Nga đang tiến tới một thỏa thuận nhằm duy trì sự hiện diện tại hai căn cứ quân sự chiến lược ở Syria, bao gồm cảng hải quân Tartus và căn cứ không quân Hmeimim. Đây là động thái quan trọng trong bối cảnh tình hình tại Syria đang có nhiều biến chuyển lớn, đặc biệt sau sự thay đổi quyền lực tại quốc gia này.

Nga thương lượng để giữ vai trò chiến lược

Theo nhiều nguồn tin từ Moscow, Trung Đông và châu Âu, các cuộc đàm phán đang được tiến hành để đảm bảo lực lượng Nga có thể tiếp tục sử dụng các cơ sở quân sự quan trọng này. Bộ Quốc phòng Nga đang làm việc với nhóm Hayat Tahrir Al-Sham (HTS), một tổ chức đối lập từng là nhánh của al-Qaeda, để đạt được sự đồng thuận không chính thức về an ninh tại các căn cứ. Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo rằng bối cảnh bất ổn tại Syria có thể khiến thỏa thuận này thay đổi bất cứ lúc nào.

Ông Mikhail Bogdanov, Thứ trưởng Ngoại giao Nga, khẳng định Nga sẽ duy trì các căn cứ tại Syria với lý do cuộc chiến chống khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) vẫn chưa kết thúc. “Các căn cứ vẫn nằm trên lãnh thổ Syria. Chúng tôi chưa có bất kỳ quyết định nào khác,” ông Bogdanov nhấn mạnh.

Cảng Tartus và căn cứ Hmeimim: Những mắt xích quan trọng

Cảng hải quân Tartus, căn cứ duy nhất của Nga tại Địa Trung Hải, có vai trò then chốt trong việc hỗ trợ các hoạt động an ninh và chính trị của Nga tại châu Phi và Trung Đông. Đây cũng là biểu tượng cho sự hiện diện lâu dài của Nga tại khu vực kể từ khi hợp đồng thuê cảng 49 năm được ký kết với chính quyền Tổng thống Assad vào năm 2017.

Bên cạnh đó, căn cứ không quân Hmeimim tại Latakia là một trụ cột quan trọng, cho phép Nga triển khai sức mạnh không quân tại Trung Đông. Một số tàu chiến của Nga hiện đang neo đậu bên ngoài cảng Tartus để phòng ngừa trước các biến động bất ngờ.

Thách thức từ sự thay đổi chính quyền tại Syria

Sau khi Tổng thống Bashar al-Assad lưu vong sang Nga, một chính quyền lâm thời đã được thành lập tại Damascus. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu ban lãnh đạo mới của Syria có sẵn sàng chấp nhận sự hiện diện quân sự lâu dài của Nga hay không. Nhiều kịch bản đã được đưa ra, bao gồm cả việc Nga phải điều chỉnh lực lượng để phù hợp với các điều kiện mới.

Một số nhà quan sát nhận định rằng chính quyền mới tại Syria có thể đồng ý giữ lại lực lượng Nga trong ngắn hạn để cân bằng sức ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực. Tuy nhiên, trong dài hạn, thái độ phản đối Nga của giới lãnh đạo mới sau nhiều năm chiến tranh sẽ là rào cản lớn.

Nga rút quân có trật tự hay đối mặt nguy cơ leo thang?

Nếu không đạt được thỏa thuận, Nga có thể phải lựa chọn rút quân có trật tự hoặc đối đầu trực tiếp với các lực lượng do HTS lãnh đạo để bảo vệ các căn cứ. Một kịch bản khác là Nga có thể tìm cách sử dụng các biện pháp ngoại giao và kinh tế để đạt được sự nhượng bộ từ chính quyền mới, chẳng hạn như cung cấp hỗ trợ tài chính hoặc giảm giá nhiên liệu.

Tuy nhiên, ngay cả khi duy trì được sự hiện diện quân sự, Nga cũng phải đối mặt với những giới hạn nhất định. Theo các chuyên gia, việc mất quyền kiểm soát các căn cứ tại Syria sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng triển khai sức mạnh của Nga tại Trung Đông, châu Phi và toàn cầu.

Thổ Nhĩ Kỳ và những tính toán chiến lược

Trong trường hợp Nga rút lui, câu hỏi đặt ra là liệu Thổ Nhĩ Kỳ có tận dụng cơ hội này để tăng cường ảnh hưởng tại Syria hay không. Thổ Nhĩ Kỳ hiện có quan hệ gần gũi với HTS nhưng chưa đủ sức mạnh để đảm bảo quyền kiểm soát các căn cứ như Tartus hay Hmeimim.

Theo các nhà phân tích, hải quân Thổ Nhĩ Kỳ không có nhu cầu sử dụng căn cứ Tartus, và tình hình an ninh tại khu vực này vẫn còn nhiều biến động, khiến khả năng Thổ Nhĩ Kỳ thay thế vai trò của Nga trở nên khó xảy ra trong tương lai gần.

Dù Nga đang nỗ lực đàm phán để duy trì sự hiện diện tại Syria, những bất ổn về chính trị và địa chính trị trong khu vực vẫn đặt ra thách thức lớn. Thỏa thuận với phe đối lập có thể chỉ là giải pháp tạm thời, và tương lai của các căn cứ này sẽ phụ thuộc vào những biến động khó lường trong thời gian tới.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời