Tòa án Thương mại Mỹ đã bác bỏ mức thuế quan toàn cầu 10% do Donald Trump áp đặt, cho rằng chính quyền đã sử dụng sai cơ sở pháp lý để triển khai biện pháp này.

Tòa án chặn kế hoạch áp thuế toàn cầu của ông Trump

Ngày 7/5, hội đồng thẩm phán liên bang thuộc Tòa án Thương mại Mỹ đã ra phán quyết với tỷ lệ 2-1 nhằm ngăn Tổng thống Donald Trump áp mức thuế quan toàn cầu 10% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.

Đây được xem là thêm một đòn pháp lý đáng chú ý đối với Nhà Trắng trong nỗ lực mở rộng chiến tranh thương mại và đánh thuế mạnh tay lên hàng hóa nước ngoài mà không có sự phê chuẩn trực tiếp từ Quốc hội Mỹ.

Tuy nhiên, tòa án không chấp thuận yêu cầu áp lệnh cấm trên diện rộng đối với toàn bộ nhà nhập khẩu tại Mỹ. Một nhóm gồm 24 tiểu bang, phần lớn do đảng Dân chủ lãnh đạo, trước đó đã yêu cầu tòa chặn hoàn toàn chính sách thuế này, nhưng bị bác bỏ với lý do không đủ tư cách pháp lý.

Theo phán quyết, hầu hết các bang khởi kiện – ngoại trừ Washington – không phải là các nhà nhập khẩu trực tiếp đã thanh toán hoặc có khả năng phải thanh toán khoản thuế được áp dụng theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Washington đã cung cấp bằng chứng cho thấy Đại học Washington từng thanh toán các khoản thuế liên quan.

Điều này đồng nghĩa các mức thuế vẫn tiếp tục có hiệu lực đối với nhiều nhà nhập khẩu khác trong thời gian chính phủ Mỹ tiến hành kháng cáo. Hiện tại, Nhà Trắng chưa đưa ra phản hồi chính thức về phán quyết trên.

Tranh cãi về cơ sở pháp lý của chính sách thuế

Trong sắc lệnh được ban hành hồi tháng 2, ông Trump viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế trong thời gian tối đa 150 ngày.

Theo quy định này, Tổng thống Mỹ có thể áp dụng các biện pháp thương mại khẩn cấp nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng hoặc ngăn nguy cơ đồng USD mất giá mạnh.

Tuy nhiên, tòa án cho rằng điều luật trên không phù hợp với các lý do mà chính quyền Trump sử dụng để biện minh cho mức thuế toàn cầu 10%. Các thẩm phán nhận định loại thâm hụt thương mại mà Nhà Trắng viện dẫn không thuộc phạm vi mà Điều 122 được thiết kế để xử lý.

Hai doanh nghiệp nhỏ gồm công ty đồ chơi Basic Fun và công ty gia vị Burlap & Barrel lập luận rằng mức thuế mới thực chất là nỗ lực nhằm né tránh phán quyết mang tính bước ngoặt trước đó của Tòa án Tối cao Mỹ, vốn từng bác bỏ các mức thuế năm 2025 được áp đặt theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế.

Ông Jay Foreman, Giám đốc điều hành của Basic Fun, cho rằng quyết định của tòa là “một chiến thắng quan trọng đối với các doanh nghiệp Mỹ phụ thuộc vào sản xuất toàn cầu để cung cấp các sản phẩm an toàn với giá cả phải chăng”. Theo ông, các mức thuế bất hợp pháp đã khiến nhiều doanh nghiệp Mỹ gặp khó khăn hơn trong việc cạnh tranh và mở rộng hoạt động.

Chính quyền Trump vẫn thúc đẩy các kế hoạch thuế quan mới

Dù chịu thêm thất bại pháp lý, chính quyền Trump vẫn đang tiếp tục tìm kiếm các công cụ khác để mở rộng chính sách thuế quan.

Theo tài liệu của tòa án, Nhà Trắng đã khởi động các cuộc điều tra thương mại song song dựa trên những điều khoản khác, bao gồm Điều khoản 301 – công cụ từng được Mỹ sử dụng trong nhiều cuộc chiến thương mại trước đây.

Động thái này mở ra khả năng Washington sẽ tiếp tục áp thêm các mức thuế mới vào tháng 7/2026. Điều đó cho thấy dù gặp nhiều rào cản pháp lý, chính quyền Trump vẫn chưa từ bỏ định hướng sử dụng thuế quan như một công cụ trọng tâm trong chính sách kinh tế và thương mại đối ngoại của Mỹ.

Nguồn: CafeF