Phát biểu tại hội thảo “Quản lý thuế theo dòng tiền: Dòng tiền rõ ràng, kinh doanh an tâm, thuế minh bạch”, ông Đặng Ngọc Minh - Phó Cục trưởng Cục Thuế Việt Nam cho biết trong bối cảnh kinh tế số và thương mại điện tử phát triển mạnh, công tác quản lý thuế đang đối mặt nhiều thách thức mới.

Theo ông Minh, sự bùng nổ của công nghệ số, kinh tế nền tảng và các mô hình kinh doanh mới đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Đồng thời, hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt cũng phát triển nhanh với dòng tiền luân chuyển qua ngân hàng, ví điện tử, cổng thanh toán trực tuyến và các nền tảng công nghệ khác.

Lãnh đạo Cục Thuế cho rằng nhiều hoạt động kinh doanh hiện được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số, các giao dịch phát sinh nhanh, quy mô lớn và có tính xuyên biên giới. Nếu chỉ dựa vào phương thức quản lý truyền thống thông qua kê khai thuế, hồ sơ kế toán và hậu kiểm thì trong nhiều trường hợp chưa phản ánh đầy đủ bản chất giao dịch kinh tế.

Theo đó, cơ quan thuế đang nghiên cứu và từng bước triển khai phương thức quản lý thuế dựa trên phân tích dòng tiền. Đây được xem là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh.

Ông Đặng Ngọc Minh cho biết ngành thuế thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp hiện đại hóa, trong đó hóa đơn điện tử tạo ra nguồn dữ liệu lớn về các giao dịch kinh tế trong toàn bộ nền kinh tế.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều tổ chức, cá nhân phát sinh giao dịch thường xuyên với giá trị lớn thông qua tài khoản ngân hàng, nền tảng số, trung gian thanh toán hoặc đơn vị vận chuyển nhưng chưa thực hiện đầy đủ việc xuất hóa đơn điện tử hoặc kê khai thuế theo quy định.

Trong thời gian tới, cơ quan thuế sẽ lấy dữ liệu hóa đơn điện tử làm trung tâm để so sánh, đối chiếu với các dòng tiền khác của người nộp thuế nhằm xác định nghĩa vụ thuế thực tế phát sinh, phân tích rủi ro và thực hiện kiểm tra khi cần thiết.

Theo lãnh đạo Cục Thuế, để quản lý hiệu quả, dữ liệu dòng tiền cần đáp ứng các tiêu chí “Đúng - Đủ - Sạch - Sống”. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, minh bạch và hạn chế thất thu ngân sách.

Để triển khai mô hình quản lý này, cơ quan thuế sẽ cần sự phối hợp và chia sẻ dữ liệu giữa nhiều đơn vị như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các ngân hàng thương mại, trung gian thanh toán và đơn vị vận chuyển.

Theo ông Minh, khi dữ liệu hóa đơn điện tử được kết nối với dữ liệu dòng tiền từ nhiều nguồn khác nhau sẽ hình thành hệ sinh thái dữ liệu toàn diện về người nộp thuế. Điều này không chỉ giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm rủi ro, chống thất thu ngân sách mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch và tạo môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh hơn cho doanh nghiệp và người dân.