Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc gặp đầu tiên tại Bắc Kinh trong bầu không khí được đánh giá là tích cực hơn kỳ vọng. Hai bên phát tín hiệu muốn ổn định quan hệ, thúc đẩy hợp tác kinh tế và kiểm soát các bất đồng chiến lược.

Mỹ - Trung hướng tới khuôn khổ quan hệ ổn định hơn

Trong ngày đầu tiên của chuyến thăm Trung Quốc hôm 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí thúc đẩy quan hệ song phương theo hướng “mang tính xây dựng và ổn định về chiến lược”.

Theo thông cáo từ Bắc Kinh, ông Tập cho biết khuôn khổ mới này sẽ trở thành định hướng chính cho quan hệ Mỹ - Trung trong ba năm tới và xa hơn. Trung Quốc muốn duy trì hợp tác, kiểm soát cạnh tranh ở mức “có chừng mực” và ngăn những khác biệt leo thang thành đối đầu nghiêm trọng.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh rằng các định hướng này cần được cụ thể hóa bằng hành động thực tế thay vì chỉ dừng ở các tuyên bố ngoại giao.

Giới phân tích nhận định đây là tín hiệu cho thấy quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể bước vào giai đoạn “ổn định có kiểm soát”, dù các bất đồng chiến lược vẫn chưa biến mất.

Về phía Mỹ, ông Trump cho rằng cuộc gặp là cơ hội để mở rộng hợp tác kinh tế với Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư và tiếp cận thị trường.

Cuộc tham vấn kinh tế trước thượng đỉnh tạo tín hiệu tích cực

Trước cuộc gặp cấp cao tại Bắc Kinh, các quan chức kinh tế hai nước đã có vòng tham vấn tại Hàn Quốc vào ngày 13/5.

Phái đoàn Mỹ do Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dẫn đầu, trong khi phía Trung Quốc do Phó Thủ tướng Hà Lập Phong phụ trách.

Theo ông Tập Cận Bình, cuộc họp đã đạt được “kết quả nhìn chung cân bằng và tích cực”, đồng thời tạo động lực thuận lợi cho hội nghị thượng đỉnh lần này.

Trung Quốc cũng khẳng định sẽ tiếp tục mở cửa nền kinh tế và hoan nghênh doanh nghiệp Mỹ mở rộng hoạt động tại thị trường Trung Quốc.

Đáng chú ý, trong phái đoàn tháp tùng ông Trump sang Bắc Kinh có khoảng 12 lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Mỹ như Elon Musk, CEO của Tesla và Jensen Huang, CEO của Nvidia.

Hai bên thúc đẩy hợp tác kinh tế, công nghệ và thương mại

Ngoài vấn đề thương mại, hai nhà lãnh đạo còn thảo luận việc mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ, nông nghiệp, đầu tư và du lịch.

Theo Nhà Trắng, ông Trump đề nghị Trung Quốc tăng nhập khẩu nông sản Mỹ, tiếp tục kiểm soát dòng fentanyl vào Mỹ và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp Mỹ tiếp cận thị trường Trung Quốc.

Đổi lại, Washington cũng bày tỏ mong muốn thúc đẩy dòng vốn đầu tư từ Trung Quốc vào các ngành công nghiệp tại Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump tiết lộ Trung Quốc đã đồng ý đặt mua 200 máy bay của Boeing, coi đây là một trong những kết quả cụ thể đầu tiên của hội nghị.

Theo giới quan sát, nếu các cam kết này được triển khai thực tế, đây có thể trở thành bước tiến đáng kể trong nỗ lực giảm căng thẳng thương mại kéo dài nhiều năm giữa Washington và Bắc Kinh.

Eo biển Hormuz và vấn đề năng lượng cũng được đưa lên bàn đàm phán

Một nội dung đáng chú ý khác trong cuộc gặp là tình hình Trung Đông và eo biển Hormuz.

Theo phía Mỹ, ông Trump và ông Tập đều nhất trí rằng tuyến hàng hải chiến lược này cần được duy trì thông suốt để đảm bảo vận chuyển năng lượng toàn cầu không bị gián đoạn.

Trung Quốc tái khẳng định phản đối việc “quân sự hóa” eo biển Hormuz cũng như các nỗ lực áp phí hoặc hạn chế hoạt động hàng hải tại khu vực.

Bắc Kinh đồng thời bày tỏ quan tâm tới việc mua thêm dầu thô từ Mỹ nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung Trung Đông trong bối cảnh khu vực tiếp tục bất ổn.

Ngoài ra, hai bên cũng trao đổi về xung đột Trung Đông, chiến sự Ukraine và tình hình bán đảo Triều Tiên. Theo một quan chức Nhà Trắng, Washington và Bắc Kinh đều có chung quan điểm rằng Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân.

Đài Loan tiếp tục là vấn đề nhạy cảm nhất trong quan hệ Mỹ - Trung

Trong số các chủ đề được thảo luận, vấn đề Đài Loan là nội dung được Chủ tịch Tập Cận Bình đề cập với lập trường cứng rắn nhất.

Ông Tập gọi đây là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ - Trung”, đồng thời nhấn mạnh cách xử lý hồ sơ Đài Loan sẽ quyết định trực tiếp tới mức độ ổn định của quan hệ song phương.

Theo nhà lãnh đạo Trung Quốc, nếu hai bên xử lý đúng cách, quan hệ Mỹ - Trung có thể được duy trì ổn định. Ngược lại, sai lầm trong vấn đề này có thể dẫn tới nguy cơ xung đột nghiêm trọng.

Phát biểu trên cho thấy dù hai nước đang cố gắng cải thiện đối thoại và mở rộng hợp tác kinh tế, những bất đồng chiến lược cốt lõi giữa Washington và Bắc Kinh vẫn chưa hề biến mất.

Nguồn: VnEconomy