Chỉ số lạm phát (PCE) mà Chủ tịch Fed (người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ) ông Kevin Warsh rất tin dùng đã giảm xuống còn 2,3% trong tháng 4, từ mức 2,4% của tháng trước. Con số này đã rất gần với mục tiêu 2% mà Fed đề ra.
Nếu nhìn bề nổi, có vẻ như lạm phát đang ngoan ngoãn "hạ nhiệt". Điều này ủng hộ cho quan điểm của ông Warsh rằng mọi thứ đã cải thiện.
Nhưng vấn đề ở chỗ: Chính những người tính ra chỉ số này cũng khuyên đừng vội mừng.
🔍 Chỉ số PCE hoạt động thế nào? (Giải thích dễ hiểu)
Hãy tưởng tượng bạn muốn biết giá cả trong siêu thị tăng trung bình bao nhiêu. Cách tính "đặc biệt" này sẽ:
Bỏ qua những mặt hàng tăng giá quá mạnh (như xăng, vé máy bay)
Bỏ qua những mặt hàng giảm giá quá mạnh (như thịt gà, khăn trải giường)
Chỉ lấy phần "ở giữa" để tính toán.
=> Lý do là để tránh những cú sốc nhất thời (như dịch bệnh, chiến tranh) làm sai lệch bức tranh tổng thể. Cách này hay dùng khi nền kinh tế bình thường.

⚠️ Nhưng hiện tại, cách tính này đang "sai" - Vì sao?
Vì thuế quan (Mỹ đánh thuế lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc) đã khiến quá nhiều mặt hàng cùng lúc tăng giá. Cấu trúc giá bình thường bị phá vỡ.
Hệ quả: Cách tính "bỏ qua phần tăng mạnh nhất" bây giờ vô tình vứt bỏ quá nhiều bằng chứng lạm phát, khiến chỉ số này thấp hơn thực tế. Nói nôm na: nó đang đánh giá thấp mức độ đắt đỏ thật sự.
Và đáng lo hơn: Cũng kiểu sai lầm này đã từng xảy ra trước đợt lạm phát bùng nổ sau đại dịch. Hồi đó, chỉ số này cũng báo hiệu lạm phát sẽ dịu, nhưng rồi thực tế lại tăng phi mã.

📈 Vậy lạm phát thực tế đang ra sao?
Hãy nhìn vào một chỉ số khác, cũng do Fed theo dõi, nhưng được coi là "chuẩn" hơn, gọi là lạm phát lõi (không tính giá năng lượng và thực phẩm). Chỉ số này đã tăng lên 3,3% trong 12 tháng qua – mức cao nhất kể từ năm 2023.