Quý II và III/2024 ghi dấu một giai đoạn chuyển mình quan trọng của ngành thép Việt Nam, với những tín hiệu tích cực sau thời kỳ ảm đạm kéo dài.

Sự phục hồi này chủ yếu đến từ việc giá nguyên liệu đầu vào giảm, các doanh nghiệp đẩy mạnh giải phóng hàng tồn kho giá thấp và nhu cầu tiêu thụ trong nước cải thiện. Tuy nhiên, ngành vẫn đối diện không ít khó khăn, đặc biệt khi sự hồi phục không đồng đều giữa các doanh nghiệp lớn và nhỏ.

Kết quả kinh doanh: Sự phân hóa rõ nét

Theo báo cáo từ ABS Research, lợi nhuận sau thuế toàn ngành thép trong quý II/2024 đạt 5.123 tỷ đồng, tăng mạnh 44% so với quý trước và gấp 5,44 lần so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này phản ánh sự hồi phục đáng kể của ngành, đặc biệt đối với những doanh nghiệp lớn như Hòa Phát (HPG), Hoa Sen (HSG), và Nam Kim (NKG).

Sang quý III/2024, tổng lợi nhuận ngành giảm 36,6% so với quý II, xuống còn 3.100 tỷ đồng. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm ngoái, mức lợi nhuận này vẫn tăng 24,8%.

Hòa Phát tiếp tục giữ vững vai trò "đầu tàu" khi ghi nhận lợi nhuận 3.022 tỷ đồng, trong khi Hoa Sen lại báo lỗ 186 tỷ đồng, cho thấy sự phân hóa trong năng lực và hiệu quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp.

Mặc dù các doanh nghiệp lớn đang phục hồi, các công ty quy mô nhỏ vẫn phải vật lộn với chi phí vận hành cao và áp lực cạnh tranh. Những biến động về giá nguyên liệu đầu vào, sức ép từ thị trường quốc tế và nhu cầu trong nước không ổn định tiếp tục là những rào cản lớn.

Nhu cầu tiêu thụ nội địa bùng nổ

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sản lượng tiêu thụ thép thành phẩm trong tháng 10/2024 đạt gần 2,74 triệu tấn, tăng 9,4% so với tháng trước và 22,5% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đây là mức tăng trưởng ấn tượng, chủ yếu nhờ vào thép xây dựng, ống thép và tôn mạ kim loại. Riêng thép xây dựng đạt hơn 1,25 triệu tấn, tăng gần 34% so với tháng trước và 44% so với cùng kỳ, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 3/2022.

Hòa Phát ghi nhận sản lượng tiêu thụ gần 804 nghìn tấn trong tháng 10/2024, tăng 14% so với tháng trước và 15,9% so với cùng kỳ. Trong đó, tiêu thụ nội địa tăng mạnh 44,3%, bù đắp cho sự sụt giảm 33% ở mảng xuất khẩu.

Đặc biệt, Hòa Phát kỳ vọng sẽ tiếp tục hưởng lợi nhờ Bộ Công Thương tiến hành điều tra chống bán phá giá đối với thép cuộn cán nóng (HRC) nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ, giúp gia tăng thị phần HRC trong nước.

Hoa Sen cũng ghi nhận sự phục hồi tích cực, với sản lượng bán hàng hơn 180 nghìn tấn, tăng 3,2% so với tháng trước và 25,4% so với cùng kỳ. Trong đó, sản phẩm tôn mạ chiếm 77% tổng sản lượng, với mức tiêu thụ nội địa tăng mạnh 57%, bù đắp cho sự suy giảm 16% ở kênh xuất khẩu.

Nam Kim (NKG) lại có kết quả đáng khích lệ ở cả hai kênh nội địa và xuất khẩu. Sản lượng tiêu thụ đạt 92.830 tấn, tăng 27,3% so với tháng trước và 37% so với cùng kỳ. Đặc biệt, kênh xuất khẩu của Nam Kim đi ngược xu hướng chung khi tăng 13,3% so với tháng trước và 12,7% so với cùng kỳ.

Thách thức và triển vọng cuối năm

Dù tiêu thụ nội địa phục hồi mạnh mẽ, xuất khẩu thép Việt Nam đang gặp khó khăn do sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ. Nhiều quốc gia áp dụng biện pháp bảo hộ thương mại hoặc giảm giá để giữ thị phần, gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp thép Việt.

Tuy nhiên, các chuyên gia từ Chứng khoán Maybank nhận định rằng nhu cầu tôn mạ và thép xây dựng sẽ tiếp tục tăng trưởng trong giai đoạn cao điểm xây dựng cuối năm. Việc cân bằng giữa tiêu thụ nội địa và xuất khẩu vẫn là bài toán chiến lược mà các doanh nghiệp cần giải quyết.

Ngoài ra, động thái tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng của Chính phủ Việt Nam cũng được kỳ vọng sẽ kích cầu thép trong nước, góp phần thúc đẩy ngành thép bước sang giai đoạn phát triển ổn định hơn. Dù vậy, doanh nghiệp cần chủ động trong việc quản trị rủi ro và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm thiểu sự phụ thuộc vào một số thị trường trọng điểm.

Ngành thép Việt Nam đang từng bước phục hồi nhưng cần thêm thời gian để vượt qua những thách thức và nắm bắt cơ hội trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt.

Đọc thêm:

Nến hammer là gì? 07 Kinh nghiệm sử dụng nến hammer hiệu quả trong đầu tư

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời