Từ khi Indonesia chính thức áp đặt lệnh cấm xuất khẩu quặng bauxit (nguyên liệu thô sản xuất nhôm) vào năm 2023 nhằm thúc đẩy công nghiệp chế biến trong nước, thị trường nhôm toàn cầu đã chứng kiến những nhịp leo thang giá đáng kể. Nhiều chuyên gia đang đặt câu hỏi: Liệu thị trường nhôm có phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng biến động giá dữ dội như lịch sử ngành niken từng trải qua?

Bài học đắt giá từ lịch sử ngành niken

Năm 2020, Indonesia cấm xuất khẩu niken thô, kích hoạt làn sóng đầu tư ồ ạt vào các nhà máy luyện kim hạ nguồn. Sự bùng nổ công suất quá nhanh vượt ngoài khả năng cung ứng của các mỏ nội địa được cấp phép đã đẩy thị trường vào tình thế trớ trêu. Dù sở hữu trữ lượng niken lớn nhất thế giới, Indonesia sau đó vẫn phải nhập khẩu kỷ lục quặng niken từ Philippines để bù đắp sự thiếu hụt cục bộ. Lượng cung từ các nhà máy hạ nguồn tăng vọt cũng khiến giá niken thế giới lao dốc mạnh sau đó, tạo ra những chu kỳ biến động vô cùng đau đớn cho các nhà đầu tư.

Nghịch lý bauxit và nguy cơ thiếu hụt nguồn cung

Hiện nay, ngành bauxit và nhôm đang đi lại gần như chính xác từng bước của "kịch bản niken". Sau lệnh cấm năm 2023, làn sóng xây dựng nhà máy lọc alumina (ôxit nhôm) tại Indonesia tăng trưởng nóng do thủ tục pháp lý và thời gian xây dựng nhà máy (chỉ 2–3 năm) nhanh hơn rất nhiều so với việc phát triển một mỏ khoáng sản mới (mất từ 5–8 năm).

Sự lệch pha này đang tạo ra hố sâu ngăn cách giữa cung và cầu. Dự báo khi toàn bộ các dự án hạ nguồn đi vào hoạt động, công suất alumina của Indonesia sẽ tăng từ 9 triệu tấn lên 29,8 triệu tấn/năm, đòi hỏi tới 94 triệu tấn bauxit mỗi năm. Trong khi đó, nguồn cung quặng bauxit thực tế khai thác được cấp phép khó lòng đáp ứng kịp. Tính riêng hiện tại, nhu cầu bauxit dự kiến vượt xa hạn ngạch khai thác, tạo ra thâm hụt hàng triệu tấn. Để duy trì hoạt động, các nhà máy buộc phải tính đến phương án nhập khẩu bauxit từ Malaysia với chi phí vận chuyển cao hơn.

Hệ lụy đến giá nhôm toàn cầu

Chính áp lực từ chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao và nguy cơ thiếu hụt quặng nội địa tại quốc gia xuất khẩu hàng đầu này đã liên tục thúc đẩy giá nhôm gia tăng trên thị trường quốc tế. Giới phân tích dự báo, giá bauxit nội địa Indonesia và giá nhôm thế giới sẽ tiếp tục xu hướng đi lên trong giai đoạn tới khi sự mất cân bằng cung-cầu lộ rõ.

Nếu chính phủ Indonesia không sớm có các biện pháp điều tiết nhịp độ tăng trưởng hạ nguồn và khơi thông dòng vốn đầu tư vào khai thác thượng nguồn, thị trường nhôm chịu rủi ro lớn về một đợt biến động giá cực đoan. Chu kỳ tăng giá do thâm hụt nguyên liệu, sau đó là suy thoái do dư thừa công suất alumina hạ nguồn hoàn toàn có thể tái diễn, giống hệt như những gì niken đã trải qua.

Giải pháp bảo hiểm giá Nhôm cho doanh nghiệp thông qua Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam

Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp sản xuất và thương mại nhôm trong nước thường phải đối mặt với bài toán quản trị rủi ro tỷ giá và giá cả khi nhập khẩu lượng lớn nhôm LME từ nước ngoài. Mô hình giao dịch truyền thống thường yêu cầu doanh nghiệp ký hợp đồng chốt giá trước và nhận hàng sau 3 tháng. Tuy nhiên, việc cố định một vùng giá cụ thể trước khoảng thời gian dài như vậy tiềm ẩn rủi ro rất lớn: nếu giá Nhôm thế giới bất ngờ đảo chiều giảm sâu trước thời điểm giao hàng, doanh nghiệp sẽ phải chịu khoản lỗ nặng do gánh mức giá mua cao hơn thị trường thực tế.

Để tối ưu hóa chi phí và bảo vệ biên lợi nhuận, giải pháp phòng vệ giá (Hedging) thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) chính là "chìa khóa" cho các doanh nghiệp. Bằng cách mở các vị thế mua/bán đối nghịch trên thị trường tài chính với khối lượng tương ứng với lô hàng thực tế, doanh nghiệp có thể thiết lập một cơ chế tự động bù trừ dòng tiền. Mọi khoản lỗ từ lô hàng vật chất do biến động giá giảm sẽ được bù đắp hoàn toàn bởi khoản lợi nhuận sinh ra từ vị thế phòng vệ trên sàn giao dịch. Giải pháp này giúp doanh nghiệp chủ động cố định biên lợi nhuận mục tiêu, yên tâm sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh mà không còn phải "đánh cược" vào sự trồi sụt thất thường của thị trường nhôm thế giới.

Để tìm hiểu chi tiết về cách thức giao dịch Nhôm LME, Nhôm COMEX liên hệ Trà My hàng hóa - Zalo/SDT: 0828885461