Thị trường ngũ cốc toàn cầu ghi nhận nhịp hồi phục trong ngắn hạn, với lúa mì đóng vai trò dẫn dắt, chủ yếu nhờ rủi ro thời tiết lạnh sâu gây thiệt hại băng giá tại một số khu vực trọng điểm ở Mỹ và Nga. Đà tăng của lúa mì đã kéo giá ngô đi lên, dù bản thân ngô hiện chưa bước vào giai đoạn gieo trồng và vì vậy chưa nhạy cảm với yếu tố thời tiết.

1. Đà tăng của lúa mì xuất phát từ yếu tố thời tiết, không phải nền tảng cung – cầu

Tuần trước, lúa mì tăng giá mạnh khi các mô hình dự báo cho thấy không khí lạnh rất mạnh bao trùm phần lớn nước Mỹ, làm dấy lên lo ngại thiệt hại do băng giá, đặc biệt tại những khu vực thiếu lớp tuyết bảo vệ như Texas. Cùng lúc, điều kiện lạnh sâu tại Siberia cũng được dự báo sẽ gây áp lực lên cây trồng tại Nga, một trong những quốc gia xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng trước khi rủi ro thời tiết xuất hiện, thị trường lúa mì (và ngũ cốc nói chung) đang chịu áp lực giảm giá do nguồn cung toàn cầu dồi dào. Điều kiện thời tiết ở hầu hết các vùng trồng lớn trên thế giới vẫn được đánh giá là thuận lợi, cho thấy đà tăng hiện tại chủ yếu mang tính phòng vệ rủi ro, chứ chưa phản ánh sự thay đổi thực chất trong cán cân cung – cầu.

Trong bối cảnh đó, trọng tâm của thị trường tuần này sẽ là việc xác nhận mức độ thiệt hại thực tế do giá lạnh kéo dài. Nếu thiệt hại chỉ ở mức hạn chế, giá lúa mì có khả năng điều chỉnh trở lại. Ngược lại, nếu tổn thất được đánh giá là đáng kể, thị trường có thể duy trì mức giá cao hiện tại hoặc tiếp tục mở rộng đà tăng.

2. Giá ngô đi theo lúa mì, chưa hình thành xu hướng bứt phá

  Ngô Chicago hiện chưa được gieo trồng, do đó trung lập với thời tiết trong ngắn hạn. Diễn biến giá ngô vì vậy chủ yếu đi theo xu hướng của nhóm ngũ cốc, đặc biệt là lúa mì.

Diễn biến giá ngô Chicago, giai đoạn 01/2025 – 01/2026

Trong tuần trước, giá ngô tăng vào cuối tuần nhờ rủi ro thời tiết lạnh tại Mỹ và Nga, lan tỏa tâm lý hỗ trợ từ lúa mì. Doanh số xuất khẩu tuần rất mạnh, tăng tới 252% so với tuần trước. Ngoài ra, thị trường còn được hỗ trợ bởi kỳ vọng Trung Quốc sẽ thực hiện cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương Mỹ trong năm 2026. Việc USDA xác nhận Trung Quốc đã hoàn tất mua 12 triệu tấn đậu tương Mỹ trong năm 2025 đã củng cố niềm tin rằng cam kết cho năm 2026 có khả năng được thực hiện, qua đó hỗ trợ không chỉ đậu tương mà cả nhóm ngũ cốc nói chung, bao gồm ngô. Dù vậy, xét về tổng thể, động lực tăng giá của ngô vẫn còn hạn chế. Trong trường hợp rủi ro lạnh giá đối với lúa mì không nghiêm trọng, ngô nhiều khả năng sẽ điều chỉnh nhẹ trong ngắn hạn. Ngược lại, nếu lúa mì tiếp tục được hỗ trợ mạnh bởi thời tiết, ngô có thể củng cố vùng giá cao hiện tại. Các nhà phân tích tiếp tục kỳ vọng giá ngô Chicago giao dịch trong vùng 4.30 – 4.50 USD/giạ trong suốt quý I, cho thấy thị trường thiếu chất xúc tác mới nhưng cũng chưa đủ yếu để phá vỡ hỗ trợ.

3. Triển vọng trung hạn ổn định với dư địa tăng hạn chế

Không có thay đổi trong dự báo giá ngô Chicago bình quân đạt 4.18 USD/giạ cho niên vụ 2025/26 (tháng 9 – tháng 8), với thiên hướng tăng nhẹ. Tính từ đầu niên vụ đến nay, giá bình quân đang ở mức 4.27 USD/giạ, cao hơn dự báo trung bình, cho thấy thị trường vẫn duy trì được nền giá tương đối ổn định.

Diễn biến giá lúa mì Chicago, giai đoạn 01/2025 – 01/2026

Trong khi đó, tại Brazil, tiến độ gieo trồng ngô vụ hè đạt 90.7%, cao hơn cùng kỳ năm ngoái và trung bình 5 năm. Thu hoạch ngô vụ hè đạt 4.4%, tương đương năm ngoái. Ngô vụ 2 (safrinha) đã bắt đầu gieo trồng, dù tiến độ hiện vẫn chậm hơn trung bình nhiều năm. Nhìn chung, chưa có dấu hiệu gián đoạn lớn về nguồn cung từ Nam Mỹ ở thời điểm hiện tại.

Kết luận

Lúa mì hiện đang đóng vai trò dẫn dắt thị trường, chủ yếu nhờ lo ngại rủi ro thiệt hại  giá rét kéo dài tại Mỹ và Nga. Đà tăng của lúa mì đã lan tỏa sang ngô, giúp giá ngô được hỗ trợ trong ngắn hạn. Tuy nhiên, ngô vẫn thiếu động lực riêng, do chưa bước vào mùa gieo trồng nên chưa chịu tác động trực tiếp từ yếu tố thời tiết.

Ở thời điểm hiện tại, động lực tăng giá của thị trường chủ yếu mang tính phòng vệ trước rủi ro thời tiết, chưa xuất phát từ sự thắt chặt thực sự của cung – cầu. Vì vậy, giá ngô nhiều khả năng tiếp tục dao động trong biên độ ổn định, với vùng 4.30 – 4.50 USD/giạ được xem là khung giao dịch chính trong quý I.

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ phản ứng rất nhạy với các thông tin thời tiết mới, đặc biệt là những đánh giá cập nhật về mức độ thiệt hại của lúa mì do rét đậm. Về trung hạn, khi chưa xuất hiện thêm yếu tố kích cầu mới, giá khó hình thành một xu hướng tăng bền vững, nhưng đồng thời cũng chưa đủ yếu để bước vào một chu kỳ giảm sâu mới.