Báo cáo mới nhất của S&P Global cho thấy ngành sản xuất Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức khi Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) trong tháng 4/2026 giảm xuống 50,5 điểm, thấp hơn mức 51,2 điểm của tháng trước và là mức thấp nhất trong vòng bảy tháng.

Dù chỉ số PMI vẫn duy trì trên ngưỡng 50 điểm – phản ánh các điều kiện kinh doanh tiếp tục cải thiện – nhưng tốc độ tăng trưởng của ngành sản xuất đã chậm lại đáng kể. Đây cũng là tháng thứ mười liên tiếp PMI duy trì trong vùng mở rộng.

Theo S&P Global, nguyên nhân chính khiến PMI suy giảm đến từ áp lực chi phí đầu vào tăng mạnh. Giá nhiên liệu và dầu tăng cao đã đẩy chi phí sản xuất của doanh nghiệp lên mức nhanh nhất kể từ tháng 4/2011, tạo sức ép lớn lên cả hoạt động sản xuất lẫn nhu cầu thị trường.

Chi phí tăng mạnh khiến số lượng đơn đặt hàng mới giảm lần đầu tiên sau tám tháng tăng liên tiếp. Đặc biệt, các đơn hàng xuất khẩu tiếp tục suy yếu tháng thứ hai liên tiếp do chi phí vận tải quốc tế leo thang và nhu cầu bên ngoài giảm tốc.

Để bù đắp áp lực chi phí, các doanh nghiệp sản xuất đã tăng giá bán đầu ra với tốc độ nhanh nhất trong vòng 15 năm qua. Tuy nhiên, động thái này cũng làm gia tăng áp lực lên sức mua của thị trường.

Dù sản lượng sản xuất vẫn tăng trong tháng thứ 12 liên tiếp nhờ các dự án hiện hữu, tốc độ tăng trưởng đã chậm xuống mức thấp nhất trong mười tháng. Đồng thời, các cuộc xung đột tại Trung Đông và sự bất ổn của chuỗi cung ứng toàn cầu khiến thời gian giao hàng kéo dài mạnh nhất trong khoảng 4,5 năm trở lại đây.

Trong bối cảnh đơn hàng suy giảm, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu cắt giảm nhân sự và thu hẹp hoạt động mua nguyên vật liệu. Báo cáo cho thấy số lượng việc làm và giờ làm đều giảm tháng thứ hai liên tiếp, trong khi lượng công việc tồn đọng giảm nhanh nhất kể từ tháng 9 năm ngoái.

Ngoài ra, tồn kho hàng hóa thành phẩm và nguyên vật liệu đầu vào cũng bị cắt giảm mạnh khi các doanh nghiệp thận trọng hơn trước triển vọng thị trường.

Theo ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nếu áp lực giá cả và tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp tục kéo dài, ngành sản xuất Việt Nam có thể đối mặt nguy cơ suy giảm sản lượng trong các tháng tới.

Dù vậy, các doanh nghiệp vẫn kỳ vọng thị trường sẽ phục hồi trong năm tới khi điều kiện kinh tế toàn cầu và chuỗi cung ứng dần ổn định trở lại.