Trung Quốc đang đối mặt với thách thức lớn trong việc cân bằng giữa sản xuất thép, mục tiêu khí hậu và lợi nhuận của các doanh nghiệp. Theo Bloomberg, các chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng sạch nhận định rằng nếu muốn đạt được các cam kết về môi trường vào năm 2025 cũng như cải thiện tình hình kinh doanh, Trung Quốc cần cắt giảm ít nhất 15% công suất sản xuất thép trong năm nay.
Một báo cáo mới từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) cho biết để điều chỉnh ngành thép theo đúng lộ trình, Trung Quốc cần giảm tối thiểu 200 triệu tấn công suất lò cao hàng năm so với mức của năm 2020. Con số này tương đương với tổng quy mô của ngành thép toàn Liên minh châu Âu. Hơn nữa, trước khi kết thúc thập kỷ này, cần có thêm 150 triệu tấn thép nữa bị loại bỏ khỏi chuỗi cung ứng để đảm bảo sự ổn định của thị trường.

Chính phủ Trung Quốc đã triển khai nhiều biện pháp để kiểm soát sản lượng thép, gắn chặt sản lượng với các tiêu chí về phát thải khí carbon. Tuy nhiên, các biện pháp này vẫn chưa mang lại kết quả như kỳ vọng khi sản lượng thép của nước này trong năm 2024 tiếp tục vượt mức 1 tỷ tấn. Đây cũng là năm thứ 5 liên tiếp ngành thép Trung Quốc duy trì mức sản xuất cao kỷ lục, bất chấp các cảnh báo về ô nhiễm môi trường và sức ép dư thừa nguồn cung.
Theo CREA, ngành công nghiệp thép hiện chiếm khoảng 17% tổng lượng khí thải carbon của Trung Quốc. Một trong những nguyên nhân chính là sự phụ thuộc quá mức vào than đá – nguồn nhiên liệu gây ô nhiễm cao. Việc chậm trễ trong việc chuyển đổi sang các công nghệ sản xuất sạch hơn khiến ngành này tiếp tục là một trong những yếu tố cản trở mục tiêu cắt giảm phát thải của Bắc Kinh.
Bên cạnh thách thức về môi trường, lợi nhuận của các doanh nghiệp thép Trung Quốc cũng sụt giảm nghiêm trọng. Phần lớn các nhà sản xuất thép đã thua lỗ trong suốt năm 2023 do giá thép giảm và chi phí sản xuất tăng cao. Tuy nhiên, vấn đề dư thừa công suất không chỉ ảnh hưởng đến thị trường nội địa mà còn tác động đến thương mại toàn cầu. Trung Quốc đã tăng cường xuất khẩu thép, khiến căng thẳng thương mại leo thang khi sản lượng xuất khẩu năm 2024 đạt mức cao nhất trong vòng 9 năm qua. Bên cạnh đó, tỷ lệ sản xuất thép bằng lò hồ quang điện ở Trung Quốc vẫn còn rất thấp, chiếm chưa đến 10% tổng sản lượng. Con số này còn khá xa so với mục tiêu 15% mà chính phủ Trung Quốc đã đặt ra cho năm 2025.




