Thị trường vĩ mô toàn cầu trong ngày 26/01 ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý khi rủi ro địa chính trị gia tăng tại Trung Đông, bất ổn chính trị Mỹ hiện hữu, trong khi dữ liệu kinh tế và các thỏa thuận thương mại lớn tiếp tục định hình triển vọng toàn cầu.

Canada – Trung Quốc: Không theo đuổi FTA, căng thẳng Mỹ – Canada hạ nhiệt

• Tổng thống Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% lên Canada nếu nước này ký hiệp định thương mại tự do (FTA) với Trung Quốc do lo ngại Canada trở thành điểm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc vào Mỹ

• Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định:

- Canada không theo đuổi FTA toàn diện với Trung Quốc

- Chỉ xem xét giảm một số mức thuế đã áp trước đó

- Việc ký FTA với Trung Quốc sẽ vi phạm USMCA

• Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent xác nhận lập trường này

→ Căng thẳng thương mại Mỹ – Canada tạm thời hạ nhiệt

Trung Quốc: Tập Cận Bình siết chặt kiểm soát quân đội

• Thượng tướng Trương Hựu Hiệp, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương (CMC), cùng 16 tướng lĩnh cấp cao bị bắt giữ

• Truyền thông Trung Quốc và Mỹ đưa ra các cáo buộc:

- Bán bí mật vũ khí hạt nhân cho Mỹ

- Nhận hối lộ, thao túng công tác nhân sự

- Hình thành phe cánh chính trị trong quân đội

• Nguyên nhân thực sự chưa được xác nhận rõ ràng

→ Động thái cho thấy Bắc Kinh tiếp tục củng cố quyền kiểm soát tuyệt đối đối với quân đội, gia tăng yếu tố bất ổn chính trị nội bộ trong ngắn hạn

Iran: Mỹ tiếp tục điều chuyển khí tài, rủi ro xung đột kéo dài

• Mỹ xác nhận tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng các khí tài quân sự đang tiến vào Trung Đông

• Iran cảnh báo mọi cuộc tấn công vào lãnh thổ Iran sẽ bị coi là chiến tranh tổng lực và cam kết đáp trả mạnh nhất nếu Mỹ hành động quân sự

• Biểu tình tại Iran có dấu hiệu quay trở lại. Internet vẫn bị kiểm soát, song Starlink đôi lúc vượt tường lửa

→ Nếu xung đột xảy ra, đây nhiều khả năng là chiến dịch kéo dài, cần tiếp tục tích lũy khí tài và chuẩn bị hậu cần

→ Rủi ro địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục là yếu tố gây bất ổn lớn cho thị trường năng lượng

Mỹ: Nguy cơ chính phủ đóng cửa gia tăng

• Cuối tuần qua, Minneapolis trở thành điểm nóng khi một người biểu tình bị lực lượng hành pháp bắn tử vong

• Làn sóng biểu tình gia tăng khiến Thượng viện do Dân chủ kiểm soát tuyên bố có thể từ chối thông qua ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa (DHS)

• Chính quyền Mỹ cho biết đang tiến hành giảm căng thẳng, Trump khẳng định đang làm việc với Thống đốc Minnesota

• Thị trường tài chính hiện chưa phản ánh kịch bản chính phủ đóng cửa vào ngày 31/01. Trong khi đó, thị trường dự đoán (betting market) nghiêng về khả năng đóng cửa

• Khả năng cao Đảng Cộng hòa sẽ thỏa hiệp để thông qua ngân sách, tránh kịch bản đóng cửa chính phủ

→ Rủi ro chính trị ngắn hạn vẫn tồn tại nhưng chưa trở thành yếu tố hệ thống

EU – Ấn Độ hoàn tất đàm phán thương mại

• EU và Ấn Độ đạt được thỏa thuận thương mại quan trọng, dự kiến công bố ngày 27/01

• Các điểm chính:

- Thuế nhập khẩu ô tô EU giảm ngay xuống 40% (từ 70–110%) đối với xe có giá trên 15.000 EUR

- Mục tiêu dài hạn: giảm dần về 10% trong 10–15 năm

- Xe điện (EV): giữ nguyên mức bảo hộ trong 5 năm đầu để bảo vệ các nhà sản xuất nội địa

- Máy móc và đầu vào sản xuất: hướng tới mức thuế 0% cho các mặt hàng chủ chốt

→ Thỏa thuận được xem là bước tiến lớn trong tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, hỗ trợ tăng trưởng thương mại dài hạn

Đơn hàng hóa bền vững Mỹ tháng 11 cho thấy kinh tế tiếp tục mở rộng

• Đơn hàng hóa bền vững tháng 11 +5,3% MoM, vượt dự báo +3,1%. Theo năm +10,5% YoY, cải thiện mạnh so với tháng trước

• Máy bay thương mại tăng vọt +97.60% MoM nhờ Boeing

• Quốc phòng giảm -0.5% MoM

• Đơn đặt xe và phụ tùng giữ nguyên -14.30% MoM

• Đơn hàng bền vững trừ vận tải tăng +0.5% MoM, tháng tăng thứ 8 liên tiếp

• Đơn hàng hóa vốn (trừ máy bay) +0,7% MoM, tháng tăng thứ 8 liên tiếp

→ Báo cáo cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì đà mở rộng, bất chấp các rủi ro chính trị và địa chính trị