Làn sóng bán ra trái phiếu kho bạc Mỹ gia tăng mạnh trong tháng 3 khi chiến sự Trung Đông leo thang và giá dầu tăng cao gây áp lực lên tỷ giá của nhiều nền kinh tế châu Á. Trung Quốc hạ lượng nắm giữ xuống mức thấp nhất kể từ năm 2008, trong khi Nhật Bản cũng bán ra quy mô lớn để hỗ trợ đồng yên.

Trung Quốc và Nhật Bản đồng loạt giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ

Theo dữ liệu mới công bố ngày 18/5 từ Bộ Tài chính Mỹ, các chính phủ nước ngoài đã bán mạnh trái phiếu kho bạc Mỹ trong tháng 3, phản ánh áp lực ngày càng lớn từ biến động tài chính toàn cầu và cú sốc năng lượng do xung đột Trung Đông gây ra.

Trung Quốc giảm lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ xuống còn 652,3 tỷ USD, thấp hơn khoảng 6% so với tháng 2 và cũng là mức thấp nhất kể từ tháng 9/2008. Trong khi đó, Nhật Bản – chủ nợ lớn nhất của Mỹ – đã bán ra khoảng 47 tỷ USD trái phiếu vào tháng 3, khiến tổng lượng nắm giữ giảm xuống còn 1.191 tỷ USD.

Tổng lượng trái phiếu chính phủ Mỹ do nước ngoài nắm giữ cũng giảm đáng kể, từ 9,49 nghìn tỷ USD trong tháng 2 xuống còn 9,25 nghìn tỷ USD trong tháng 3.

Chiến sự Trung Đông và cú sốc năng lượng gây áp lực lên tỷ giá châu Á

Động thái bán ra diễn ra trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran leo thang khiến giá dầu thô tăng mạnh, kéo theo áp lực mất giá đối với nhiều đồng tiền châu Á, đặc biệt là đồng yên Nhật.

Do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu nhập khẩu từ khu vực Vùng Vịnh, nhiều nền kinh tế châu Á buộc phải sử dụng dự trữ ngoại hối bằng USD để ổn định tỷ giá nội tệ. Điều này khiến các ngân hàng trung ương phải bán bớt trái phiếu kho bạc Mỹ nhằm huy động thanh khoản.

Ông Frederic Neumann, kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC, cho rằng việc giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ là phản ứng dễ hiểu trong bối cảnh thị trường tài chính biến động mạnh kể từ khi chiến tranh tại Trung Đông bùng phát.

Theo ông Neumann, áp lực tỷ giá và nhu cầu can thiệp thị trường ngoại hối đã khiến nhiều ngân hàng trung ương tại châu Á phải cắt giảm một phần dự trữ dưới dạng trái phiếu kho bạc Mỹ.

Nhà đầu tư lo ngại lạm phát và lợi suất trái phiếu tiếp tục tăng

Giới phân tích cho rằng dữ liệu tháng 4, dự kiến được công bố vào tháng tới, sẽ cho thấy các ngân hàng trung ương sẵn sàng đi xa đến đâu trong việc ổn định đồng nội tệ giữa bối cảnh biến động kéo dài.

Ngoài yếu tố tỷ giá, việc bán trái phiếu Mỹ còn phản ánh tâm lý phòng thủ của các nhà hoạch định chính sách trước nguy cơ lạm phát gia tăng và giá trái phiếu giảm sâu. Nhiều tổ chức đã chuyển sang nắm giữ tài sản có tính thanh khoản cao hơn nhằm chuẩn bị cho các đợt can thiệp thị trường tiếp theo nếu cần thiết.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tiếp tục chịu áp lực tăng khi nhà đầu tư yêu cầu mức sinh lời cao hơn để bù đắp rủi ro lạm phát. Trong phiên giao dịch ngày 18/5, lợi suất trái phiếu Mỹ có thời điểm tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 2/2025 trước khi đóng cửa ở trên ngưỡng 4,6%. Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát, lợi suất cùng kỳ hạn vẫn còn dưới 4%.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cho biết nhà đầu tư nước ngoài đã ghi nhận khoản suy giảm giá trị lên tới 142,1 tỷ USD đối với lượng trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn chỉ riêng trong tháng 3.

Anh tăng mua trái phiếu Mỹ, Trung Quốc vẫn còn “khoản nắm giữ bóng tối”

Trái ngược xu hướng bán ra của nhiều quốc gia, Chính phủ Anh lại tăng thêm khoảng 29,6 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ trong tháng 3, nâng tổng lượng nắm giữ lên 926,9 tỷ USD.

Trong khi đó, nhiều chuyên gia nhận định số liệu chính thức chưa phản ánh đầy đủ quy mô thực tế lượng trái phiếu Mỹ mà Trung Quốc đang kiểm soát.

Ông Tianchen Xu, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit (EIU), cho rằng Bắc Kinh nhiều khả năng vẫn nắm giữ lượng lớn trái phiếu kho bạc Mỹ thông qua các trung tâm lưu ký trung gian như Bỉ và Luxembourg.

Theo dữ liệu công bố, Bỉ đang nắm giữ khoảng 454 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ trong tháng 3, gần như không thay đổi so với tháng trước. Luxembourg cũng duy trì lượng nắm giữ ổn định quanh mức 439,4 tỷ USD suốt năm qua.

Nếu cộng thêm các “khoản nắm giữ bóng tối” này, tổng mức tiếp xúc thực tế của Trung Quốc với thị trường nợ Mỹ có thể vẫn tương đối ổn định thay vì giảm mạnh như dữ liệu chính thức thể hiện.

Nhật Bản đối mặt áp lực bảo vệ đồng yên

Việc Nhật Bản bán trái phiếu Mỹ cũng đang thu hút sự chú ý lớn từ Washington, khi giới đầu tư đặt câu hỏi liệu Tokyo có tiếp tục sử dụng dự trữ trái phiếu kho bạc Mỹ để hỗ trợ đồng yên hay không.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được cho là đã can thiệp vào thị trường ngoại hối vào cuối tháng 4 và đầu tháng 5 sau khi tỷ giá vượt ngưỡng 160 yên đổi 1 USD – mức được xem là nhạy cảm cả về kinh tế lẫn chính trị.

Đồng yên chịu áp lực mất giá mạnh do chi phí nhập khẩu dầu tăng vọt, làm thâm hụt cán cân vãng lai và làm dấy lên lo ngại về vòng xoáy suy yếu kéo dài của đồng tiền này.

Ông Vikas Pershad, quản lý danh mục đầu tư tại M&G Investments, cho biết giới chức Mỹ mong muốn Tokyo không xem việc bán trái phiếu kho bạc Mỹ là giải pháp chính để bảo vệ tỷ giá.

Theo ông Pershad, các thỏa thuận hợp tác về khoáng sản chiến lược, công nghệ cao và quốc phòng giữa Mỹ và Nhật Bản có thể trở thành những lựa chọn thay thế nhằm giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối của Tokyo trong thời gian tới.

Nguồn: CafeF