Kinh tế Mỹ ghi nhận tăng trưởng tích cực trong quý I nhờ làn sóng đầu tư AI, song áp lực lạm phát leo thang và tiêu dùng chậm lại đang làm gia tăng rủi ro cho triển vọng kinh tế.

Tăng trưởng GDP cải thiện nhờ đầu tư công nghệ và chi tiêu công

Theo số liệu từ Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 30/4, GDP quý I/2026 tăng 2% (tính theo năm), thấp hơn dự báo 2,3% nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức 0,5% của quý IV/2025.

Động lực chính đến từ làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là xây dựng trung tâm dữ liệu, giúp chi tiêu doanh nghiệp vào thiết bị tăng 17,2% – vượt xa mức 4,3% của quý trước. Nhờ đó, đầu tư doanh nghiệp đóng góp hơn 1 điểm phần trăm vào tăng trưởng.

Bên cạnh đó, chi tiêu công cũng đóng vai trò hỗ trợ khi tăng 4,4%, trong đó chi tiêu chính phủ liên bang tăng tới 9,3% trong quý I.

Tiêu dùng chậm lại, thương mại và bất động sản gây sức ép

Ở chiều ngược lại, một số yếu tố đang kìm hãm đà tăng trưởng. Thâm hụt thương mại gia tăng khiến GDP bị kéo giảm 1,3 điểm phần trăm. Đầu tư nhà ở tiếp tục suy giảm quý thứ 5 liên tiếp do lãi suất vay thế chấp cao gây áp lực lên thị trường bất động sản.

Tiêu dùng – trụ cột chính của nền kinh tế – chỉ tăng 1,6%, giảm so với các quý trước (1,9% quý IV và 3,5% quý III/2025). Dù vẫn đóng vai trò nâng đỡ nền kinh tế, xu hướng giảm tốc này được xem là tín hiệu đáng lo ngại.

Tổng cầu nội địa (không bao gồm chính phủ, tồn kho và thương mại) tăng 2,5%, cho thấy nền kinh tế vẫn duy trì sức cầu tương đối ổn định.

Lạm phát tăng mạnh do giá năng lượng và thuế quan

Áp lực giá cả gia tăng rõ rệt khi chỉ số PCE – thước đo lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) – tăng 3,5% trong tháng 3 so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.

Tính chung quý I, PCE tăng tới 4,5%, phản ánh áp lực lạm phát đang quay trở lại. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá xăng tăng mạnh, với giá bán lẻ trung bình vượt 4 USD/gallon do căng thẳng Trung Đông, cùng với tác động từ chính sách thuế quan của Donald Trump.

Giới phân tích cảnh báo lạm phát cao có thể làm suy yếu hiệu quả của các chính sách hỗ trợ như cắt giảm thuế, khiến sức mua của người tiêu dùng bị bào mòn trong năm 2026.

Thị trường lao động ổn định nhưng triển vọng tiềm ẩn rủi ro

Dữ liệu từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu trong tuần kết thúc vào ngày 25/4 giảm xuống còn 189.000 – mức thấp nhất kể từ năm 1969, phản ánh thị trường lao động vẫn ổn định với mức sa thải thấp.

Tuy nhiên, nền kinh tế đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào đầu tư và chi tiêu công, trong khi tiêu dùng suy yếu và lạm phát gia tăng.

Theo bà Lydia Boussour của công ty EY-Parthenon, hàng loạt cú sốc nguồn cung – từ chính sách thương mại đến xung đột Trung Đông – đang gây áp lực kép: vừa đẩy giá lên, vừa làm suy giảm tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ tiếp tục duy trì lãi suất ở mức cao trong phần còn lại của năm, thậm chí kéo dài sang 2027, sau quyết định giữ nguyên lãi suất 3,5%–3,75% tại cuộc họp ngày 29/4.

Nguồn: VnEconomy