Bộ Tài chính đang đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên nhưng không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh.

Nội dung này được đưa vào dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế gửi Bộ Tư pháp thẩm định. Theo đề xuất, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh hoặc người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã nếu không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký và còn nợ thuế từ 1 triệu đồng sẽ có thể bị hoãn xuất cảnh nếu sau 30 ngày kể từ khi nhận thông báo vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Đây là điểm mới đáng chú ý so với quy định hiện hành. Trước đó, việc tạm hoãn xuất cảnh chủ yếu áp dụng với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ thuế từ 50 triệu đồng hoặc đại diện doanh nghiệp nợ từ 500 triệu đồng và quá hạn trên 120 ngày.

Đề xuất cấm xuất cảnh với người nợ thuế từ 1 triệu đồng và bỏ địa điểm kinh doanh

Theo Bộ Tài chính, việc bổ sung quy định mới nhằm tăng hiệu quả quản lý đối với nhóm người nộp thuế có dấu hiệu rủi ro cao, đặc biệt là các trường hợp bỏ địa chỉ kinh doanh, gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc xác minh và thu hồi nợ thuế.

Số liệu từ Bộ Tài chính cho thấy hiện có khoảng 963.500 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế, với tổng số tiền hơn 32.130 tỷ đồng. Trong đó, hơn một nửa số trường hợp nợ dưới 1 triệu đồng.

Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, cho rằng việc siết quản lý với nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh là cần thiết nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp “ma”, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc bỏ lại khoản nợ thuế.

Tuy nhiên, ông Mạc Quốc Anh nhận định mức 1 triệu đồng là khá thấp nếu áp dụng biện pháp mạnh như cấm xuất cảnh, bởi điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền đi lại, công tác, học tập hoặc hoạt động thương mại hợp pháp của người dân.

Theo ông, chính sách nên được thiết kế theo hướng phân tầng rủi ro. Với các khoản nợ nhỏ, cơ quan quản lý nên ưu tiên cảnh báo, nhắc nợ và hỗ trợ cập nhật thông tin, thay vì áp dụng ngay biện pháp cưỡng chế mạnh.

Cùng quan điểm, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw, cho rằng quyền xuất nhập cảnh là quyền cơ bản của công dân nên việc hạn chế cần được cân nhắc kỹ lưỡng và chỉ áp dụng với các trường hợp thực sự nghiêm trọng.

Ông Nguyễn Thanh Hà cũng lưu ý nhiều hộ kinh doanh nhỏ có thể phát sinh nợ thuế do chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế, thay đổi địa chỉ hoặc lỗi kỹ thuật trong hệ thống quản lý dữ liệu.

Theo dự thảo, cơ quan quản lý vẫn duy trì các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh hiện hành đối với người xuất cảnh để định cư nước ngoài nhưng còn nợ thuế hoặc các trường hợp nợ thuế lớn kéo dài.

Nhiều chuyên gia cho rằng bên cạnh việc siết quản lý thuế, cơ quan chức năng cần hoàn thiện hệ thống dữ liệu liên thông, tăng cường cảnh báo sớm và đơn giản hóa thủ tục giải thể, tạm ngừng kinh doanh nhằm hạn chế phát sinh các khoản nợ thuế tồn đọng kéo dài.