Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến dự thảo thông tư mới với nhiều thay đổi đáng chú ý liên quan đến các tỷ lệ an toàn của tổ chức tín dụng, trong đó nổi bật là việc thay thế chỉ tiêu LDR bằng CDR và bổ sung các tiêu chuẩn Basel III.

Theo dự thảo, chỉ tiêu “tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi” (LDR) sẽ được thay bằng “tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn” (CDR). So với cách tính hiện hành, CDR có phạm vi rộng hơn khi được xác định dựa trên tổng dư nợ cấp tín dụng và tổng nguồn vốn huy động theo quy định, thay vì chỉ tính giữa cho vay và tiền gửi.

NHNN đề xuất áp dụng chuẩn Basel III và thay chỉ tiêu LDR bằng CDR

Các cấu phần tính toán cơ bản kế thừa quy định hiện hành, bao gồm cả dư nợ đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, cam kết ngoại bảng ở phía cấp tín dụng và các nguồn vốn ngoài tiền gửi ở phía huy động vốn.

Đối với tiền gửi Kho bạc Nhà nước, dự thảo cũng điều chỉnh cách tính theo hướng chỉ tính 80% tiền gửi có kỳ hạn vào nguồn vốn huy động, trong khi tiền gửi không kỳ hạn tiếp tục không được đưa vào tính toán.

Về phía cấp tín dụng, tổng dư nợ được xác định bao gồm dư nợ cấp tín dụng đối với cá nhân và tổ chức, các khoản ủy thác cấp tín dụng, cùng phần đầu tư trái phiếu doanh nghiệp sau khi trừ số dư nợ gốc đã được thanh toán.

Đáng chú ý, NHNN tiếp tục định hướng duy trì tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn tối đa ở mức 85%, tương tự quy định hiện hành.

Ngoài thay đổi về chỉ tiêu an toàn vốn, dự thảo lần này còn bổ sung nhóm tiêu chuẩn mới theo Basel III gồm tỷ lệ đòn bẩy tài chính (LEV), tỷ lệ khả năng chi trả thanh khoản (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).

Theo NHNN, tỷ lệ LEV là công cụ bổ sung cho các yêu cầu vốn dựa trên rủi ro nhằm hạn chế tình trạng tích tụ đòn bẩy quá mức trong hệ thống ngân hàng. Tỷ lệ này hiện đã được nhiều quốc gia và khu vực áp dụng như Liên minh châu Âu, Singapore, Malaysia, Mỹ và Hong Kong.

Đối với hai chỉ tiêu thanh khoản LCR và NSFR, dự thảo quy định lộ trình áp dụng đầy đủ từ ngày 1/1/2028. Trong giai đoạn chuyển tiếp, các ngân hàng vẫn thực hiện theo quy định tại Thông tư 22/2019 và các văn bản sửa đổi liên quan đến khả năng chi trả và giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn.

Tuy nhiên, dự thảo cũng mở cơ chế cho phép các tổ chức tín dụng đăng ký áp dụng sớm các tỷ lệ LCR và NSFR ngay khi thông tư có hiệu lực. Điều kiện là ngân hàng phải đáp ứng ngay mức tối thiểu 100% đối với cả hai chỉ tiêu, đồng thời có xác nhận từ tổ chức kiểm toán độc lập và cơ quan quản trị nội bộ.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định về quản lý rủi ro thanh khoản, yêu cầu các ngân hàng xây dựng hệ thống nhận diện, đo lường và kiểm soát rủi ro phù hợp với chuẩn kiểm soát nội bộ mới.

Việc bổ sung các chuẩn Basel III được đánh giá sẽ giúp nâng cao an toàn hệ thống ngân hàng, tăng khả năng chống chịu trước biến động tài chính và tiệm cận thông lệ quốc tế trong quản trị rủi ro ngân hàng.