Washington và Tehran đã đạt được bản ghi nhớ sơ bộ về việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, đồng thời mở đường cho các cuộc đàm phán sâu hơn liên quan tới chương trình hạt nhân Iran, an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz và khả năng dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa kinh tế.

Đạt tiến triển quan trọng trong đàm phán Mỹ - Iran

Theo các nguồn tin từ Mỹ, Washington và Tehran đã thống nhất về một khuôn khổ sơ bộ nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn hiện tại thêm 60 ngày. Tuy nhiên, thỏa thuận này vẫn cần được Tổng thống Mỹ Donald Trump phê chuẩn cuối cùng trước khi chính thức có hiệu lực.

Nếu được thông qua, đây sẽ được xem là bước tiến ngoại giao đáng chú ý sau nhiều tuần đàm phán bế tắc giữa hai bên trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông liên tục leo thang.

Theo Axios, trong thời gian gia hạn ngừng bắn, Mỹ và Iran sẽ tiếp tục thương lượng về chương trình hạt nhân của Tehran cũng như các điều khoản nhằm tiến tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột lâu dài.

Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng đàm phán

Một trong những nội dung trọng tâm của bản ghi nhớ liên quan tới hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz — tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới.

Theo dự thảo, hoạt động vận chuyển hàng hóa qua khu vực này sẽ được đảm bảo không bị cản trở, không bị áp phí và không bị quấy rối. Iran đồng thời phải hoàn tất việc tháo gỡ toàn bộ thủy lôi tại eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày.

Đổi lại, Mỹ dự kiến sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran sau khi lưu thông thương mại được khôi phục đầy đủ.

Ngoài ra, Tehran cũng cam kết không theo đuổi chương trình phát triển vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, một trong những vấn đề phức tạp nhất hiện nay vẫn là phương án xử lý lượng uranium làm giàu mà Iran đang dự trữ.

Bất đồng về quyền kiểm soát eo biển Hormuz chưa được giải quyết

Dù đạt được một số tiến triển, nhiều chi tiết quan trọng của thỏa thuận hiện vẫn chưa rõ ràng. Các bên cũng chưa xác định liệu thời hạn 60 ngày có được xem là “hạn chót” cho tiến trình đàm phán hay không.

Trên thực tế, lệnh ngừng bắn hiện tại giữa Mỹ và Iran vốn không có thời hạn cụ thể.

Trong thời gian qua, Iran nhiều lần khẳng định eo biển Hormuz cần được Tehran và Oman cùng quản lý do tuyến đường thủy này đi qua lãnh hải của hai nước. Tuy nhiên, Washington phản đối mọi hình thức kiểm soát của Iran tại khu vực, bao gồm cả đề xuất áp phí đối với tàu thương mại đi qua eo biển.

Ngày 28/5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thậm chí còn cảnh báo Oman có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt nếu hỗ trợ Iran triển khai cơ chế thu phí tại Hormuz.

Dù vậy, ông Bessent cũng từ chối xác nhận các chi tiết liên quan tới thỏa thuận đang được truyền thông đề cập và nhấn mạnh rằng mọi quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào Tổng thống Donald Trump.

Nguồn: CafeF