Trong giai đoạn giá đồng tăng nóng vừa qua, thị trường chứng kiến một hiện tượng khá đặc biệt: nhiều người dân đổ xô mua đồng vật chất với kỳ vọng giá sẽ tiếp tục leo thang.

Từ dây điện đồng, thỏi đồng cho đến đồng phế liệu, nhu cầu thu mua tăng mạnh tại nhiều địa phương. Động lực chính không đến từ nhu cầu sản xuất hay tiêu dùng, mà chủ yếu xuất phát từ kỳ vọng đầu tư khi giá đồng thế giới liên tục lập đỉnh mới nhờ làn sóng phát triển xe điện, trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng điện toàn cầu.

Tuy nhiên, khi cơn sốt qua đi và giá đồng không còn duy trì đà tăng mạnh như trước, thị trường bắt đầu xuất hiện một hình ảnh quen thuộc: nhiều người tìm cách bán lại số đồng đã mua trước đó, thậm chí chấp nhận bán cho các cơ sở tái chế hoặc đúc lại thành sản phẩm khác.

Diễn biến này phản ánh một thực tế rằng phần lớn người mua không có nhu cầu sử dụng đồng, mà đang tham gia vào một hoạt động đầu tư theo biến động giá.

Vấn đề nằm ở chỗ, đồng vật chất không phải là công cụ đầu tư được thiết kế cho mục đích đầu cơ giá.

So với vàng, đồng có nhiều hạn chế hơn trong việc tích trữ:

• Chi phí lưu kho và bảo quản cao.
• Dễ bị oxy hóa theo thời gian.
• Khó vận chuyển với số lượng lớn.
• Thanh khoản phụ thuộc vào người mua tại từng thời điểm.
• Chênh lệch giá mua - bán thường khá lớn.

Trong khi đó, điều mà nhà đầu tư thực sự quan tâm lại là xu hướng giá đồng trên thị trường quốc tế, chứ không phải việc sở hữu một khối lượng đồng vật chất trong kho.

Đó cũng là lý do tại sao trên thế giới, phần lớn các nhà đầu tư chuyên nghiệp lựa chọn tham gia thị trường đồng thông qua các sở giao dịch hàng hóa thay vì tích trữ đồng vật chất.

Tại Việt Nam, nhà đầu tư có thể giao dịch hợp đồng đồng thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), liên thông trực tiếp với các sở giao dịch hàng hóa quốc tế.

Hình thức này mang lại nhiều lợi thế:

• Giao dịch nhanh chóng theo giá thị trường quốc tế.
• Không phát sinh chi phí lưu kho và bảo quản.
• Thanh khoản lớn, dễ dàng mở hoặc đóng vị thế.
• Có thể tận dụng cơ hội cả khi giá tăng và khi giá giảm.
• Hoạt động giao dịch được quản lý theo khung pháp lý rõ ràng.

Xét cho cùng, mục tiêu của đầu tư là tìm kiếm lợi nhuận từ sự biến động của giá tài sản. Nếu điều nhà đầu tư quan tâm là giá đồng sẽ tăng hay giảm trong tương lai, thì việc tham gia thị trường hàng hóa có thể là giải pháp hiệu quả hơn nhiều so với việc tích trữ những thỏi đồng trong kho.

Trong đầu tư, điều quan trọng nhất không phải là sở hữu hàng hóa, mà là nắm bắt được xu hướng của thị trường.