Thượng viện Mỹ đã thông qua nghị quyết nhằm hạn chế khả năng Tổng thống Donald Trump tiếp tục sử dụng quân đội chống Iran mà không có sự chấp thuận của Quốc hội, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Thượng viện Mỹ thông qua nghị quyết với tỷ lệ sít sao

Ngày 19/5, Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh với kết quả 50 phiếu thuận và 47 phiếu chống.

Nghị quyết này được xem là nỗ lực nhằm giới hạn quyền của Tổng thống Donald Trump trong việc tiếp tục triển khai các hoạt động quân sự chống lại Iran mà không có sự phê chuẩn từ Quốc hội Mỹ.

Bốn thượng nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa gồm Bill Cassidy của bang Louisiana, Rand Paul của bang Kentucky, Susan Collins của bang Maine và Lisa Murkowski của bang Alaska đã bỏ phiếu cùng phần lớn các nghị sĩ đảng Dân chủ để ủng hộ nghị quyết.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ John Fetterman là thành viên duy nhất của đảng Dân chủ bỏ phiếu phản đối. Ngoài ra, ba thượng nghị sĩ Cộng hòa khác không tham gia bỏ phiếu.

Tranh cãi xoay quanh quyền sử dụng quân đội của tổng thống

Động thái trên diễn ra sau khi thời hạn 60 ngày theo quy định của Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh năm 1973 đã kết thúc vào ngày 1/5.

Theo quy định này, tổng thống Mỹ phải nhận được sự chấp thuận của Quốc hội trong vòng 60 ngày kể từ khi đưa quân đội tham gia xung đột quân sự. Nếu không được thông qua, Nhà Trắng buộc phải chấm dứt hoạt động quân sự, ngoại trừ khoảng thời gian gia hạn thêm 30 ngày để rút quân.

Cuộc bỏ phiếu mới nhất cho thấy ngày càng có nhiều nghị sĩ Cộng hòa tỏ ra lo ngại trước nguy cơ Mỹ bị kéo vào một cuộc chiến kéo dài với Iran mà chưa có lối thoát rõ ràng.

Trước đó, ông Trump từng gửi thư cho Quốc hội, cho rằng chiến dịch quân sự chống Iran chỉ là một “cuộc phiêu lưu nhỏ” và về cơ bản đã kết thúc sau khi hai bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn mong manh hồi đầu tháng 4.

Tuy nhiên, các nghị sĩ phản đối lập luận này khi cho rằng Mỹ vẫn tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran và duy trì lực lượng quân sự trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer, đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ cách xử lý của Nhà Trắng trước cuộc bỏ phiếu.

“Vị tổng thống này giống như đang chơi với một khẩu súng đã lên đạn”, ông Schumer phát biểu.

Ông cho rằng đây là thời điểm Quốc hội cần phải hành động để ngăn Mỹ tiếp tục bị cuốn sâu hơn vào xung đột với Iran.

Nhiều nghị sĩ cũng nhấn mạnh rằng theo Hiến pháp Mỹ, quyền quyết định đưa quân đội tham chiến thuộc về Quốc hội chứ không phải riêng tổng thống.

Dự luật vẫn còn nhiều rào cản phía trước

Dù đã được Thượng viện thông qua, nghị quyết hiện vẫn mới chỉ mang ý nghĩa thủ tục và sẽ còn phải đối mặt với nhiều trở ngại lớn trước khi có hiệu lực.

Văn bản này tiếp tục cần được Hạ viện Mỹ – nơi đảng Cộng hòa đang kiểm soát – thông qua. Sau đó, Quốc hội còn phải đạt đủ đa số 2/3 tại cả hai viện để vượt qua quyền phủ quyết dự kiến từ Tổng thống Trump.

Từ đầu năm tới nay, đảng Cộng hòa đã nhiều lần ngăn chặn các nỗ lực tương tự tại Thượng viện cũng như Hạ viện liên quan tới việc hạn chế quyền phát động chiến tranh của Nhà Trắng.

Tuy nhiên, kết quả bỏ phiếu lần này cho thấy áp lực chính trị đối với ông Trump đang gia tăng khi cuộc chiến với Iran tiếp tục tác động tiêu cực tới thị trường năng lượng toàn cầu cũng như chi phí sinh hoạt tại Mỹ.

Chính quyền Trump khẳng định hành động quân sự là hợp pháp

Nhiều nghị sĩ thuộc cả hai đảng hiện yêu cầu Tổng thống Trump trực tiếp xuất hiện trước Quốc hội để giải thích chiến lược của Mỹ tại Trung Đông và lý do cần tiếp tục chiến dịch quân sự.

Một số người lo ngại Nhà Trắng có thể đã đẩy Mỹ vào một cuộc xung đột dài hạn mà chưa đưa ra kế hoạch rút lui cụ thể.

Trong khi đó, chính quyền ông Trump vẫn bảo vệ lập trường của mình, cho rằng các hoạt động quân sự chống Iran là hợp pháp và nằm trong thẩm quyền của tổng thống với tư cách tổng tư lệnh quân đội Mỹ.

Nhà Trắng cũng khẳng định các quyết định quân sự hiện nay nhằm phục vụ trách nhiệm bảo vệ an ninh quốc gia và lợi ích của nước Mỹ.

Nguồn: CafeF