Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận tiềm năng, trong đó có kế hoạch mở lại eo biển Hormuz sau khoảng 30 ngày kể từ khi hai bên đạt đồng thuận chấm dứt xung đột.

Hormuz có thể được mở lại sau 30 ngày nếu đạt thỏa thuận

Theo nguồn tin ngoại giao Trung Đông được Nikkei Asia dẫn ngày 25/05, Washington và Tehran hiện đang thảo luận một lộ trình mở lại eo biển Hormuz sau khi đạt được thỏa thuận hòa bình. Kế hoạch được đề xuất cho thấy Iran sẽ tiến hành rà phá thủy lôi tại khu vực eo biển trong khoảng 30 ngày sau khi thỏa thuận được ký kết. 

Sau giai đoạn này, tàu thuyền quốc tế sẽ có thể lưu thông trở lại bình thường và an toàn qua tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với thị trường năng lượng toàn cầu.

Nguồn tin cũng cho biết Tehran sẽ không áp dụng cơ chế thu phí quá cảnh đối với các tàu đi qua Hormuz nếu kế hoạch được triển khai.

Thỏa thuận ngừng bắn mà Mỹ và Iran đạt được từ đầu tháng 4 được cho là sẽ tiếp tục được gia hạn thêm 60 ngày.

Trong thời gian đình chiến kéo dài hai tháng này, hai bên sẽ duy trì đàm phán về những vấn đề cốt lõi, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran. Các nội dung thương lượng bao gồm phương án xử lý lượng uranium đã làm giàu của Tehran cũng như cơ chế giám sát các hoạt động hạt nhân trong tương lai.

Theo kế hoạch đang được thảo luận, việc Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Iran sẽ không diễn ra ngay lập tức mà được thực hiện theo từng bước.

Song song với đó, Washington cũng có thể từng phần giải phóng các khoản tài sản bị phong tỏa của Tehran ở nước ngoài. Đây được xem là một trong những điều kiện quan trọng mà Iran liên tục yêu cầu trong suốt tiến trình thương lượng với Mỹ.

Hezbollah và Lebanon tiếp tục là nút thắt lớn

Các khu vực ngừng giao tranh trong thỏa thuận tiềm năng được cho là sẽ bao gồm cả Lebanon.

Iran muốn Israel chấm dứt các chiến dịch quân sự nhằm vào lực lượng Hezbollah như điều kiện để kết thúc xung đột.

Trong khi đó, phía Israel lại yêu cầu Hezbollah phải giải giáp trước khi tiến tới bất kỳ thỏa thuận dài hạn nào.

Sự khác biệt lớn trong lập trường giữa các bên khiến hồ sơ Lebanon tiếp tục trở thành một trong những vấn đề khó giải quyết nhất trên bàn đàm phán.

Quyết định cuối cùng phụ thuộc vào lãnh tụ tối cao Iran

Giới quan sát cho rằng khả năng đạt được thỏa thuận cuối cùng vẫn phụ thuộc rất lớn vào sự chấp thuận từ Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei.

Cho tới nay, chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy Tehran đã sẵn sàng thông qua toàn bộ các điều khoản mà Mỹ đề xuất.

Điều này đồng nghĩa khả năng ký kết thành công vẫn còn bỏ ngỏ dù các cuộc đàm phán đã đạt nhiều tiến triển đáng kể.

Trung Quốc và Pakistan xác nhận đàm phán đang tiến triển

Ngày 25/05, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc gặp với Thống chế Pakistan Asim Munir tại Bắc Kinh để trao đổi về tình hình đàm phán Mỹ - Iran.

Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, phía Pakistan cho rằng các bên hiện đã tiến rất gần tới một thỏa thuận.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei lại cho biết dù nhiều nội dung đã đạt tiến bộ, Tehran vẫn chưa ở gần thời điểm ký kết thỏa thuận cuối cùng.

Ông Trump tiếp tục giữ lập trường thận trọng

Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã yêu cầu đội ngũ đàm phán Mỹ “không nên vội vàng đạt thỏa thuận”.

Phát biểu này cho thấy Nhà Trắng vẫn duy trì lập trường thận trọng và muốn đảm bảo mọi điều khoản cuối cùng phải mang lại lợi thế chiến lược cho Washington trước khi chính thức ký kết với Tehran.

Nguồn: Vietstock