Estonia đi trước EU: Cấm hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga từ năm 2026

Chính phủ Estonia ngày 18/9 đã thông qua quyết định chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu khí đốt từ Nga, bao gồm cả khí đốt qua đường ống và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), bắt đầu từ năm 2026. Động thái này biến Estonia trở thành một trong những quốc gia châu Âu tiên phong áp dụng lệnh cấm toàn diện, đi trước mốc thời hạn chung của Liên minh châu Âu (EU).

Theo tờ Postimees, quyết định được đưa ra theo đề xuất của Ngoại trưởng Margus Tsahkna. Hiện nay, Estonia vẫn cho phép nhập LNG từ Nga với điều kiện không được đưa vào mạng lưới phân phối quốc gia. Tuy nhiên, sau khi sửa đổi có hiệu lực, ngay cả LNG nhập khẩu bên ngoài hệ thống phân phối cũng sẽ bị cấm.

Ông Tsahkna nhấn mạnh mục tiêu của lệnh cấm là cắt giảm nguồn thu mà Moscow sử dụng để tài trợ cho chiến sự tại Ukraine. Đồng thời, Estonia cũng mở rộng biện pháp này đối với Belarus – quốc gia được cho là hậu thuẫn Nga trong xung đột.

Ảnh hưởng kinh tế hạn chế, nhưng ý nghĩa chính trị lớn

Chính phủ Estonia cho rằng quyết định này sẽ không tác động đáng kể tới nền kinh tế trong nước, bởi lượng khí đốt Nga nhập khẩu hàng năm vốn chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ. Tuy nhiên, về mặt chính trị, đây là bước đi có ý nghĩa lớn trong việc khẳng định lập trường cứng rắn chống lại nguồn năng lượng từ Moscow.

Động thái của Estonia cũng phù hợp với chiến lược RePowerEU – kế hoạch chung của EU nhằm chấm dứt hoàn toàn sự phụ thuộc vào năng lượng Nga từ cuối năm 2027. Ủy ban châu Âu gần đây đã công bố lộ trình đẩy nhanh tiến trình này, trong bối cảnh nhiều quốc gia thành viên vẫn duy trì mức nhập khẩu LNG Nga đáng kể.

Nhiều quốc gia láng giềng đã đi trước

Trước Estonia, một số nước Baltic và Bắc Âu như Phần Lan, Latvia và Litva đã áp đặt những hạn chế tương tự, đồng thời đóng cửa biên giới với nguồn cung LNG từ Nga. Ba Lan cũng đang thúc giục EU đẩy nhanh việc chấm dứt nhập khẩu dầu Nga vào năm 2026, sớm hơn hai năm so với kế hoạch hiện tại.

Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt mạnh tay nếu toàn bộ các quốc gia NATO chấm dứt mua dầu từ Nga, nhằm gia tăng sức ép đối với Moscow.

EU vẫn nhập khẩu LNG Nga ở mức cao

Bất chấp cam kết giảm phụ thuộc, nhiều quốc gia châu Âu vẫn tiếp tục mua LNG Nga. Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ hiện là những khách hàng lớn nhất, chiếm tới 85% lượng xuất khẩu LNG Nga sang châu Âu.

Trước thời điểm xung đột Nga – Ukraine năm 2021, EU nhập khẩu tới 45% nhu cầu khí đốt và 27% dầu thô từ Nga. Đến năm 2023, tỷ lệ này giảm xuống còn 19% đối với khí đốt và 3% với dầu thô. Tuy nhiên, chỉ riêng năm 2024, EU vẫn chi 21,9 tỷ euro để mua nhiên liệu hóa thạch từ Nga, tương đương khoảng 10% doanh thu xuất khẩu toàn cầu của Moscow.

Sáu tháng đầu năm 2025, EU nhập khẩu kỷ lục 92 tỷ m³ LNG, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, riêng kim ngạch nhập khẩu LNG từ Nga đạt 4,4 tỷ euro, cao hơn mức 3,47 tỷ euro trong nửa đầu năm 2024.

Bước đi mang tính biểu tượng

Với quyết định cấm hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga từ năm 2026, Estonia không chỉ củng cố an ninh năng lượng của mình mà còn gửi đi thông điệp chính trị mạnh mẽ trong nỗ lực chung của châu Âu nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào Moscow. Đây được coi là bước đi mang tính biểu tượng, mở đường cho các thành viên EU khác đẩy nhanh quá trình thoát khỏi năng lượng Nga.

....................................................