Để trở thành cường quốc kinh tế, Việt Nam cần xây dựng các tập đoàn tư nhân mạnh, đóng vai trò dẫn dắt chuỗi giá trị và tạo động lực tăng trưởng.

Phát biểu tại hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế” ngày 13/4, ông Trần Đình Thiên cho rằng trong xã hội vẫn tồn tại định kiến gắn người giàu với sự bất minh, khiến vai trò của lực lượng doanh nhân chưa được nhìn nhận đầy đủ.

Theo ông, một nền kinh tế hiện đại vận hành theo chuỗi, do đó cần các tập đoàn lớn làm đầu tàu để hình thành và dẫn dắt các chuỗi sản xuất.

Đáng chú ý, chuyên gia nhấn mạnh cần từ bỏ cách hỗ trợ dàn trải kiểu “rải thóc cho chim sẻ ăn”, thay vào đó tập trung nguồn lực vào các doanh nghiệp dẫn dắt và những điểm nghẽn cụ thể trong từng chuỗi ngành.

Ông cho rằng doanh nghiệp Việt Nam còn trẻ, quy mô nhỏ và sức cạnh tranh hạn chế. Nếu tiếp tục bị ràng buộc và thiếu định hướng hỗ trợ đúng trọng tâm, sẽ khó hình thành các doanh nghiệp lớn đủ sức trở thành trụ cột.

Lấy ví dụ trong ngành công nghiệp ô tô, ông đề xuất cần tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tàu như VinFast và Thaco, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp này có cam kết rõ ràng về khả năng lan tỏa trong chuỗi giá trị.

Theo ông, các ngành công nghiệp truyền thống của Việt Nam đang chịu áp lực cạnh tranh lớn khi đứng cạnh các trung tâm sản xuất hàng đầu thế giới. Vì vậy, chiến lược phát triển cần có trọng tâm, tránh dàn trải nguồn lực.

Từ kinh nghiệm quốc tế, chuyên gia cho rằng để tạo nên “kỳ tích kinh tế”, cần có sự kết hợp giữa một Nhà nước kiến tạo và khu vực tư nhân đủ mạnh.

Ông dẫn chứng Nhật Bản với mô hình công nghiệp nhiều tầng, Hàn Quốc với sự phối hợp giữa doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, và Trung Quốc với sự trỗi dậy của các tập đoàn lớn có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Theo ông Thiên, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá, nhưng nếu bỏ lỡ, khoảng cách phát triển với các quốc gia trong khu vực sẽ ngày càng nới rộng.

Do đó, việc xây dựng các tập đoàn tư nhân lớn không chỉ dừng ở quy mô, mà phải có khả năng dẫn dắt chuỗi, đổi mới công nghệ và từng bước vươn lên trở thành các tập đoàn xuyên quốc gia trong tương lai.