Giá dầu thô neo cao cùng tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz đang thúc đẩy dòng tiền dịch chuyển mạnh sang các loại hàng hóa vật chất, khiến nhóm này vượt trội hơn so với thị trường cổ phiếu và trái phiếu. Trong khi rủi ro đình lạm buộc các ngân hàng trung ương duy trì lập trường cứng rắn, thị trường khí tự nhiên bắt đầu cho thấy những tín hiệu tích cực dài hạn nhờ nhu cầu xuất khẩu tăng mạnh và triển vọng thắt chặt nguồn cung. 

THỊ TRƯỜNG HÀNG HOÁ

Trong khi xung đột tại Vịnh Ba Tư vẫn kéo dài, thì giá dầu thô đã neo vững trên mốc 100 USD/thùng, tiếp tục “đổ thêm dầu vào lửa” cho nguy cơ đình lạm toàn cầu. Tuy nhiên, nền kinh tế Mỹ vẫn tiếp tục “trụ vững”, khi số liệu đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu mới nhất của Mỹ ghi nhận mức thấp nhất kể từ tháng 9/2022. Tương tự, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn tiếp tục “phớt lờ/đã phản ánh đầy đủ” cuộc xung đột đang diễn ra với Iran, cũng như tín hiệu mỗi ngày từ dữ liệu kinh tế cho thấy lạm phát tại Mỹ đang mở rộng. Cổ phiếu Mỹ đang bị định giá cao, trong khi kỳ vọng về việc các ngân hàng trung ương toàn cầu cắt giảm lãi suất kéo dài đã làm mất phương hướng và nhiều khả năng sẽ sớm bị đảo ngược. Chủ tịch Fed Minneapolis - ông Kashkari, cho biết ông phản đối tuyên bố sau cuộc họp FOMC gần nhất, vốn hàm ý xu hướng nghiêng về cắt giảm lãi suất. Đồng thời ông cho rằng Fed lẽ ra không nên đưa ra bất kỳ tín hiệu thiên về cắt giảm nào như vậy. Mặt khác, Kashkari cho rằng Fed cần phải thấy xung đột Iran kết thúc “nhanh chóng” thì mới có cơ sở để duy trì lập trường ôn hòa, đặc biệt khi ông cũng cảnh báo rằng Fed có thể phải tăng lãi suất nhiều lần nếu việc đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài trong một thời gian đáng kể.

Thị trường chứng khoán Mỹ đã phản ứng rất mạnh theo kiểu “mua theo tin đồn” về triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp tích cực. Trong bối cảnh “guồng tin đồn” tại Washington cho rằng Mỹ có thể đang chuẩn bị nối lại các cuộc tấn công vào Iran, rất có thể làn sóng tâm lý né tránh rủi ro xuất phát từ nỗi lo đình lạm sẽ một lần nữa bùng lên mạnh mẽ trên các mặt báo. Ngược lại, các loại hàng hóa vật chất như dầu đậu tương, ngô, đường, nhôm, đồng và lúa mì đã quay trở lại vị thế được ưa chuộng, một phần do tác động từ giá dầu tăng vọt và tình trạng tắc nghẽn vận tải tại eo biển Hormuz.

Biểu đồ so sánh chỉ số S&P 500 với Bloomberg Commodity Index cho thấy, hàng hóa vật chất rõ ràng đã vượt trội hơn thị trường cổ phiếu kể từ quý II/2025. Có vẻ như thị trường sẽ phải đối mặt với một làn sóng lạm phát tự củng cố, điều này có thể tiếp tục đẩy giá hàng hóa vật chất tăng cao hơn nữa và sau cùng có khả năng gây xáo trộn nghiêm trọng đối với thị trường cổ phiếu và trái phiếu Mỹ.

Quan điểm dự báo

ĐỒNG BẢNG ANH BỊ ĐỊNH GIÁ CAO SAU NHỊP BỨT PHÁ MẠNH

Đồng bảng Anh kết thúc tháng 4 bằng một phiên “bao trùm” đóng cửa cao hơn, sau đó tiếp tục tăng và đạt mức cao nhất trong 10 tuần vào ngày thứ Sáu. Sự kết hợp giữa việc đồng USD suy yếu trong ngắn hạn, kỳ vọng xung đột tại Vịnh Ba Tư có thể sớm kết thúc và giá dầu thô giảm đã hỗ trợ cho nhịp tăng của bảng Anh vào cuối tuần. Tuy nhiên, xét đến triển vọng kinh tế nội địa của Anh, đồng bảng hiện đã rơi vào trạng thái quá mua trong ngắn hạn và dễ đối mặt với nhịp điều chỉnh.

Vào thứ Năm, Ủy ban Chính sách Tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Anh đã bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất chuẩn của Anh, trong đó chỉ có 1 trên 9 thành viên ủng hộ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản. Tuyên bố sau cuộc họp của BOE đề cập đến áp lực lạm phát từ xung đột tại Vịnh Ba Tư như một yếu tố then chốt khiến chính sách được giữ nguyên, đồng thời cho rằng lạm phát cao hơn là điều “không thể tránh khỏi”. Dù điều này có thể hàm ý khả năng BOE tăng lãi suất trong thời gian tới, điều kiện kinh tế của Anh có thể chưa đủ mạnh để hấp thụ mặt bằng lãi suất cao hơn.

Số liệu thất nghiệp trung bình 3 tháng mới nhất của Anh, giai đoạn từ tháng 12 đến tháng 2, đạt 4.9%, giảm đáng kể so với mức 5.2% của giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 1. Tuy vậy, con số này vẫn cao hơn nhiều so với giai đoạn từ giữa năm 2022 đến đầu năm 2025, khi tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức bằng hoặc dưới 4.4%. Chỉ số CPI lõi mới nhất của Anh, không bao gồm năng lượng, thực phẩm, rượu và thuốc lá, tăng 3.1% so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức thấp nhất kể từ tháng 9/2021. Sự kết hợp giữa tỷ lệ thất nghiệp tương đối cao và lạm phát lõi tương đối thấp làm suy yếu lập luận ủng hộ việc BOE tăng lãi suất trong quý II và quý III năm 2026.

KHÍ TỰ NHIÊN

Thị trường khí tự nhiên là một trong những thị trường hàng hóa vật chất có thể duy trì tình trạng dư cung nghiêng về giảm giá trong nhiều thập kỷ. Việc giá khí tự nhiên nhiều lần quay về vùng chỉ cao hơn chi phí khai thác ngoài khơi kể từ năm 1992 cho thấy sự phân hóa rất lớn so với nhóm giá dầu và các sản phẩm liên quan đến dầu mỏ. Tuy nhiên, thị trường khí tự nhiên đã chịu áp lực từ sản lượng Mỹ liên tục mở rộng, trong khi công suất xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng LNG của Mỹ không tăng tương xứng. Do đó, không bất ngờ khi nguồn cung khí tự nhiên bị “tồn đọng lại” tại các kho lưu trữ đang hoạt động, khiến các khách hàng thương mại gần như không lo ngại về nguy cơ giá tăng. Trong một số thời điểm trong vòng 10 năm qua, thị trường khí tự nhiên đã chứng kiến lượng tồn kho đạt mức tối đa, buộc phải sử dụng biện pháp đốt bỏ khí (tức đốt khí khi khí được xả ra ngoài khí quyển).

Tình trạng nguồn cung bị tồn đọng đã diễn ra gần như liên tục trong 26 năm qua, thể hiện qua biểu đồ lượng khí lưu kho đang hoạt động của EIA. Biểu đồ cho thấy lượng tồn kho tăng mạnh và đều đặn trong các giai đoạn “giao mùa” có nhu cầu thấp, đồng thời thị trường vẫn thường xuyên duy trì tồn kho trên 1.000 tỷ feet khối, ngay cả khi đối mặt với các đợt lạnh hoặc nóng cực đoan trong mùa cao điểm nhu cầu. Nhìn từ biểu đồ so sánh tồn kho với mức trung bình 5 năm, tình trạng dư cung lớn kéo dài từ đầu năm 2023 đến cuối năm 2024 đã chấm dứt. Nguồn cung khí tự nhiên của Mỹ đã quay lại trạng thái thiếu hụt theo mùa ở một số thời điểm, khiến phe bán bớt tự tin sau nhiều năm chiếm ưu thế.

Giá khí tự nhiên tăng mạnh trong quý IV/2025 khi thị trường kỳ vọng tình trạng dư cung tại Mỹ đang dần bớt nghiêm trọng, dù vấn đề này chưa được giải quyết hoàn toàn. Đà tăng còn được hỗ trợ bởi kỳ vọng chính quyền Trump sẽ nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu LNG, trong bối cảnh giá khí tự nhiên vẫn đang rẻ hơn đáng kể so với dầu thô và dầu sưởi, qua đó giúp nhu cầu xuất khẩu duy trì ở mức cao.

Tuy nhiên, việc mở rộng công suất xuất khẩu LNG vẫn còn gặp nhiều trở ngại, bao gồm hạn chế về thiết bị kỹ thuật, thủ tục cấp phép và mặt bằng giá thấp. Phe bán vẫn có cơ sở khi nguồn cung dư thừa tại Mỹ khó có thể nhanh chóng biến mất, nhưng các yếu tố dài hạn đang dần nghiêng về phe mua, như công suất xuất khẩu tăng, hoạt động khoan bị kìm hãm và nhu cầu toàn cầu đối với nguồn cung an toàn từ Mỹ.

Bên cạnh đó, các quỹ và nhà đầu cơ vẫn đang nắm giữ vị thế bán ròng lớn. Vì vậy, nếu giá vượt qua các vùng kháng cự quan trọng, lực mua cắt lỗ có thể xuất hiện và đẩy giá tăng mạnh hơn. Việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa cũng làm tăng nhu cầu LNG của Mỹ từ châu Á, trong khi số giàn khoan khí đốt tại Mỹ vẫn thấp hơn nhiều so với giai đoạn 2018 - 2019, qua đó tiếp tục củng cố triển vọng tích cực cho giá khí tự nhiên.

XUẤT KHẨU DẦU THÔ MỸ LẬP KỶ LỤC

Báo cáo Tình trạng Dầu khí Hàng tuần của EIA cho thấy xuất khẩu dầu thô của Mỹ tăng lên mức kỷ lục 6,438 triệu thùng/ngày, vượt xa kỷ lục trước đó vào tháng 11/2023. Không chỉ số liệu theo tuần tăng mạnh, mức trung bình 4 tuần cũng lập kỷ lục mới ở 5,153 triệu thùng/ngày, lần đầu tiên vượt mốc 5 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, nhập khẩu dầu thô chỉ ở mức 5,750 triệu thùng/ngày, khiến nhập khẩu ròng dầu thô của Mỹ chuyển sang âm lần đầu tiên kể từ khi EIA bắt đầu theo dõi chỉ tiêu này vào năm 2001.

Xu hướng xuất khẩu dầu thô của Mỹ đã tăng từ sau khi nước này dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu vào năm 2015. Tuy nhiên, mức tăng mạnh trong tuần này không chỉ phản ánh năng lực xuất khẩu, mà còn đến từ bối cảnh nguồn cung toàn cầu. Các gián đoạn tại Vịnh Ba Tư và lệnh trừng phạt đối với Nga làm giảm dòng chảy dầu toàn cầu, khiến dầu thô Mỹ tạm thời được đẩy mạnh xuất khẩu để bù đắp phần thiếu hụt trên thị trường.

Bên cạnh đó, vị thế xuất khẩu ròng của Mỹ cũng được hỗ trợ bởi nhu cầu nội địa còn yếu. Nhu cầu xăng và các sản phẩm chưng cất tuy có cải thiện nhẹ nhưng vẫn thấp do đang trong giai đoạn trầm lắng trước mùa cao điểm lái xe. Công suất lọc dầu dưới 90% cho thấy tiêu thụ nhiên liệu trong nước vẫn chưa phục hồi mạnh, góp phần giúp Mỹ duy trì lượng dầu và sản phẩm dầu mỏ xuất khẩu cao.

Dù tồn kho dầu thô thương mại giảm 6,234 triệu thùng trong tuần, mức tồn kho hiện tại vẫn cao hơn trung bình 5 năm khoảng 5,5 triệu thùng và cao hơn cùng kỳ năm ngoái 19 triệu thùng.

Việc Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ giảm mạnh 7,121 triệu thùng trong tuần, kết hợp với mức giảm tồn kho thương mại, đã khiến tổng tồn kho dầu thô của Mỹ giảm 13,35 triệu thùng, tương đương với việc nguồn cung được bổ sung ra thị trường. Tuy nhiên, mức hỗ trợ nguồn cung này phần lớn bị bù trừ bởi mức tăng 11,48 triệu thùng trong xuất khẩu dầu thô hằng tuần. Mỹ hiện có thể đang ghi nhận thặng dư thương mại dầu thô, nhưng khả năng đây chỉ là yếu tố tạm thời, vì nhu cầu đối với dầu thô Mỹ sẽ chịu áp lực khi dầu thô từ Vịnh Ba Tư có thể lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz.

KHÔ ĐẬU TƯƠNG CÓ THỂ ĐẢO CHIỀU TĂNG GIÁ

Giá khô  đậu tương giao tháng 7 gần đây đã điều chỉnh từ 335 xuống 318 USD, nhưng cấu trúc thị trường cho thấy đây có thể chỉ là một nhịp điều chỉnh bình thường trong xu hướng tăng, chứ chưa phải đảo chiều giảm. Thậm chí, nhịp giảm này có thể tạo nền cho một đợt tăng mới, là cơ hội để nhà đầu tư “mua khi giá giảm”.

Một yếu tố quan trọng của nhóm đậu tương là sức mạnh của thị trường dầu đậu. Khi giá dầu thô vượt 100 USD/thùng, giá dầu đậu cũng tăng mạnh, thu hút dòng tiền lớn. Hiện các quỹ đang nắm vị thế mua ròng kỷ lục ở dầu đậu. Ngược lại, vị thế khô đậu chỉ khoảng hơn 120.000 hợp đồng và có thể còn thấp hơn sau đợt điều chỉnh gần đây.

Ngoài ra, vị thế mua ròng chung của nhóm đậu tương vẫn thấp hơn mức đỉnh tháng 3/2023 (~155.000 hợp đồng). Điều này quan trọng vì chênh lệch giá giữa dầu đậu và khô đậu (long dầu – short khô) đang là chiến lược phổ biến, khiến thị trường dễ bị tổn thương nếu có yếu tố tiêu cực, đặc biệt từ thị trường năng lượng. Nếu giá năng lượng giảm, có thể kéo theo lực bán mạnh dầu đậu và buộc các vị thế phải đóng, gián tiếp hỗ trợ giá khô đậu.

Về cung cầu, nguồn cung khô đậu vẫn khá hạn chế. Việc bảo trì nhà máy ép đậu dự kiến tăng sẽ làm giảm sản lượng ép, khiến nguồn cung càng thắt chặt. Trong khi đó, nhu cầu vẫn ổn định.

Xuất khẩu khô đậu Mỹ liên tục vượt kỳ vọng, và mỗi lần giá điều chỉnh trong vài tháng qua đều kích thích thêm lực mua.

Ngoài ra, Việc Hà Lan từ chối một số lô hàng do nhiễm GMO làm dấy lên nghi ngờ về độ tin cậy của nguồn cung Argentina. Điều này có thể khiến người mua chuyển sang nguồn hàng Mỹ.

 

Dòng tiền đầu cơ tăng mạnh, tốc độ ép đậu tương duy trì cao hỗ trợ thị trường

Tổng thể, đợt giảm giá hiện tại được xem là một nhịp điều chỉnh lành mạnh trong bối cảnh thị trường vẫn có nền tảng hỗ trợ. Với nguồn cung thắt chặt, nhu cầu ổn định và vị thế thị trường chưa quá cao, giá khô đậu vẫn có khả năng phục hồi trong thời gian tới.