Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đề xuất áp thuế bổ sung từ 10% đến 12,5% đối với 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với lý do các đối tác này chưa xử lý hiệu quả vấn đề lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng. 

Mỹ đề xuất áp thuế mới liên quan đến lao động cưỡng bức

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 2/6 công bố đề xuất áp thuế quan mới đối với 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, với mức thuế dao động từ 10% đến 12,5%.

Theo USTR, nhiều đối tác thương mại của Mỹ chưa triển khai hoặc thực thi đầy đủ các biện pháp nhằm ngăn chặn việc nhập khẩu hàng hóa có liên quan đến lao động cưỡng bức. Cơ quan này cho rằng điều đó tạo ra lợi thế cạnh tranh không công bằng đối với hàng hóa và người lao động Mỹ trên thị trường quốc tế.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh Washington sẽ không tiếp tục chấp nhận tình trạng cạnh tranh thiếu công bằng phát sinh từ các hoạt động lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hai mức thuế khác nhau dành cho các nhóm đối tác

Theo đề xuất, mức thuế bổ sung 10% sẽ áp dụng đối với những quốc gia và vùng lãnh thổ đã có những bước đi nhất định trong việc kiểm soát hoặc cấm nhập khẩu hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức. Danh sách này bao gồm một số nền kinh tế châu Á như Bangladesh, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Pakistan và Đài Loan.

Trong khi đó, mức thuế cao hơn là 12,5% được đề xuất đối với nhóm quốc gia và vùng lãnh thổ mà USTR cho rằng chưa có các biện pháp đủ hiệu quả. Nhóm này gồm nhiều đối tác lớn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương như Australia, Trung Quốc, Hồng Kông, Ấn Độ, Nhật Bản, Kazakhstan, New Zealand, Philippines, Singapore, Hàn Quốc, Sri Lanka, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam.

USTR cho biết sẽ tiến hành lấy ý kiến công chúng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Phiên điều trần liên quan đến đề xuất thuế quan này dự kiến diễn ra vào ngày 7/7.

Trung Quốc, Ấn Độ và Đài Loan lên tiếng

Ngay sau khi đề xuất được công bố, một số đối tác thương mại lớn đã đưa ra phản ứng.

Ngày 2/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh phản đối mọi hình thức áp thuế đơn phương, đồng thời cho rằng các cuộc chiến thương mại không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào.

Phía Ấn Độ nhận định đây mới chỉ là đề xuất ban đầu và chưa phải quyết định cuối cùng. New Delhi hiện vẫn đang tiếp tục trao đổi với Washington, đồng thời thúc đẩy quá trình hoàn thiện thỏa thuận thương mại khung mà hai bên đã công bố trước đó trong năm nay.

Đài Loan bày tỏ kỳ vọng kết quả cuối cùng sẽ phản ánh những lợi thế mà vùng lãnh thổ này đã đạt được thông qua hiệp định thương mại song phương ký với Mỹ vào tháng 2/2026, theo thông tin từ Nikkei Asia.

Mỹ tìm công cụ thuế quan thay thế sau phán quyết của Tòa án Tối cao

Đề xuất mới của USTR được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump phải điều chỉnh chiến lược thương mại sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2/2026.

Khi đó, tòa án đã bác bỏ các biện pháp thuế quan được áp dụng theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), bao gồm cả chính sách thuế đối ứng. Sau phán quyết này, Mỹ tạm thời áp dụng mức thuế toàn cầu 10%, dự kiến hết hiệu lực vào cuối tháng 7 năm nay.

Để tìm kiếm cơ sở pháp lý mới cho các biện pháp thương mại, Washington đã khởi động cuộc điều tra về lao động cưỡng bức theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với 60 đối tác thương mại vào tháng 3.

Theo USTR, quá trình điều tra đã thu hút gần 60 nhân chứng tham gia điều trần cùng khoảng 500 ý kiến và phản hồi từ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân liên quan.

Ông Greer thừa nhận một số quốc gia đã có những bước tiến trong việc kiểm soát hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức, song cho rằng các đối tác này vẫn cần thực hiện nhiều biện pháp mạnh mẽ hơn để ngăn thương mại quốc tế tiếp tay cho tình trạng lao động cưỡng bức.

Nhiều mặt hàng được đề xuất miễn trừ thuế

Mặc dù có phạm vi áp dụng rộng, đề xuất của USTR cũng đưa ra một số ngoại lệ đáng chú ý.

Các mặt hàng và linh kiện hiện đang chịu thuế theo Mục 232 vì lý do an ninh quốc gia sẽ không bị áp thêm thuế mới. Ngoài ra, những nguyên liệu thô có nguy cơ gây thiếu hụt nguồn cung trong nước nếu bị đánh thuế bổ sung cũng được xem xét miễn trừ.

Danh sách ngoại lệ còn bao gồm các mặt hàng có khả năng gây ra sự gián đoạn kinh tế diện rộng nếu chịu thêm thuế, cũng như những sản phẩm mà Mỹ không thể tự sản xuất hoặc không thể tìm kiếm nguồn cung thay thế với quy mô đủ lớn.

Những mặt hàng nằm trong diện miễn trừ trải dài từ cà phê, trà cho tới đất hiếm, một số loại hóa chất công nghiệp và thiết bị phục vụ ngành hàng không.

Song song xem xét giảm thuế với một số hàng hóa Trung Quốc

Cùng ngày, USTR cũng cho biết cơ quan này đang lấy ý kiến công chúng về khả năng hạ thuế đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Động thái này nằm trong kế hoạch xây dựng một Hội đồng Thương mại mới giữa Mỹ và Trung Quốc nhằm quản lý quan hệ kinh tế song phương trong thời gian tới.

Quá trình này diễn ra sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, nơi hai bên nhất trí củng cố thỏa thuận đình chiến thương mại và tìm kiếm cơ chế hợp tác ổn định hơn trong lĩnh vực kinh tế và thương mại.

Nguồn: VnEconomy