Iran tuyên bố thiết lập vùng kiểm soát hàng hải mới tại eo biển Hormuz, làm gia tăng căng thẳng với Mỹ và đẩy rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu lên mức cao.

Iran thiết lập vùng kiểm soát bao trùm tuyến hàng hải chiến lược

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 4/5 công bố bản đồ xác định một vùng kiểm soát hàng hải mới tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Theo đó, khu vực này trải dài từ đường nối đảo Qeshm (Iran) với Umm Al Quwain (UAE) ở phía tây, đến đường nối giữa núi Mobarak (Iran) và Fujairah (UAE) ở phía đông, bao trùm phần lớn hành lang vận tải trọng yếu của eo biển.

Động thái này cho thấy Tehran đang gia tăng kiểm soát thực địa, trong bối cảnh tuyến đường này gần như tê liệt do căng thẳng quân sự leo thang.

Đối đầu trực tiếp với chiến dịch của Mỹ

Việc Iran công bố vùng kiểm soát diễn ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump phát động chiến dịch “Dự án tự do”, nhằm hỗ trợ tàu thương mại đi qua Hormuz.

Trong khi Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) khẳng định sẽ hỗ trợ các tàu “muốn tự do hàng hải”, phía Iran lập tức bác bỏ, coi đây là hành vi can thiệp và vi phạm chủ quyền.

Thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbia của Iran, cảnh báo mọi lực lượng quân sự nước ngoài – đặc biệt là Mỹ – sẽ trở thành mục tiêu nếu tiếp cận khu vực. Ông nhấn mạnh Iran sẽ “quản lý chặt chẽ” an ninh Hormuz và yêu cầu tàu thương mại phải phối hợp với lực lượng nước này nếu muốn đi qua.

Eo biển Hormuz rơi vào trạng thái gần như tê liệt

Bất chấp các tuyên bố từ Washington, thực tế trong ngày 4/5 cho thấy Eo biển Hormuz hầu như không có hoạt động tàu thuyền.

Tình trạng đình trệ kéo dài đang gây sức ép lớn lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đặc biệt khi Hormuz là tuyến trung chuyển chủ chốt của dầu mỏ từ Trung Đông ra thế giới. Nguy cơ xung đột trực tiếp giữa Mỹ và Iran cũng gia tăng khi cả hai bên đều duy trì lập trường cứng rắn và hiện diện quân sự dày đặc.

“Phương trình mới” và cảnh báo từ Tehran

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Ghalibaf cho rằng một “phương trình mới” đang hình thành tại Hormuz, trong đó Mỹ và các đồng minh bị cáo buộc làm gia tăng rủi ro đối với an ninh hàng hải và dòng chảy năng lượng.

Ông Ghalibaf khẳng định các biện pháp phong tỏa của Washington đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cảnh báo những hành động này sẽ không thể kéo dài. Theo ông, Tehran hiểu rõ giới hạn của Mỹ trong việc duy trì áp lực hiện tại và nhấn mạnh Iran “thậm chí còn chưa bắt đầu”, hàm ý khả năng leo thang vẫn còn để ngỏ.

Nguồn: CafeF