Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 5-7/5 được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong quan hệ song phương, mở ra dư địa lớn để thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa hai nước.

Trong chuyến công tác lần này, Mumbai – trung tâm tài chính và thương mại lớn nhất của Ấn Độ – là điểm dừng chân cuối cùng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Điều này cho thấy kinh tế và thương mại tiếp tục giữ vai trò then chốt trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Ấn Độ.

Đáng chú ý, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường, đồng thời đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030, tăng khoảng 1,5 lần so với hiện nay.

Dư địa lớn từ thị trường hơn 1,4 tỷ dân

Trong khoảng 10 năm qua, kim ngạch thương mại Việt Nam - Ấn Độ đã tăng mạnh từ khoảng 5 tỷ USD năm 2016 lên hơn 16,4 tỷ USD hiện nay.

Tuy nhiên, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa cho rằng con số này vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng thực tế của hai nền kinh tế tăng trưởng nhanh hàng đầu thế giới.

Một trong những lĩnh vực được đánh giá còn nhiều dư địa là nông sản. Theo Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên, Ấn Độ là thị trường tiêu thụ khổng lồ với dân số hơn 1,4 tỷ người và tầng lớp trung lưu khoảng 500 triệu người.

Dù vậy, kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường này hiện chỉ dao động khoảng 50-100 triệu USD mỗi năm do còn nhiều rào cản thuế quan.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, hiện chỉ có thanh long được hưởng mức thuế ưu đãi khoảng 10%, trong khi nhiều loại trái cây khác phải chịu thuế nhập khẩu từ 40-50%.

Tuy nhiên, trong tuyên bố chung sau chuyến thăm, lãnh đạo hai nước đã thống nhất thúc đẩy mở cửa thị trường nông sản. Ấn Độ đồng ý mở cửa cho sầu riêng Việt Nam và xem xét các vấn đề kỹ thuật để nhập khẩu bưởi Việt Nam, trong khi Việt Nam cũng tạo điều kiện cho nho của Ấn Độ.

Hai bên cũng thống nhất thúc đẩy rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AIFTA), tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng hợp tác trong thương mại điện tử, kinh tế số.

Theo dự báo của Standard Chartered, xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ có thể tăng khoảng 10% mỗi năm trong thời gian tới.

Đầu tư song phương tiếp tục mở rộng

Không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn, Ấn Độ còn được xem là đối tác đầu tư giàu tiềm năng với Việt Nam.

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, Ấn Độ hiện có hơn 500 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký gần 1,2 tỷ USD.

Riêng quý I/2026, nhà đầu tư Ấn Độ đã rót hơn 95 triệu USD vào 30 dự án mới tại Việt Nam, tăng gấp 8 lần so với cùng kỳ năm trước. Dòng vốn chủ yếu tập trung vào công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng và khai khoáng.

Tại Mumbai, nhiều tập đoàn lớn của Ấn Độ như Larsen & Toubro, Adani hay ONGC bày tỏ mong muốn mở rộng đầu tư tại Việt Nam trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, cảng biển và dầu khí.

Đặc biệt, năng lượng tái tạo, công nghệ cao, xe điện và đổi mới sáng tạo được xác định là những lĩnh vực hợp tác trọng tâm giữa hai nước trong giai đoạn tới.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam cũng đang tìm kiếm cơ hội mở rộng hoạt động tại thị trường Ấn Độ trong các lĩnh vực hàng không, logistics, du lịch, vận tải biển và công nghệ số.

Cơ hội lớn nhưng vẫn còn nhiều thách thức

Dù dư địa hợp tác rất lớn, giới chuyên gia cho rằng quan hệ kinh tế Việt Nam - Ấn Độ vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức về thủ tục đầu tư, logistics và kết nối thị trường.

Các chuyên gia nhận định nhiều nhà đầu tư Ấn Độ vẫn thận trọng với các dự án đầu tư mới tại Việt Nam và thường ưu tiên hình thức mua bán - sáp nhập (M&A). Tuy nhiên, các thủ tục liên quan hiện vẫn còn phức tạp và chi phí logistics ở mức cao.

Theo nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Sĩ Dũng, Việt Nam đang chủ động mở rộng không gian chiến lược bằng cách kết nối sâu hơn với các trung tâm tăng trưởng mới của châu Á, trong đó có Ấn Độ.

Ông cho rằng trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, Việt Nam và Ấn Độ hoàn toàn có thể bổ trợ cho nhau trong cùng một chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Nhiều chuyên gia đánh giá nếu tận dụng tốt động lực hợp tác hiện nay, quan hệ kinh tế Việt Nam - Ấn Độ sẽ còn dư địa tăng trưởng rất lớn trong những năm tới.