Đà biến động mạnh của giá dầu đang nhanh chóng lan sang nhóm nông sản thông qua kênh nhiên liệu sinh học. Khi giá năng lượng duy trì ở mức cao, nhu cầu đối với các nguồn nhiên liệu thay thế gia tăng, kéo theo nhu cầu đối với dầu thực vật – đặc biệt là dầu đậu tương.

Nhóm đậu tương hiện trở thành tâm điểm của thị trường khi giá đậu tương CBOT kỳ hạn tháng 7 tăng hơn 2% lên 442 USD/tấn. Đáng chú ý, dầu đậu tương bứt phá mạnh 5,4%, lên 1.657 USD/tấn – mức cao nhất trong hơn 3,5 năm.

Động lực tăng không chỉ đến từ giá dầu mà còn được củng cố bởi yếu tố chính sách. Tại Mỹ, giá chứng chỉ nhiên liệu sinh học D4 RINs vượt 1,9 USD/gallon – cao nhất kể từ cuối 2022, phản ánh vai trò ngày càng lớn của nhiên liệu sinh học. Trong khi đó, Indonesia lên kế hoạch triển khai B50 từ năm 2026 (pha trộn 50% dầu cọ vào nhiên liệu), làm gia tăng nhu cầu nội địa và thu hẹp nguồn cung xuất khẩu.

Những yếu tố này đã thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển sang dầu đậu tương Mỹ như một kênh thay thế, qua đó tiếp tục hỗ trợ đà tăng giá.

Ở chiều cung, thị trường còn nhận thêm lực đẩy khi EU từ chối một số lô khô đậu tương từ Nam Mỹ liên quan đến giống biến đổi gen HB4, khiến nguồn cung ngắn hạn bị gián đoạn. Đồng thời, nhu cầu tăng mạnh đã đẩy biên lợi nhuận ép dầu tại Mỹ lên mức kỷ lục 129,3 USD/tấn, buộc các nhà máy phải tăng công suất và đẩy mạnh thu mua nguyên liệu.

Tuy nhiên, trái ngược với diễn biến thế giới, thị trường trong nước đang có dấu hiệu phân hóa. Giá khô đậu tương nhập khẩu giao tháng 5 duy trì quanh 12.000 đồng/kg, trong khi các kỳ hạn xa dao động 11.600 – 11.900 đồng/kg.

Nguồn cung nội địa lại có xu hướng dồi dào hơn, với tổng cung tháng 5 ước tính gần 800.000 tấn. Trong khi đó, nhu cầu chưa tăng tương ứng, khiến thị trường có khả năng đối mặt với trạng thái dư cung trong ngắn hạn.

📌 Kết luận:
Thị trường hàng hóa đang bước vào giai đoạn liên thông mạnh, với năng lượng giữ vai trò dẫn dắt. Khi giá dầu còn neo cao do rủi ro địa chính trị, nhóm nông sản – đặc biệt là các mặt hàng phục vụ nhiên liệu sinh học – nhiều khả năng tiếp tục được hỗ trợ.

Tuy nhiên, do chênh lệch cung – cầu giữa các khu vực, xu hướng này sẽ không đồng đều, mở ra cơ hội nhưng cũng đi kèm sự phân hóa rõ rệt trên thị trường.