Vào ngày 27 tháng 11, một cuộc tấn công bất ngờ do nhóm phiến quân Hayat Tahrir al-Sham (HTS) dẫn đầu đã xảy ra tại tỉnh Aleppo, Syria, khiến hơn 230 người thiệt mạng chỉ trong vòng 24 giờ. Cuộc tấn công này đã làm xáo trộn tình hình chiến sự vốn đang rất căng thẳng tại Syria và khu vực Trung Đông. Động thái này là một phần trong chiến dịch quân sự lớn mà HTS và các lực lượng đồng minh đã triển khai sau nhiều năm đứng yên tại các khu vực kiểm soát chủ yếu ở tỉnh Idlib và một số vùng thuộc Aleppo, Hama, và Latakia.

Tình huống đặc biệt nghiêm trọng này xảy ra khi lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Lebanon đang có hiệu lực, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. Hezbollah là một đồng minh quan trọng của chính phủ Tổng thống Bashar al-Assad trong cuộc chiến suốt hơn một thập kỷ qua. Tuy nhiên, tổ chức này gần đây đã phải hứng chịu nhiều thiệt hại nặng nề về nhân lực và trang thiết bị sau các cuộc giao tranh với quân đội Israel.

Sau cuộc tấn công vào Aleppo, HTS nhanh chóng cắt đứt tuyến cao tốc quan trọng nối thành phố này với thủ đô Damascus, tạo điều kiện thuận lợi để phiến quân tiến vào thành phố chỉ trong vòng 48 giờ. Đến ngày 30 tháng 11, quân đội Syria thông báo rút lui khỏi Aleppo để tái tổ chức và chuẩn bị cho phản công. Đây là lần đầu tiên chính phủ Syria để mất thành phố này kể từ khi nội chiến bắt đầu vào năm 2011.

Không quân Syria và Nga đã ngay lập tức ném bom vào các vị trí của phiến quân tại Aleppo và Idlib, gây thiệt hại nặng nề cho đối phương. Tuy nhiên, dù các cuộc tấn công từ trên không gây ra tổn thất lớn, HTS vẫn tiếp tục mở rộng chiến dịch, tiến xuống Hama, thành phố lớn thứ tư của Syria. Tới ngày 4 tháng 12, quân chính phủ Syria thừa nhận đã mất Hama và phải rút lui ra ngoài để tránh đụng độ trong đô thị, bảo vệ tính mạng của người dân.

Các lực lượng phiến quân tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch tiến vào các vùng đất chiến lược khác, bao gồm thành phố Homs, cách Damascus không xa. Vào ngày 7 tháng 12, HTS đã chiếm toàn bộ tỉnh Daraa, sau khi đạt được thỏa thuận cho phép quân chính phủ rút lui an toàn khỏi thủ phủ Daraa để trở về thủ đô. Phiến quân tuyên bố họ đã tiến sát thủ đô Damascus chỉ cách 10 km, và bắt đầu bao vây thành phố.

Ngày 8 tháng 12, các tay súng của HTS đã bất ngờ tiến vào Damascus và nhanh chóng kiểm soát toàn bộ thủ đô. Hai nguồn tin trong lực lượng phiến quân xác nhận rằng quân đội chính phủ không hề phản kháng khi phiến quân chiếm thành phố. Trong khi đó, Thủ tướng Syria Mohammed al-Jalali tuyên bố sẵn sàng hợp tác và chuyển giao quyền lực cho các lãnh đạo mà người dân lựa chọn, đồng thời kêu gọi các bên suy nghĩ thấu đáo và tìm kiếm giải pháp hòa bình.

Hiện tại, Tổng thống Bashar al-Assad vẫn chưa rõ tung tích, với một số thông tin cho biết ông đã từ chức và rời khỏi Syria sau khi ra lệnh chuyển giao quyền lực một cách hòa bình. Tuy nhiên, các nguồn tin từ liên minh phiến quân cho hay họ không biết vị trí của ông.

Trong khi HTS tiếp tục tiến quân, họ đã thông báo kế hoạch tiến vào thành phố Deir ez-Zor, nằm ở miền đông Syria và cách thủ đô khoảng 450 km. Đây là khu vực quan trọng, nơi có sự hiện diện của 900 lính Mỹ đang hỗ trợ lực lượng người Kurd trong việc truy quét tàn dư của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS). Tuy nhiên, mục tiêu của HTS trong khu vực này vẫn chưa rõ ràng, và các động thái quân sự tại đây có thể dẫn đến đối đầu với liên quân do Mỹ dẫn đầu, làm gia tăng căng thẳng giữa các bên.

Trong suốt quá trình chiến sự, HTS đã chứng tỏ sức mạnh quân sự vượt trội, nhưng liệu cuộc chiến có kết thúc trong hòa bình hay tiếp tục leo thang là điều vẫn còn chưa thể đoán trước. Sự thất thủ của thủ đô Damascus và các thành phố chiến lược khác đã khiến cho tình hình Syria trở nên vô cùng phức tạp và khó lường.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời