Tháng 3, các ngân hàng trung ương bán vàng ròng gần 30 tấn — mức bán tháng lớn nhất trong nhiều năm — và vàng lao dốc. Tháng 4, họ mua lại 17 tấn. Tin tốt là xu hướng mua cấu trúc vẫn còn nguyên. Tin xấu: mua 17 tấn chỉ là một phần nhỏ so với nhịp trung bình năm ngoái — và ETF vàng vẫn đang bán ra. Đây là bức tranh đầy đủ mà nhà đầu tư cần hiểu.

Báo cáo tháng 4 từ World Gold Council vừa xác nhận điều mà thị trường đang chờ đợi: các ngân hàng trung ương đã quay lại mua vàng sau đợt bán tháo đáng kể trong tháng 3. Nhưng chi tiết bên trong báo cáo kể một câu chuyện phức tạp hơn nhiều so với dòng tít đơn giản.



Tháng 4: Ai Đang Mua, Ai Đang Bán?
Người mua lớn nhất:

Ba Lan tiếp tục dẫn đầu với 14 tấn trong tháng 4 — đưa tổng mua từ đầu năm lên 45 tấn và dự trữ vàng của Ba Lan lên 595 tấn, chiếm khoảng 30% tổng dự trữ. Đây là mức phân bổ vàng rất cao so với chuẩn quốc tế — và cho thấy Ba Lan đang theo đuổi chiến lược đa dạng hóa dự trữ có chủ đích, không phải mua ngẫu nhiên.

Trung Quốc mua thêm 8 tấn — mức cao nhất kể từ tháng 12/2024 và kéo dài chuỗi 18 tháng liên tiếp mua ròng. Dự trữ vàng của PBOC hiện đạt khoảng 2.322 tấn, chiếm 9% tổng dự trữ. Đáng chú ý là Trung Quốc vẫn đang tích lũy đều đặn dù giá vàng đã ở mức cao.

Cộng hòa Czech mua thêm 3 tấn — tháng thứ 38 liên tiếp mua vàng. Sự nhất quán này, dù quy mô khiêm tốn, phản ánh một chiến lược dự trữ dài hạn rất có kỷ luật.



Người bán đáng chú ý:

Nga tiếp tục bán ròng tháng thứ 4 liên tiếp (6 tấn) với tổng bán từ đầu năm lên 22 tấn. Điều này khác biệt rõ với xu hướng mua trước đó — và nhiều khả năng liên quan đến nhu cầu thanh khoản ngoại tệ trong bối cảnh cấm vận.

Thổ Nhĩ Kỳ — nước bán lớn nhất tháng 3 với gần 30 tấn (chủ yếu do các hợp đồng hoán đổi vàng–USD ngắn hạn đáo hạn) — báo cáo gần như cân bằng trong tháng 4. Điều đó gợi ý sự biến động tháng 3 mang tính kỹ thuật là chính, không phải thay đổi chiến lược dự trữ.

Tin Tốt: Xu Hướng Cấu Trúc Vẫn Nguyên Vẹn
Nhìn qua lăng kính dài hạn, bức tranh vẫn tích cực về mặt cấu trúc. Trong 36 tháng qua, các ngân hàng trung ương Đông Âu và châu Á mua trung bình 12 tấn và 11 tấn mỗi tháng theo thứ tự — và tổng mua ròng toàn cầu trung bình 29 tấn/tháng trong cùng giai đoạn.

Tháng 4 với 17 tấn thấp hơn trung bình đó — nhưng nó là sự phục hồi quan trọng sau cú sốc tháng 3, và xác nhận rằng xu hướng mua dài hạn của ngân hàng trung ương chưa đảo chiều.

Điều đặc biệt có giá trị là: Ba Lan, Trung Quốc, Czech và Uzbekistan đều tiếp tục mua đều đặn, bất kể biến động giá ngắn hạn. Đây là đặc trưng của người mua chiến lược — họ không đuổi theo đà tăng, cũng không bán khi giá giảm.



Tin Xấu: Nhịp Mua Đang Thấp Hơn Năm Ngoái — Và ETF Vẫn Bán
Goldman Sachs chỉ ra điểm quan trọng hơn: dù sự phục hồi tháng 4 là tín hiệu tốt, nhịp mua hiện tại đang ở một phần nhỏ so với mức trung bình năm ngoái — năm mà vàng tăng lên trên 5.000 USD/ounce.

Và quan trọng hơn, lực đẩy thực sự tạo ra đợt tăng vọt đó vẫn chưa trở lại: dòng tiền ETF vàng.

Năm ngoái, phần đặc trưng nhất của giai đoạn tăng mạnh nhất trong vàng là làn sóng mua ETF — tức là dòng tiền từ nhà đầu tư tổ chức và cá nhân đổ vào các quỹ vàng có vật chất đảm bảo. Điều đó tạo ra áp lực cầu liên tục và khuếch đại xu hướng tăng.

Hiện tại, ETF vàng đang bán ròng — không mua vào. Tất cả dòng tiền đang đuổi theo đà tăng đang đổ vào cổ phiếu chip và bộ nhớ từ làn sóng AI boom, không phải vàng.



Đây là sự phân kỳ quan trọng: ngân hàng trung ương mua chiến lược (dài hạn, không theo đà) trong khi nhà đầu tư tổ chức ngắn hạn đang rút khỏi vàng để đuổi theo AI. Hai lực này đang kéo theo chiều ngược nhau.

Lý Do Triển Vọng Tăng Của Vàng Vẫn Còn Khó
Goldman tóm tắt ba lực cản ngắn hạn đang đè lên vàng:

Lợi suất trái phiếu Mỹ và USD đang tăng: Khi trái phiếu Mỹ cung cấp lợi suất thực dương cao hơn, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng (không trả lãi) tăng lên. Đây là mối quan hệ nghịch chiều cổ điển: lợi suất thực tăng → vàng chịu áp lực.

Kinh tế Mỹ kiên cường hơn kỳ vọng trước cú sốc dầu: Khi kinh tế không suy thoái như nhiều người dự báo, kịch bản "crisis hedge" cho vàng yếu đi. Vàng thường tăng mạnh nhất khi người ta sợ sụp đổ hệ thống — và hiện tại, kinh tế Mỹ đang chứng minh nó bền hơn.

Định vị trên thị trường đang yếu: Dòng tiền đầu cơ (momentum-chasing liquidity) đang không ở trong vàng. Positioning yếu có nghĩa là nếu có tin xấu, không có lực mua ngắn hạn để đỡ; nhưng cũng có nghĩa là khi tâm lý thay đổi, đà tăng có thể nhanh và mạnh.

Kết Luận: Bức Tranh Hai Tầng Của Vàng
Đây là cách đọc có lẽ chính xác nhất cho vàng hiện tại:

Tầng cấu trúc dài hạn: Tích cực và vững chắc. Ngân hàng trung ương đang mua đều đặn vì lý do chiến lược thực sự — đa dạng hóa rủi ro địa chính trị, giảm phụ thuộc USD, và chuẩn bị cho một thế giới tài chính bất định hơn. Ba Lan ở 30% dự trữ, Trung Quốc đang leo dần từ 9%. Xu hướng này sẽ tiếp tục theo chu kỳ nhiều năm.

Tầng ngắn và trung hạn: Thách thức hơn. Lợi suất Mỹ tăng, USD mạnh, ETF bán ròng, và dòng tiền đang đuổi AI thay vì vàng. Đây là những lực cản có thật và không biến mất chỉ qua một đêm.

Kết quả thực tế: Vàng có thể đi ngang hoặc dao động trong biên độ trong khi các lực cản ngắn hạn và hỗ trợ dài hạn cân bằng nhau.

Nhìn Về Việt Nam
Với nhà đầu tư Việt Nam — nơi vàng có vị trí đặc biệt trong văn hóa tài chính — bức tranh hiện tại gợi ý một số hàm ý:

Nắm giữ vàng với tư cách bảo hiểm dài hạn vẫn hợp lý: Xu hướng ngân hàng trung ương toàn cầu mua vàng liên tục là lực đỡ giá dài hạn có thật. Nếu bạn nắm giữ vàng vật chất vì lý do bảo toàn tài sản, không có lý do để hoảng loạn.

Không phải thời điểm để kỳ vọng đợt tăng vọt mới: Thiếu ETF inflow và lực đẩy đầu cơ đồng nghĩa không có "chất xúc tác" để khuếch đại đà tăng trong ngắn hạn. Kỳ vọng vàng sẽ đột ngột vượt đỉnh cũ 5.000+ USD trong vài tháng tới là kỳ vọng chưa có cơ sở rõ ràng.

Theo dõi điểm đảo chiều: Khi nào ETF bắt đầu mua ròng trở lại — đó là tín hiệu quan trọng nhất cho đà tăng tiếp theo. Hiện tại, tín hiệu đó chưa xuất hiện.

Vàng là bảo hiểm chiến lược trong danh mục dài hạn — không phải trade ngắn hạn để đuổi đà tăng. Đó chính xác là điều mà Ba Lan và Trung Quốc đang thực hành.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.