng tàu qua Hormuz giảm do rủi ro an ninh và bảo hiểm tăng cao

Phía Iran cho biết hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz vẫn chưa bị đình trệ hoàn toàn. Trong hai ngày 19 và 20/5, đã có 26 tàu tiếp tục đi qua khu vực này.

Tuy nhiên, nhiều hãng vận tải biển quốc tế đã tạm ngừng hoặc hạn chế hoạt động qua Hormuz vì lo ngại nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa hoặc thiết bị bay không người lái.

Iran cho rằng nguyên nhân chính khiến lưu lượng vận tải suy giảm mạnh là do chi phí bảo hiểm chiến tranh tăng vọt, khiến việc vận hành qua tuyến đường này trở nên đắt đỏ hơn đáng kể.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương và được xem là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Hiện hơn 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu được vận chuyển qua khu vực này, khiến mọi biến động tại Hormuz đều có khả năng tác động trực tiếp tới giá năng lượng và chuỗi cung ứng quốc tế.

Trong bối cảnh xung đột Trung Đông chưa hạ nhiệt, đề xuất thu phí của Iran đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chi phí vận tải và giá năng lượng tiếp tục tăng cao.

Iran mở rộng tuyên bố kiểm soát tại vùng biển Hormuz

Căng thẳng gia tăng sau khi Cơ quan quản lý eo biển vịnh Ba Tư do Iran thành lập công bố phạm vi “quyền tài phán quản lý” mới tại khu vực.

Theo tuyên bố ngày 20/5, phạm vi này trải dài từ khu vực Kuh-e Mubarak của Iran tới phía nam Fujairah của UAE, đồng thời bao gồm tuyến nối đảo Qeshm với Umm Al-Quwain. Cơ quan này khẳng định mọi tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz trong khu vực nói trên đều phải phối hợp và được phía Tehran cho phép.

Động thái này được xem là nỗ lực mới của Iran nhằm mở rộng vai trò kiểm soát đối với tuyến hàng hải chiến lược giữa lúc khu vực đối mặt nhiều bất ổn an ninh.

UAE phản ứng gay gắt trước động thái của Tehran

Các tuyên bố mới từ phía Iran đã vấp phải sự phản đối mạnh từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Cố vấn Tổng thống UAE Anwar Gargash cáo buộc Tehran đang tìm cách tạo ra “một thực tế mới” sau những tổn thất quân sự gần đây. Ông Gargash cho rằng các ý tưởng kiểm soát eo biển Hormuz hoặc can thiệp vào chủ quyền hàng hải của UAE là điều không thực tế và khó có thể được chấp nhận.

Giới quan sát nhận định tranh cãi quanh Hormuz có thể tiếp tục làm gia tăng căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đồng thời gây thêm áp lực lên thương mại và thị trường năng lượng toàn cầu.

Nguồn: CafeF