Ngày 30/12/2024, Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HoSE) chính thức ban hành phiên bản 4.0 của quy tắc xây dựng và quản lý bộ chỉ số HoSE-Index. Quyết định này sẽ có hiệu lực sau 60 ngày, thay thế bộ quy tắc 3.1 được áp dụng từ 25/10/2022. Đây là bước cải tiến lớn nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và khả năng đáp ứng với biến động thị trường.

Định nghĩa mới về lợi nhuận sau thuế

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất trong phiên bản mới là việc bổ sung định nghĩa chi tiết về lợi nhuận sau thuế. Theo đó, lợi nhuận sau thuế được thu thập từ:

• Báo cáo tài chính bán niên đã được soát xét gần nhất.

• Báo cáo tài chính năm đã được kiểm toán gần nhất.

Nếu tổ chức niêm yết là công ty mẹ, dữ liệu sẽ được lấy từ lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ trên báo cáo tài chính hợp nhất. Trong khi đó, với các đơn vị kế toán cấp trên, lợi nhuận sẽ được xác định dựa trên báo cáo tài chính tổng hợp. Quy định này giúp đảm bảo tính chính xác và nhất quán trong việc đánh giá hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.

Tiêu chí sàng lọc thanh khoản 

HoSE đã nâng tiêu chuẩn sàng lọc thanh khoản để đảm bảo chỉ số VN30 bao gồm các cổ phiếu có chất lượng cao hơn. Hai thay đổi nổi bật gồm:

• Khối lượng giao dịch khớp lệnh trung vị 12 tháng tối thiểu: Tăng từ 100.000 lên 300.000 cổ phiếu mỗi phiên.

• Giá trị giao dịch khớp lệnh trung bình 12 tháng được nâng từ mức tối thiểu 10 tỷ đồng lên 30 tỷ đồng.

Đặc biệt, các cổ phiếu tham gia VN30 bắt buộc phải thuộc nhóm doanh nghiệp có lợi nhuận sau thuế dương, đảm bảo tính ổn định và tiềm năng phát triển.

Quy định về tỷ trọng vốn hóa

HoSE bổ sung quy định giới hạn tỷ trọng vốn hóa đối với nhóm cổ phiếu cùng ngành trong rổ VN30 ở mức tối đa 40%. Ngưỡng cụ thể gồm:

• Tỷ trọng vốn hóa của một cổ phiếu đơn lẻ: Tối đa 10%.

• Một nhóm cổ phiếu liên quan: Tối đa 15%.

• Một nhóm cổ phiếu cùng ngành: Tối đa 40%.

Quy định này nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung vốn hóa, tăng cường tính đa dạng và ổn định của chỉ số.

Chuẩn phân ngành gics 

Một cải tiến quan trọng khác là việc cập nhật chuẩn phân ngành GICS (Global Industry Classification Standard). Đây là tiêu chuẩn phân ngành được phát triển bởi S&P Dow Jones Indices và MSCI, hiện được sử dụng rộng rãi trên thị trường quốc tế.

Việc áp dụng chuẩn GICS giúp HoSE hội nhập sâu hơn vào thị trường toàn cầu, đồng thời cải thiện khả năng phân tích ngành nghề của nhà đầu tư.

Điều chỉnh mốc thời gian công bố thông tin

HoSE đã đưa ra lộ trình mới cho việc công bố và thực hiện điều chỉnh danh mục chỉ số:

• 20/2/2025: Công bố kết quả điều chỉnh danh mục VN30.

• 31/1/2025: Các quỹ ETF hoàn thành cơ cấu danh mục.

• 3/2/2025: Các thay đổi chính thức có hiệu lực.

Dự báo tác động đến VN30

Theo Chứng khoán Vietcap (VCI), việc áp dụng quy tắc mới sẽ loại bỏ một số cổ phiếu không đáp ứng tiêu chí. Ví dụ, cổ phiếu BVH của Tập đoàn Bảo Việt có thể bị loại do giá trị giao dịch trung bình thấp hơn ngưỡng yêu cầu. Trong khi đó, LPB của Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam dự kiến được thêm vào với tỷ trọng 4%.

Ngoài ra, các quỹ ETF dự kiến sẽ mua vào một lượng lớn cổ phiếu như LPB (15,1 triệu), STB (1,6 triệu), MSN (1,4 triệu) và bán mạnh POW (3,1 triệu), VPB (1,1 triệu), FPT (729.000) trong đợt cơ cấu.

Danh mục dự phòng VN30

Danh mục cổ phiếu dự phòng của VN30 hiện bao gồm: HVN, DGC, EIB, PNJ, và KDH. Đây là nhóm cổ phiếu sẵn sàng thay thế trong trường hợp cần điều chỉnh giữa kỳ.

Với những cải tiến toàn diện, bộ quy tắc HoSE-Index 4.0 không chỉ tạo nền tảng cho sự minh bạch và bền vững của thị trường, mà còn nâng cao niềm tin của nhà đầu tư, hướng tới một thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đại và hội nhập.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời