Các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc đang đẩy mạnh việc tìm kiếm nguồn cung dầu thô từ Tây Phi và Trung Đông, nhằm đáp ứng nhu cầu khi nguồn cung từ Iran, một trong những nhà cung cấp chủ yếu của quốc gia này, đang giảm sút. Sự thay đổi này xuất phát từ sự thay đổi trong chính trị quốc tế, khi Trung Quốc chuẩn bị đối mặt với chính quyền sắp tới của Tổng thống Donald Trump, cùng với những biện pháp trừng phạt nghiêm ngặt hơn từ Mỹ đối với Iran.

Các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc, hay còn gọi là "teapot", là những khách hàng chính của dầu thô Iran bị trừng phạt. Mối quan hệ giữa Iran và các nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã được thiết lập trong nhiều năm qua, mang lại lợi ích cho cả hai bên. Iran cần bán dầu của mình, trong khi phần lớn các quốc gia khác đều tránh xa do các lệnh trừng phạt quốc tế. Trung Quốc, với nhu cầu dầu thô lớn, đã tận dụng cơ hội này để nhập khẩu dầu thô giá rẻ từ Tehran.

Theo ông Hojatollah Mirzaei, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu tại Phòng Thương mại Iran, khoảng 92% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đã được bán sang Trung Quốc, thường với mức chiết khấu lên đến 30%. Tuy nhiên, những tháng gần đây, giá dầu thô từ Iran đối mặt với mức chiết khấu thấp nhất trong 5 năm qua so với dầu Brent, một phần do tình hình xung đột giữa Israel và Iran. Theo dữ liệu từ Kpler, mặc dù Trung Quốc đã nhập khẩu một lượng dầu thô kỷ lục từ Iran vào tháng 10, nhưng lượng dầu thô từ Iran dự kiến sẽ giảm khoảng 10% so với tháng trước đó.

Các nhà tư vấn từ Energy Aspects cho biết, một số nhà máy lọc dầu lớn của Trung Quốc, vốn có quan hệ với các hệ thống ngân hàng Mỹ, đã bắt đầu giảm mua dầu thô của Iran, vì lo ngại về các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt hơn từ Mỹ sau khi Donald Trump nhậm chức. Bên cạnh đó, các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với đội tàu “đen” của Iran – tức các tàu chở dầu không rõ nguồn gốc, đã làm giảm đáng kể khả năng vận chuyển dầu thô của Iran. Việc vận chuyển dầu thô từ tàu này sang tàu khác (STS) nhằm che giấu nguồn gốc đã bị hạn chế mạnh mẽ, khiến nguồn cung từ Iran càng trở nên khó khăn hơn.

Với nguồn cung từ Iran sụt giảm, các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc buộc phải tìm kiếm các nguồn cung khác từ những khu vực khác, trong đó có các nước Trung Đông như Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Một trong những nhà máy lọc dầu lớn của Trung Quốc gần đây đã mua khoảng 10 triệu thùng dầu thô từ các quốc gia này để phục vụ nhu cầu trong tháng 12 và tháng 1 năm sau.

Để hỗ trợ cho việc nhập khẩu dầu, Chính phủ Trung Quốc đã quyết định cấp hạn ngạch bổ sung cho các nhà máy lọc dầu tư nhân. Hạn ngạch này cho phép các nhà máy nhập khẩu ít nhất 5,84 triệu tấn dầu thô trong năm nay hoặc đầu năm tới, tương đương với khoảng 116.800 thùng dầu thô mỗi ngày (bpd). Hành động này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nhập khẩu dầu của Trung Quốc trong bối cảnh năm nay chứng kiến sự sụt giảm đáng kể về cả nhập khẩu và tiêu thụ dầu của quốc gia tỷ dân này.

Việc các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tìm kiếm dầu thô từ các nguồn khác ngoài Iran cũng phản ánh một sự chuyển mình trong chiến lược năng lượng của quốc gia này. Khi sự phụ thuộc vào dầu thô Iran ngày càng trở nên không ổn định do các yếu tố chính trị và các biện pháp trừng phạt quốc tế, Trung Quốc buộc phải tìm kiếm những đối tác mới để đảm bảo nguồn cung năng lượng cho nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ. Việc mở rộng nhập khẩu từ các khu vực Trung Đông khác, cùng với việc Chính phủ hỗ trợ hạn ngạch nhập khẩu, sẽ giúp Trung Quốc duy trì được sự ổn định trong sản xuất và tiêu thụ dầu mỏ, dù phải đối mặt với một loạt thách thức từ cuộc chiến thương mại và các biến động chính trị quốc tế.

>>>Xem thêm:

Giá dầu brent hôm nay

Giá dầu thế giới wti hôm nay