Tổng thống Donald Trump bất ngờ tạm dừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz chỉ sau 1 ngày triển khai, nhằm tạo dư địa cho đàm phán với Iran.

Mỹ “phanh gấp” để ưu tiên đàm phán

Tối 5/5 (sáng 6/5 giờ Hà Nội), Tổng thống Donald Trump cho biết chiến dịch “Dự án Tự do” sẽ tạm dừng trong thời gian ngắn, dù lệnh phong tỏa cảng đối với Iran vẫn được duy trì.

Quyết định này được đưa ra theo đề nghị của các bên trung gian, trong đó có Pakistan, và dựa trên tín hiệu rằng tiến trình đàm phán với Tehran đang đạt “bước tiến lớn” hướng tới một thỏa thuận cuối cùng.

Điểm đáng chú ý là Washington chấp nhận dừng một chiến dịch quân sự đang triển khai để đánh đổi cơ hội ngoại giao – cho thấy ưu tiên hiện tại đã tạm nghiêng về giải pháp chính trị.

Leo thang nhanh, hạ nhiệt cũng nhanh

Trước đó, Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã huy động lực lượng lớn gồm khoảng 100 máy bay, UAV và 15.000 binh sĩ để hỗ trợ tàu thuyền qua Eo biển Hormuz. Một số tàu đã được dẫn đường an toàn.

Tuy nhiên, phản ứng từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) diễn ra gần như ngay lập tức, với các đòn đáp trả bằng tên lửa, UAV và xuồng cao tốc. Iran cũng tấn công khu vực Fujairah – một điểm trung chuyển dầu quan trọng của UAE nằm ngoài Hormuz.

Đáp lại các động thái từ phía Iran, Mỹ tuyên bố đã đánh chìm 6 xuồng cao tốc của Iran trong khu vực Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía Tehran nhanh chóng bác bỏ thông tin này, cho rằng tuyên bố của Washington là không chính xác và mang tính một chiều.

Kết thúc chiến dịch quân sự, mở đường cho thương lượng

Song song với việc dừng “Dự án Tự do”, Ngoại trưởng Marco Rubio xác nhận chiến dịch quân sự “Cơn thịnh nộ kinh hoàng” nhằm vào Iran cũng đã chấm dứt.

Washington nhấn mạnh các vấn đề cốt lõi – đặc biệt là chương trình hạt nhân và kho uranium làm giàu – sẽ được giải quyết thông qua đàm phán. Tuy vậy, Mỹ vẫn để ngỏ khả năng tái sử dụng biện pháp quân sự nếu Iran vi phạm cam kết hoặc tiến trình đàm phán đổ vỡ.

Dù có dấu hiệu “hạ nhiệt”, Eo biển Hormuz vẫn là điểm nghẽn chiến lược của kinh tế toàn cầu.

Việc Mỹ tạm dừng chiến dịch không đồng nghĩa căng thẳng đã kết thúc. Ngược lại, nó phản ánh một trạng thái “đình chiến tạm thời”, nơi cả hai bên đang thử nghiệm khả năng đạt thỏa thuận.

Chỉ cần một diễn biến bất ngờ, khu vực này hoàn toàn có thể quay lại vòng xoáy leo thang, kéo theo rủi ro lớn cho thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nguồn: VnExpress