Theo dự thảo Thông tư đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, hoạt động phát hành tài sản mã hóa của doanh nghiệp sẽ được ghi nhận kế toán tương tự như hoạt động vay vốn. Trong khi đó, các nhà đầu tư tổ chức sẽ thực hiện hạch toán theo nguyên tắc của đầu tư tài chính.

Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ về thí điểm thị trường tài sản mã hóa, đồng thời thiết lập khung hướng dẫn kế toán cho các tổ chức tham gia thị trường này.

Theo nội dung dự thảo, chế độ kế toán mới sẽ áp dụng cho ba nhóm đối tượng chính, bao gồm:
(1) Tổ chức cung cấp dịch vụ như doanh nghiệp vận hành sàn giao dịch, lưu ký, nền tảng phát hành;
(2) Tổ chức phát hành là các đơn vị thực hiện chào bán tài sản mã hóa thông qua nền tảng được cấp phép;
(3) Nhà đầu tư tổ chức trong nước là các pháp nhân được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam.

Một điểm đáng chú ý là yêu cầu tách bạch tuyệt đối giữa tiền và tài sản mã hóa của khách hàng với tài sản của chính tổ chức cung cấp dịch vụ. Theo đó, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lưu ký phải mở sổ kế toán chi tiết theo từng khách hàng, từng loại tài sản và từng khoản phải thu. Doanh thu từ phí lưu ký, quản lý hay chuyển giao tài sản mã hóa phải được ghi nhận riêng biệt, minh bạch vào doanh thu hoạt động nghiệp vụ.

Đối với doanh nghiệp phát hành tài sản mã hóa, việc hạch toán kế toán sẽ căn cứ vào bản chất giao dịch. Tuy nhiên, về nguyên tắc chung, hoạt động phát hành và chào bán tài sản mã hóa sẽ được ghi nhận tương tự như hoạt động vay vốn của doanh nghiệp.

Với hoạt động tự doanh tài sản mã hóa, các tổ chức cung cấp dịch vụ phải hạch toán doanh thu, chi phí theo cách thức tương tự hoạt động chứng khoán kinh doanh. Đồng thời, doanh nghiệp phải mở sổ theo dõi chi tiết các tài sản mã hóa tự doanh đang nắm giữ, ghi nhận đầy đủ, kịp thời các khoản thu phát sinh và trích lập dự phòng rủi ro tương tự như quy định đối với hoạt động tự doanh của công ty chứng khoán.

Trong khi đó, các nhà đầu tư tổ chức sẽ hạch toán tài sản mã hóa theo nguyên tắc đầu tư tài chính, phân loại dựa trên mục đích đầu tư và thời gian nắm giữ.

Dự kiến, Thông tư này sẽ chính thức có hiệu lực từ năm tài chính 2026, song hành cùng giai đoạn thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05 của Chính phủ.

(Nguồn: Vietstock)