Ngày 20/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã ký tuyên bố chung mới nhằm củng cố quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. 

Quan hệ Nga - Trung được khẳng định “không thể lay chuyển”

Sau cuộc hội đàm tại Bắc Kinh ngày 20/5, ông Putin và ông Tập đã ký tuyên bố chung mới nhằm tăng cường quan hệ “láng giềng hữu nghị” và phối hợp chiến lược trong giai đoạn mới.

Theo Euronews, động thái này cho thấy kỳ vọng của Mỹ và châu Âu về việc chia tách Nga và Trung Quốc ngày càng khó trở thành hiện thực kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022.

Trong văn kiện chung, hai bên nhấn mạnh mối quan hệ song phương mang tính bền vững và ổn định lâu dài, đồng thời cam kết mở rộng hợp tác giữa lực lượng vũ trang hai nước.

Dù Trung Quốc vẫn duy trì lập trường được mô tả là “trung lập” đối với xung đột Ukraine, Bắc Kinh tiếp tục thể hiện sự tiếp đón nồng nhiệt dành cho nhà lãnh đạo Nga. Chủ tịch Tập Cận Bình gọi ông Putin là “người bạn thân thiết”. Vào tối thứ Ba (19/5), Ngoại trưởng Vương Nghị cùng đội danh dự và thanh niên cầm quốc kỳ hai nước đã tham gia lễ đón Tổng thống Nga tại Bắc Kinh.

Nga - Trung kêu gọi hạ nhiệt xung đột Trung Đông

Một nội dung quan trọng khác trong chương trình nghị sự là tình hình Trung Đông và tác động của cuộc chiến khu vực đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong cuộc hội đàm ngày thứ Tư, Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh các bên cần tránh để chiến sự tiếp tục kéo dài và phải thúc đẩy đàm phán hòa bình nhằm giảm căng thẳng.

Theo Tân Hoa Xã, ông Tập tái khẳng định đề xuất 4 điểm của Trung Quốc về thúc đẩy hòa bình tại Trung Đông, trong đó nhấn mạnh việc chấm dứt hành động quân sự, tăng cường đồng thuận quốc tế và ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng việc sớm hạ nhiệt xung đột sẽ góp phần giảm áp lực lên thị trường năng lượng và thương mại quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Hormuz liên tục đối mặt nguy cơ gián đoạn vận tải dầu khí.

Trong phiên giao dịch ngày 20/5, giá dầu có thời điểm hạ nhiệt nhẹ sau thông tin một số tàu chở dầu vẫn đi qua Hormuz, dù rủi ro nguồn cung vẫn ở mức cao.

Đầu tuần này, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã yêu cầu hủy một kế hoạch tấn công Iran, nhưng vẫn để ngỏ khả năng triển khai chiến dịch quân sự quy mô lớn nếu các cuộc đàm phán thất bại.

Chưa đạt thỏa thuận cuối cùng về dự án đường ống khí đốt  Power of Siberia 2

Hợp tác năng lượng tiếp tục là trọng tâm trong quan hệ Nga - Trung, đặc biệt khi Moscow đang tìm cách thay thế thị trường châu Âu bằng Trung Quốc sau các lệnh trừng phạt từ phương Tây.

Dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2 được xem là mắt xích chiến lược trong kế hoạch này. Nếu hoàn thành, tuyến đường ống dài khoảng 2.600 km có thể vận chuyển tối đa 50 tỷ m3 khí đốt Nga sang Trung Quốc mỗi năm.

Tuy nhiên, sau hội đàm, hai bên vẫn chưa công bố bất kỳ thỏa thuận chính thức nào liên quan tới dự án, dù giới chức Nga cho biết nhiều thông số quan trọng đã đạt đồng thuận.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Moscow và Bắc Kinh đã thống nhất về “các thông số then chốt” của dự án, song vẫn còn một số chi tiết cần tiếp tục đàm phán và chưa xác định thời điểm triển khai cụ thể.

Các vấn đề như giá khí đốt và mức độ linh hoạt trong khối lượng cung cấp vẫn được xem là trở ngại lớn nhất trong quá trình đàm phán.

Nga muốn tăng mạnh xuất khẩu khí đốt sang Trung Quốc

Trong bối cảnh doanh thu khí đốt từ châu Âu sụt giảm mạnh sau chiến sự Ukraine, Nga đang đặt mục tiêu mở rộng mạnh xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Theo kế hoạch của Moscow, tổng lượng khí đốt vận chuyển sang Trung Quốc qua các tuyến đường ống có thể vượt 100 tỷ m3 mỗi năm trong dài hạn, cao hơn nhiều so với mức gần 40 tỷ m3 dự kiến trong năm 2025.

Theo kế hoạch của Nga, nguồn cung này sẽ được phân bổ qua ba tuyến chính gồm:

• Power of Siberia hiện tại

• Dự án Power of Siberia 2

• Tuyến Viễn Đông

Trong đó, tuyến Viễn Đông dự kiến bắt đầu hoạt động từ đầu năm 2027 với công suất khoảng 12 tỷ m3 khí đốt mỗi năm.

Đối với Trung Quốc, việc mở rộng nhập khẩu năng lượng từ Nga giúp Bắc Kinh đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào các tuyến hàng hải nhạy cảm và đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu nhiều biến động.

Nguồn: VnEconomy