Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho rằng cuộc chiến giữa Mỹ và Iran cùng với bất ổn địa chính trị và thương mại toàn cầu đang làm gia tăng nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng tài chính mới, trong bối cảnh thị trường có dấu hiệu đánh giá thấp các rủi ro hiện hữu.

ECB lo ngại xung đột Trung Đông gây bất ổn tài chính toàn cầu

Trong báo cáo đánh giá ổn định tài chính định kỳ công bố hai lần mỗi năm, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo căng thẳng địa chính trị leo thang tại Vùng Vịnh có thể trở thành tác nhân kích hoạt một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Theo ECB, cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, các thay đổi khó lường trong chính sách thương mại của Mỹ cũng như xu hướng Washington thu hẹp vai trò trong các cơ chế hợp tác quốc tế đang khiến môi trường tài chính toàn cầu trở nên mong manh hơn.

Báo cáo nhận định cuộc xung đột tại Trung Đông, bùng phát sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hôm 28/2, đang đặt ra phép thử lớn đối với khả năng chống chịu của hệ thống tài chính thế giới.

Phó Chủ tịch ECB Luis de Guindos cho biết tác động toàn diện của cuộc chiến hiện vẫn chưa thể đánh giá đầy đủ, song những hệ quả đối với tăng trưởng kinh tế và ổn định tài chính toàn cầu đang ngày càng nghiêm trọng khi xung đột kéo dài.

Rủi ro lạm phát, phân mảnh kinh tế và cú sốc chính sách gia tăng

ECB cho rằng ngoài tác động trực tiếp từ giá năng lượng tăng cao và lạm phát leo thang, sự bất định trong chính sách đối ngoại và thương mại của Mỹ cũng đang tạo thêm áp lực cho hệ thống tài chính quốc tế.

Theo báo cáo, việc Mỹ giảm cam kết đối với các cơ chế hợp tác đa phương có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra các cú sốc chính sách, từ đó thúc đẩy xu hướng phân mảnh địa kinh tế và chia tách hệ thống quy định toàn cầu.

ECB nhấn mạnh rằng sự thay đổi trong trật tự quốc tế có thể làm suy yếu niềm tin thị trường và khiến các dòng vốn toàn cầu biến động mạnh hơn.

Lo ngại gia tăng về chiến tranh mạng và tín dụng tư nhân

Bên cạnh các rủi ro địa chính trị, ECB cũng bày tỏ quan ngại ngày càng lớn về nguy cơ tấn công mạng và các hình thức chiến tranh hỗn hợp, bao gồm phá hoại cơ sở hạ tầng trọng yếu. Theo ECB, sự phát triển nhanh của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có thể khiến các cuộc tấn công mạng trở nên tinh vi hơn và gây gián đoạn trên diện rộng đối với hệ thống tài chính.

Ngoài ra, cơ quan này cũng cảnh báo về xu hướng dịch chuyển hoạt động cho vay từ khu vực ngân hàng truyền thống sang các lĩnh vực tài chính ít minh bạch hơn như tín dụng tư nhân.

ECB cho rằng nếu chi phí vay tiếp tục tăng do căng thẳng địa chính trị và lãi suất neo cao, nhiều doanh nghiệp và quốc gia có thể gặp khó khăn trong việc trả nợ, kéo theo nguy cơ tái định giá mạnh trên thị trường tài chính.

ECB cảnh báo thị trường đang quá lạc quan

Theo các chuyên gia của ECB, giới đầu tư hiện dường như đang đánh giá thấp các rủi ro tiềm ẩn.

Báo cáo cho biết định giá cổ phiếu toàn cầu hiện ở mức “căng theo tiêu chuẩn lịch sử”, trong khi phần bù rủi ro trên thị trường trái phiếu lại bị nén xuống quá thấp.

ECB cảnh báo điều này có thể khiến tâm lý thị trường đảo chiều mạnh nếu các rủi ro liên quan đến địa chính trị, tài khóa hoặc tài chính vĩ mô trở nên nghiêm trọng hơn.

Ông Luis de Guindos nhận định thị trường hiện đang đặt cược vào một “kịch bản rất thuận lợi”, trong đó chiến tranh Trung Đông không kéo dài đủ lâu để gây ra lạm phát cao dai dẳng hoặc khủng hoảng tín dụng.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh “Kết hợp với sự tự mãn, kỳ vọng này có thể dẫn đến thay đổi trên thị trường”.

Nguồn: VnEconomy