Chính phủ Canada cho biết hôm thứ Tư (8/8/2024) rằng họ sẽ tài trợ cho một nghiên cứu do người bản địa thực hiện về tác động của việc phát triển dầu cát đến sức khỏe của cộng đồng địa phương sau vụ rò rỉ nước thải từ một địa điểm của Imperial Oil  làm gia tăng lo ngại về ô nhiễm.

Bộ trưởng Môi trường Steven Guilbeault cho biết Ottawa sẽ cung cấp 12 triệu đô la Canada (8,71 triệu đô la Mỹ) trong 10 năm cho Nghiên cứu Sức khỏe Fort Chipewyan, có thể bao gồm đánh giá liệu có nguy cơ ung thư cao hơn đối với các cộng đồng hạ lưu khu vực cát dầu hay không.

Fort Chipewyan là một trong số nhiều cộng đồng bản địa ở vùng xa xôi phía Bắc Alberta phát hiện ra vào năm ngoái rằng nước thải - hỗn hợp độc hại gồm bitum, cát và bitum còn sót lại - đã rò rỉ trong nhiều tháng từ khu khai thác Kearl gần đó của Imperial

Trong nhiều năm, những cộng đồng này đã báo cáo tỷ lệ ung thư và các vấn đề sức khỏe khác cao hơn bao gồm các bệnh tự miễn, kích ứng da và viêm khớp nghiêm trọng, Tù trưởng Allan Adam của Athabasca Chipewyan First Nation nói với các phóng viên trong một cuộc gọi hội nghị. Ông nói thêm rằng cộng đồng của ông lần đầu tiên kêu gọi một nghiên cứu sức khỏe vào năm 1992.

Guilbeault trả lời các phóng viên trong cuộc gọi rằng nếu nghiên cứu chỉ ra tác động của cát dầu lên cộng đồng, chính quyền liên bang và tỉnh bang cùng các công ty sẽ phải áp dụng các biện pháp mạnh mẽ hơn về môi trường và sức khỏe. 

"Đó sẽ là hành động hợp lý duy nhất", ông nói. "Tôi đã tận mắt chứng kiến ​​vụ tràn dầu ở mỏ Kearl ảnh hưởng đến cộng đồng như thế nào nhưng cũng thấy rằng những lo ngại này không phải là mới". 

Khoảng 2/3 trong tổng sản lượng dầu thô 5 triệu thùng mỗi ngày của Canada đến từ cát dầu, và Imperial là một trong những nhà sản xuất lớn nhất cùng với Suncor Energy và Canadian Natural Resources Ltd.

"Imperial tái khẳng định sự ủng hộ và thiện chí tham gia vào nghiên cứu sức khỏe do chính phủ liên bang công bố ngày hôm nay nhằm nâng cao hiểu biết và xây dựng lòng tin của cộng đồng đối với ngành của chúng tôi", người phát ngôn của Imperial cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng công ty rất tiếc về sự cố rò rỉ ở Kearl.

Pathways Alliance, một nhóm gồm sáu nhà sản xuất dầu cát lớn nhất Canada, cho biết trong một tuyên bố rằng họ tôn trọng mong muốn tìm kiếm thông tin về sức khỏe của cộng đồng và khu vực của các nhà lãnh đạo.

Mục tiêu của nghiên cứu là phát triển dữ liệu đáng tin cậy để kiểm tra tác động của cát dầu đến sức khỏe và môi trường, với các mục tiêu cụ thể do cộng đồng xây dựng.

Guilbeault cho biết Ottawa đã mời chính quyền Alberta hỗ trợ tài trợ cho nghiên cứu nhưng chưa nhận được phản hồi nào. Ông nói thêm rằng một đánh giá độc lập về rủi ro từ các ao chứa chất thải sẽ hữu ích.

Chính quyền Alberta cho biết trong một tuyên bố rằng họ cam kết hợp tác với các đối tác bản địa trong một nghiên cứu về sức khỏe và sẽ tìm kiếm thêm thông tin về nghiên cứu do Ottawa công bố.

Tù trưởng Billy-Joe Tuccaro của Quốc gia Đầu tiên Mikisew Cree cho biết trong cuộc gọi hội nghị rằng cuộc nghiên cứu về sức khỏe này đã bị chậm trễ từ lâu.

"Ngay từ lúc họ xúc xẻng xúc đất đầu tiên, mọi việc đều phải được giải quyết... nhưng giờ đây, sau 30 hoặc 40 năm, chúng ta phải cố gắng để giải quyết vì có người đã chết", ông nói.

(1 đô la = 1,3779 đô la Canada)