Sau chuỗi điều chỉnh, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có sự phục hồi đáng kể, kéo theo đà tăng mạnh của nhóm cổ phiếu ngành thép. Nhóm này đồng loạt "xanh tím", với mức tăng trung bình trên 2%, trong đó các mã như NKG, HSG, SMC và TLH tăng kịch trần với dư mua hàng triệu đơn vị, phản ánh tâm lý tích cực của nhà đầu tư.

HPG – cổ phiếu dẫn đầu ngành dù chịu áp lực bán ròng mạnh từ khối ngoại vẫn ghi nhận mức tăng 2,16%, đóng cửa tại 28.350 đồng/cp, đồng thời dẫn đầu thanh khoản trên toàn thị trường với hơn 51 triệu cổ phiếu khớp lệnh. Trong khi đó, HSG và NKG cũng chứng kiến khối lượng giao dịch bùng nổ với lần lượt 34 triệu và 28 triệu đơn vị được sang tay.

Yếu tố thúc đẩy đà tăng mạnh của nhóm thép

Cổ phiếu thép tăng giá mạnh mẽ trong bối cảnh Bộ Công Thương (BCT) áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tạm thời đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Trung Quốc (AD20). Động thái này tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể cho doanh nghiệp sản xuất thép trong nước, khi thép nhập khẩu giá rẻ bị hạn chế trên thị trường nội địa.

Bên cạnh đó, Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cùng các doanh nghiệp sản xuất thép dẹt cũng đã gửi kiến nghị lên BCT đề nghị xem xét mở rộng biện pháp phòng vệ thương mại đối với các sản phẩm thép mạ nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc. Đây được xem là yếu tố có thể tiếp tục hỗ trợ đà tăng của ngành thép trong thời gian tới.

Chính sách thuế và tác động đến doanh nghiệp thép nội địa

Theo báo cáo từ FIDT, từ năm 2019, BCT đã áp thuế CBPG đối với tôn mạ màu nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc, với mức thuế dao động từ 5% - 34,27%. Tuy nhiên, do nhu cầu tiêu thụ suy yếu và nguồn cung dư thừa, giá thép xuất khẩu từ hai quốc gia này tiếp tục giảm sâu, tác động tiêu cực đến các doanh nghiệp trong nước.

Trước tình hình đó, từ tháng 06/2024, BCT đã tiến hành điều tra bổ sung với một số sản phẩm tôn mạ màu nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc. Kết quả sơ bộ cho thấy biên độ bán phá giá của hàng hóa bị điều tra lên tới 69,23% đối với Trung Quốc và 3,41% đối với Hàn Quốc.

Dự kiến, trong quý I/2025, BCT sẽ công bố quyết định áp thuế CBPG với mức thuế có thể dao động từ 30 - 70%, tùy theo mã sản phẩm và doanh nghiệp.

Thống kê của FIDT cho thấy, mỗi năm Việt Nam nhập khẩu khoảng 750.000 tấn tôn mạ từ Trung Quốc và Hàn Quốc, chiếm 12 - 15% tổng mức tiêu thụ tôn mạ trong nước. Do đó, việc áp thuế CBPG có thể giúp các doanh nghiệp nội địa gia tăng sản lượng tiêu thụ, đồng thời cải thiện biên lợi nhuận nhờ giá bán có xu hướng phục hồi.

Trong nhóm các doanh nghiệp hưởng lợi từ chính sách thuế này, HSG được đánh giá là doanh nghiệp dẫn đầu do đang chiếm thị phần tiêu thụ tôn mạ lớn nhất tại thị trường nội địa, tiếp theo là GDA và NKG. Các doanh nghiệp này có thể ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể trong giai đoạn sắp tới khi thị phần thép nội địa được củng cố.

Triển vọng thị trường thép trong năm 2025 - 2026

Chứng khoán MBS nhận định, việc áp thuế CBPG không chỉ giúp các doanh nghiệp ngành thép giành lại thị phần nội địa mà còn thúc đẩy tăng trưởng doanh thu trong trung hạn.

Hiện tại, thép HRC nhập khẩu chiếm khoảng 67% tổng sản lượng tiêu thụ nội địa, trong đó Trung Quốc đóng góp đến 75%. Do giá thép HRC nhập khẩu rẻ hơn khoảng 30% so với thép nội địa (tương đương 110 USD/tấn), các doanh nghiệp sản xuất tôn mạ Việt Nam trước đây chủ yếu sử dụng thép Trung Quốc.

Tuy nhiên, với mức thuế CBPG mới được dự kiến áp dụng, giá thép Trung Quốc có thể tăng thêm 28%, khiến chênh lệch giá giữa thép nội địa và thép nhập khẩu thu hẹp xuống còn 45 - 50 USD/tấn (chưa bao gồm chi phí vận chuyển và lưu kho).

Điều này sẽ tạo động lực để các doanh nghiệp trong nước tăng cường sử dụng thép HRC nội địa, thay thế nguồn cung nhập khẩu.

Theo dự báo, thị phần thép HRC nội địa có thể tăng từ mức 32% hiện tại lên 60% vào giai đoạn 2025 - 2026. Đồng thời, nhu cầu tiêu thụ thép HRC cũng được kỳ vọng sẽ tăng trưởng khoảng 10%/năm, nhờ sự phục hồi của ngành tôn mạ và các lĩnh vực liên quan như sản xuất ô tô, xây dựng và cơ khí chế tạo.

Nhóm cổ phiếu thép đang bước vào giai đoạn hồi phục mạnh mẽ, nhờ các yếu tố hỗ trợ từ chính sách thuế CBPG và sự cải thiện triển vọng thị trường nội địa.

Việc áp thuế CBPG sẽ giúp các doanh nghiệp trong nước nâng cao khả năng cạnh tranh, cải thiện biên lợi nhuận và mở rộng thị phần. Nhà đầu tư có thể tiếp tục theo dõi diễn biến chính sách và tình hình tiêu thụ thép trong thời gian tới để đưa ra quyết định phù hợp.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời