Ngày 27/1, Ấn Độ và Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức đạt được thỏa thuận thương mại mang tính bước ngoặt, khép lại quá trình đàm phán kéo dài gần hai thập kỷ. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong quan hệ kinh tế song phương, đồng thời phản ánh xu hướng tăng cường hợp tác thương mại trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Lãnh đạo hai bên xác nhận thỏa thuận

Ngày 27/1, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho biết nước này và EU đã hoàn tất một thỏa thuận thương mại lớn, mang lại lợi ích lâu dài cho người dân hai khu vực. Theo ông Modi, hiệp định không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ đối tác chiến lược giữa Ấn Độ và châu Âu.

Ông cùng Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen dự kiến sẽ công bố các nội dung chi tiết của thỏa thuận tại Hội nghị Thượng đỉnh Ấn Độ – EU tổ chức ở New Delhi ngày 27/1.

EU là đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ

Hiện EU là đối tác thương mại số một của Ấn Độ, với kim ngạch hai chiều đạt khoảng 136,5 tỷ USD trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2025. Trong khi đó, Ấn Độ được đánh giá là một trong những thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới nhưng vẫn duy trì mức độ bảo hộ cao đối với nhiều nhóm hàng nhập khẩu. 

Việc đạt được thỏa thuận thương mại lần này được kỳ vọng sẽ giúp hàng hóa và dịch vụ của EU tiếp cận sâu hơn thị trường Ấn Độ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Ấn Độ mở rộng xuất khẩu sang châu Âu.

Nằm trong làn sóng hiệp định thương mại toàn cầu

Thỏa thuận giữa Ấn Độ và EU diễn ra trong bối cảnh cả hai bên đều đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa quan hệ thương mại. Trước đó, EU đã tiến gần tới việc hoàn tất các hiệp định thương mại với nhiều đối tác lớn như Khối thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur), Indonesia, Mexico và Thụy Sĩ.

Về phía Ấn Độ, nước này cũng vừa đạt hoặc hoàn tất đàm phán các hiệp định thương mại với Anh, New Zealand và Oman, cho thấy nỗ lực mở rộng mạng lưới đối tác kinh tế trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng phân mảnh.

Yếu tố địa chính trị và thuế quan thúc đẩy hợp tác

Làn sóng ký kết các thỏa thuận thương mại này phản ánh nỗ lực của nhiều quốc gia nhằm đối phó với những rủi ro toàn cầu, đặc biệt là dưới tác động của chính sách thuế quan từ Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đẩy mạnh ý định tiếp quản Greenland, thậm chí từng đe dọa áp thuế các quốc gia châu Âu, làm lung lay liên minh lâu đời giữa các nước phương Tây.

Vào tháng 8 năm ngoái, Mỹ cũng đã áp mức thuế 50% đối với hàng hóa Ấn Độ, làm gia tăng áp lực lên xuất khẩu của quốc gia Nam Á này. Trong bối cảnh đó, việc mở rộng hợp tác với EU – một trong những thị trường tiêu thụ lớn và ổn định nhất thế giới – được xem là bước đi chiến lược, giúp Ấn Độ giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc thương mại.

Lộ trình triển khai thỏa thuận

Một quan chức chính phủ Ấn Độ cho biết, văn bản thỏa thuận sẽ tiếp tục được rà soát về mặt pháp lý trong vòng 5 – 6 tháng tới. Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, hiệp định dự kiến có thể chính thức có hiệu lực trong khoảng một năm.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, dù thỏa thuận với EU mang ý nghĩa lớn về mặt chiến lược, nhưng vẫn chưa đủ để bù đắp vai trò của hiệp định thương mại song phương giữa Ấn Độ và Mỹ. Thực tế, trong năm 2024, thặng dư thương mại hàng hóa của Ấn Độ với Mỹ đạt 45,8 tỷ USD, cao gần gấp đôi so với mức 25,8 tỷ USD với EU.