Lúa mì, rác thải và khoai lang: Ethanol Brazil đang bước vào kỷ nguyên nguyên liệu đa dạng

Brazil – quốc gia có ngành công nghiệp ethanol lớn thứ hai thế giới – đang chứng kiến một cuộc cách mạng thầm lặng. Không còn phụ thuộc chủ yếu vào mía và ngô, ethanol Brazil đang mở rộng nguyên liệu thô một cách mạnh mẽ, từ lúa mì, khoai lang, rác thải thực phẩm cho đến agave và các loại phế thải nông nghiệp khác.

Theo bài báo của Reuters ngày 3/6/2026, ngành ethanol Brazil trị giá khoảng 20 tỷ USD đang bước vào “làn sóng thứ ba”. Sau mía (làn sóng 1) và ngô (làn sóng 2), nhiều loại nguyên liệu mới đang được đưa vào sản xuất thương mại.

Nổi bật nhất là dự án của Be8 – nhà sản xuất biodiesel lớn nhất Brazil. Công ty này đang đầu tư 1,7 tỷ reais (khoảng 338 triệu USD) để xây dựng nhà máy sản xuất ethanol từ lúa mì tại Rio Grande do Sul. Đây sẽ là nhà máy đầu tiên tại Brazil sử dụng lúa mì và các loại ngũ cốc mùa đông, với công suất 220 triệu lít ethanol/năm, dự kiến vận hành từ tháng 3/2027. Ngoài ethanol, nhà máy còn tạo ra 155.000 tấn khô distiller grains giàu protein dùng làm thức ăn chăn nuôi.

Tại bang São Paulo, khoai lang dư thừa – trước đây thường bị bỏ lại ngoài đồng – nay được chuyển hóa thành ethanol và thức ăn chăn nuôi. Trong khi đó, các nhà chế biến đậu nành lớn đang tận dụng molasses (mật) từ đậu nành để sản xuất ethanol, tăng thêm giá trị cho cây trồng chủ lực của Brazil.

Ngay cả “rác thải” cũng trở thành nguyên liệu quý. Công ty Ambipar đang sản xuất khoảng 2,4 triệu lít ethanol mỗi năm từ phế thải thực phẩm như siro nước ngọt thừa. Shell Brazil thì đang đầu tư nghiên cứu agave – loại cây dùng làm tequila – làm nguyên liệu biofuel tại vùng bán khô hạn phía Bắc.

Theo các chuyên gia, việc đa dạng hóa nguyên liệu giúp Brazil giảm rủi ro phụ thuộc vào một hoặc hai loại cây trồng, tận dụng tối đa đất đai và phế thải nông nghiệp, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho nông dân. Trong 5-6 năm tới, dự kiến 40-45% lượng ethanol của Brazil có thể đến từ các loại ngũ cốc.

Với đội xe flex-fuel khổng lồ và chính sách nâng tỷ lệ pha trộn ethanol bắt buộc lên 32%, Brazil đang củng cố vị thế là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về nhiên liệu sinh học xanh và bền vững.

Kết luận: Ethanol Brazil không còn là câu chuyện của riêng mía hay ngô. Đây đang thực sự trở thành một “smorgasbord” – bữa tiệc phong phú của rất nhiều nguyên liệu thô, mở ra triển vọng phát triển mạnh mẽ cho ngành năng lượng sinh học trong tương lai, cũng mở ra triển vọng tăng trong tương lai với các mặt hàng nguyên liệu làm ethanol như ngô, đậu nành, lúa mì.