Theo báo cáo NATO công bố ngày 27/8, năm 2024 vẫn còn hơn 10 trong tổng số 32 thành viên chưa đạt mức 2% GDP, chưa hoàn thành cam kết đặt ra từ năm 2014. Tuy nhiên, năm nay tất cả các nước trong khối được dự báo sẽ đáp ứng mục tiêu, đưa tổng chi tiêu quốc phòng vượt 1.500 tỷ USD. Trong đó, 7 quốc gia đạt đúng mức tối thiểu 2%, số còn lại vượt ngưỡng. Ba Lan, Litva và Latvia là ba nước chi nhiều nhất theo tỷ lệ GDP, lần lượt ở mức 4,48%, 4% và 3,73%.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đánh giá cao nỗ lực tăng chi tiêu của các thành viên, nhưng nhấn mạnh rằng điều quan trọng là phải chuyển nguồn lực thành năng lực quốc phòng thực tế. Ông nói: “Tiền bạc tự thân không mang lại an ninh. Khả năng răn đe không nằm ở con số 5%, mà ở năng lực chống lại các đối thủ tiềm tàng”.

Dưới áp lực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, hội nghị thượng đỉnh NATO tháng 6 đã thông qua kế hoạch tăng mạnh chi tiêu quốc phòng trong 10 năm tới. Washington muốn các đồng minh chi 5% GDP cho an ninh, coi đây là điều kiện để Mỹ duy trì cam kết với khối. Kế hoạch này được chia thành hai hạng mục: 3,5% GDP cho quốc phòng cốt lõi và 1,5% cho các lĩnh vực an ninh khác như hạ tầng và an ninh mạng.

Báo cáo cũng cho thấy Mỹ vẫn là nước chi nhiều nhất xét theo tổng số tiền, song tỷ lệ chỉ ở mức 3,22% GDP.

Sau khi xung đột Ukraine bùng phát, nhiều quốc gia NATO đã mạnh tay tăng chi tiêu quân sự, lo ngại khả năng Nga tấn công một thành viên của khối trong tương lai. Mỹ – trụ cột an ninh châu Âu từ sau Thế chiến II – hiện muốn châu lục này gánh vác nhiều hơn trong nhiệm vụ phòng thủ. Lầu Năm Góc đang xem xét điều chỉnh hiện diện quân sự toàn cầu, đồng thời cảnh báo có thể thu hẹp lực lượng tại châu Âu.