Theo dữ liệu công bố mới nhất từ Tokyo, năm 2022 đánh dấu lần đầu tiên Hàn Quốc vượt qua Nhật Bản về tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người, một bước ngoặt trong quan hệ kinh tế giữa hai nước láng giềng. Thông tin này tiếp tục được khẳng định với số liệu năm 2023, cho thấy sự gia tăng đáng kể của Hàn Quốc so với Nhật Bản.

Dữ liệu từ Văn phòng Nội các Nhật Bản cho biết, GDP bình quân đầu người của Nhật Bản giảm từ 34.112 USD vào năm 2022 xuống còn 33.849 USD vào năm 2023. Trong khi đó, Hàn Quốc ghi nhận mức tăng từ 34.822 USD lên 35.563 USD trong cùng giai đoạn. Đây là lần đầu tiên trong 41 năm, kể từ 1980, Hàn Quốc đạt được thành tựu này.

Đồng thời, Nhật Bản chỉ đứng thứ 22 trong số 38 thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) về chỉ số GDP bình quân đầu người trong cả hai năm 2022 và 2023. Trong nhóm G7, Nhật Bản xếp cuối, thậm chí thấp hơn mức 39.003 USD của Italy.

Một trong những yếu tố chính dẫn đến sự thụt lùi của Nhật Bản là đồng yên yếu. Dữ liệu từ Văn phòng Nội các cho thấy tỷ giá hối đoái được sử dụng cho báo cáo năm 2023 là 140,50 yên đổi 1 USD. Trong khi đó, từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2024, tỷ giá trung bình đạt mức cao hơn, 151,30 yên đổi 1 USD. Điều này làm giảm đáng kể giá trị GDP khi quy đổi sang đồng USD.

Ngoài yếu tố tỷ giá, năng suất lao động thấp cũng là một nguyên nhân quan trọng. Theo Trung tâm Năng suất Nhật Bản, năng suất lao động theo giờ của Nhật chỉ đạt 56,80 USD vào năm 2023, đứng thứ 29 trong số các thành viên OECD, thấp hơn nhiều so với Hàn Quốc.

Hơn nữa, tình trạng già hóa dân số ở Nhật Bản đang ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh tế. Hơn một nửa số hộ gia đình ở Nhật Bản có người từ 65 tuổi trở lên, gây áp lực lên năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế.

Trong khi Nhật Bản gặp khó khăn, Hàn Quốc đã ghi nhận những cải thiện đáng kể trong GDP bình quân đầu người nhờ các điều chỉnh kinh tế hiệu quả. Hàn Quốc cũng chú trọng vào các biện pháp số hóa, cải thiện năng suất lao động, và đẩy mạnh đổi mới công nghệ.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản (JCER), Hàn Quốc hiện vượt xa Nhật Bản về năng suất lao động, tạo áp lực cho Tokyo trong việc thúc đẩy cải cách sâu rộng.

Sự tụt hậu của Nhật Bản trong bảng xếp hạng GDP bình quân đầu người đang dấy lên nhiều lo ngại về triển vọng kinh tế dài hạn. Nhà kinh tế trưởng Hideo Kumano của Viện nghiên cứu Dai-ichi Life cảnh báo rằng, thế hệ sinh trong thời kỳ tăng trưởng kinh tế bùng nổ của Nhật sẽ bước sang tuổi 60 hoặc cao hơn trong vòng 5 năm tới, khiến việc tăng thu nhập hộ gia đình càng trở nên khó khăn.

Dù các doanh nghiệp Nhật Bản đã cố gắng nâng lương và thực hiện các biện pháp cải tiến, nhưng những nỗ lực này được đánh giá chỉ có tác dụng một phần. Việc đào tạo lại nguồn nhân lực và tăng cường số hóa trong doanh nghiệp được coi là giải pháp lâu dài để cải thiện tình hình.

Trong khi đó, Hàn Quốc tiếp tục củng cố vị thế bằng các chính sách kinh tế linh hoạt và tập trung vào đổi mới. Đây sẽ là một bài học đáng lưu tâm cho Nhật Bản trong việc tìm kiếm động lực phát triển mới, đối mặt với thách thức từ đồng yên yếu và dân số già hóa.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời