Israel Đối Mặt Với Sức Ép Ngoại Giao Chưa Từng Có

Israel đang ngày càng rơi vào thế bị cô lập trên trường quốc tế khi chiến sự và khủng hoảng nhân đạo tại Gaza tiếp tục leo thang. Làn sóng chỉ trích tăng cao sau khi Israel phát động tấn công trên bộ vào Thành phố Gaza và tiến hành một chiến dịch chưa từng có nhằm vào các lãnh đạo Hamas ở Qatar. Đáng chú ý, một cuộc điều tra độc lập của Liên Hợp Quốc mới đây đã kết luận rằng Israel đã phạm tội diệt chủng đối với người Palestine ở Gaza, một phát hiện tương đồng với đánh giá của nhiều nhóm nhân quyền và chuyên gia về diệt chủng. Tuy nhiên, chính phủ Israel kiên quyết bác bỏ kết luận này.

EU Đề Xuất Trừng Phạt, Phương Tây Siết Chặt Quan Hệ Kinh Tế

Liên minh Châu Âu, đối tác thương mại lớn nhất của Israel, đã đề xuất các biện pháp trừng phạt bao gồm đình chỉ một phần thỏa thuận thương mại tự do với nước này nếu được các thành viên EU thông qua. Một số quốc gia phương Tây cũng đã áp dụng các lệnh trừng phạt có mục tiêu đối với các cá nhân, tiền đồn định cư và tổ chức Israel bị cáo buộc ủng hộ bạo lực ở Bờ Tây. Ngoài ra, Quỹ đầu tư quốc gia Na Uy – quỹ lớn nhất thế giới – tuyên bố thoái vốn một phần khỏi Israel do cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng nghiêm trọng ở Gaza.

Israel hiện còn phải đối mặt với các lệnh cấm vận vũ khí một phần hoặc toàn diện từ nhiều quốc gia châu Âu như Pháp, Ý, Hà Lan, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh. Trước tình hình này, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã thừa nhận nguy cơ đất nước rơi vào trạng thái “cô lập kéo dài nhiều năm” và kêu gọi Israel tự lực phát triển ngành công nghiệp quốc phòng cũng như điều chỉnh nền kinh tế để giảm phụ thuộc vào thương mại bên ngoài, dù sau đó ông đã hạ thấp tầm quan trọng của phát biểu này.

Làn Sóng Tẩy Chay Lan Sang Văn Hóa Và Giải Trí

Không chỉ lĩnh vực ngoại giao và kinh tế, Israel còn hứng chịu phản ứng dữ dội từ cộng đồng văn hóa và nghệ thuật. Nhiều đài truyền hình châu Âu, bao gồm Ireland, Hà Lan và Tây Ban Nha, tuyên bố sẽ tẩy chay Cuộc thi Ca khúc Eurovision 2026 nếu Israel tiếp tục tham gia. Đài truyền hình quốc gia Ireland cho biết việc dự thi trong bối cảnh thương vong khủng khiếp ở Gaza là “vô lương tâm”.

Tại Bỉ, một lễ hội âm nhạc ở Ghent đã hủy buổi hòa nhạc của Dàn nhạc Giao hưởng Munich với nhạc trưởng người Israel Lahav Shani, dù ông từng nhiều lần kêu gọi hòa bình. Ở Hollywood, hàng nghìn nhà làm phim và diễn viên nổi tiếng, trong đó có Olivia Colman, Emma Stone và Andrew Garfield, đã cam kết không hợp tác với các tổ chức điện ảnh Israel liên quan đến cáo buộc diệt chủng và phân biệt chủng tộc.

Thể Thao Quốc Tế Đẩy Israel Vào Thế Khó

Lĩnh vực thể thao cũng không nằm ngoài làn sóng phản đối. Một chặng đua xe đạp lớn tại Tây Ban Nha đã bị hủy do các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine nhằm phản đối sự tham gia của đội Israel-Premier Tech. Một giải đấu cờ vua khác ở Tây Ban Nha đã buộc các kỳ thủ Israel thi đấu mà không được mang cờ quốc gia, khiến họ phải rút lui.

Truyền thông Israel còn lo ngại nguy cơ đội tuyển bóng đá nước này bị cấm tham dự các giải đấu châu Âu. UEFA từng bị chỉ trích sau khi một biểu ngữ kêu gọi “ngừng giết trẻ em, ngừng giết thường dân” xuất hiện trước trận Siêu cúp, dù không nhắc đích danh Israel. Một số ngôi sao bóng đá quốc tế, trong đó có Mohamed Salah của Liverpool, cũng đã công khai bày tỏ tình đoàn kết với người dân Palestine.

So Sánh Với Nam Phi Thời Kỳ Apartheid

Nhiều chuyên gia nhận định tình thế của Israel hiện nay gợi nhớ đến áp lực quốc tế từng buộc Nam Phi phải chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc. Trong giai đoạn 1950–1990, Nam Phi bị tẩy chay hàng hóa, đầu tư và bị loại khỏi nhiều giải đấu thể thao quốc tế. Cựu đại sứ Israel tại Nam Phi, Ilan Baruch, nhấn mạnh rằng những biểu tượng văn hóa và thể thao như Eurovision hay bóng đá có thể tạo sức ép mạnh mẽ hơn cả các biện pháp kinh tế.

Baruch, hiện là Chủ tịch Nhóm công tác chính sách – một tổ chức ủng hộ giải pháp hai nhà nước – cho rằng Israel không thể vừa duy trì đặc quyền thương mại với EU vừa tiếp tục vi phạm nhân quyền và phủ nhận quyền tự quyết của người Palestine. Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế gia tăng sức ép để buộc Israel thay đổi chính sách.

Tương Lai Đầy Bất Định

Dù chính phủ Israel khẳng định các chiến dịch quân sự ở Gaza nhằm mục đích tự vệ và tuân thủ luật pháp quốc tế, làn sóng tẩy chay và phản đối đang lan rộng trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế cho đến văn hóa, thể thao. Nếu tình trạng này tiếp diễn, Israel có nguy cơ đối mặt với một thời kỳ cô lập kéo dài, tương tự như những gì Nam Phi từng trải qua trong quá khứ.