Nợ toàn cầu đã tăng lên mức kỷ lục gần 353 nghìn tỷ USD trong quý 1/2026, trong bối cảnh Mỹ tiếp tục vay nợ mạnh còn dòng vốn quốc tế bắt đầu có dấu hiệu giảm phụ thuộc vào trái phiếu kho bạc Mỹ.

Nợ toàn cầu tăng mạnh nhất kể từ giữa năm 2025

Theo báo cáo Giám sát Nợ Toàn cầu hàng quý do Viện Tài chính Quốc tế (IIF), tổng nợ toàn cầu đã tăng hơn 4,4 nghìn tỷ USD trong quý 1/2026, nâng quy mô lên gần 353 nghìn tỷ USD.

Đây là quý tăng thứ 5 liên tiếp và cũng là tốc độ tăng theo quý mạnh nhất kể từ giữa năm 2025.

Tính theo quy mô nền kinh tế, tổng nợ toàn cầu hiện tương đương khoảng 305% GDP thế giới – cho thấy mức đòn bẩy tài chính toàn cầu vẫn đang duy trì ở vùng rất cao.

Mỹ tiếp tục là tâm điểm của làn sóng vay nợ

Theo IIF, Mỹ là một trong những động lực lớn nhất khiến nợ toàn cầu phình to.

Đà tăng chủ yếu đến từ khu vực chính phủ, khi Washington tiếp tục duy trì mức thâm hụt ngân sách lớn và mở rộng vay nợ công. Điều này diễn ra trong bối cảnh chi phí quốc phòng, hỗ trợ kinh tế và đầu tư chiến lược tiếp tục gia tăng.

Song song với đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Mỹ vẫn sôi động nhờ làn sóng đầu tư vào AI, thu hút mạnh dòng vốn quốc tế.

Nhà đầu tư bắt đầu đa dạng hóa khỏi trái phiếu Mỹ

Một điểm đáng chú ý trong báo cáo là xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu.

Theo Emre Tiftik, Giám đốc phụ trách thị trường toàn cầu và chính sách tại IIF, nhiều nhà đầu tư quốc tế đang giảm mức độ tập trung vào trái phiếu kho bạc Mỹ và chuyển sang trái phiếu chính phủ của Nhật Bản và châu Âu.

Dù thị trường trái phiếu Mỹ trị giá khoảng 30 nghìn tỷ USD chưa đối mặt rủi ro ngay lập tức, giới phân tích ngày càng lo ngại về tính bền vững dài hạn của nợ công Mỹ, đặc biệt khi tỷ lệ nợ/GDP tiếp tục leo thang.

Các nền kinh tế mới nổi chịu áp lực lớn hơn

Trong khi tỷ lệ nợ/GDP tại nhiều nền kinh tế phát triển bắt đầu ổn định hoặc giảm nhẹ, nhóm thị trường mới nổi lại chứng kiến xu hướng tăng rõ rệt.

Nợ của các nền kinh tế mới nổi ngoài Trung Quốc đã lên mức kỷ lục 36,8 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chính phủ tăng vay nợ để hỗ trợ tăng trưởng và tài khóa.

Na Uy, Kuwait, Trung Quốc, Bahrain và Saudi Arabia là những quốc gia ghi nhận mức tăng mạnh nhất về tỷ lệ nợ/GDP. Tại mỗi nước, tỷ lệ này đều tăng thêm hơn 30 điểm phần trăm.

Riêng tại Trung Quốc, nợ doanh nghiệp phi tài chính – đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước – tăng nhanh hơn đáng kể so với nợ chính phủ.

Áp lực nợ toàn cầu có thể còn kéo dài

IIF cho rằng nhiều yếu tố mang tính cấu trúc sẽ tiếp tục đẩy nợ toàn cầu tăng trong nhiều năm tới, bao gồm:

• Dân số già hóa

• Chi tiêu quốc phòng gia tăng

• An ninh năng lượng và tái cấu trúc chuỗi cung ứng

• Đầu tư vào AI và hạ tầng công nghệ

• Chi phí an ninh mạng

Ngoài ra, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cũng đang tạo thêm áp lực lên ngân sách chính phủ và chi phí tài chính toàn cầu.

Điều này đồng nghĩa thế giới có thể bước vào giai đoạn “nợ cao kéo dài”, nơi lãi suất, lạm phát và rủi ro tài khóa sẽ tiếp tục là các biến số then chốt của kinh tế toàn cầu.

Nguồn: VnEconomy